Tự hào xiếc Việt
Hôm nay (16/1) là một mốc son đặc biệt đối với ngành xiếc: Tròn 70 năm hình thành và phát triển của Liên đoàn Xiếc Việt Nam. Từ Đoàn Xiếc Nhân dân Trung ương ra đời ngày 16/1/1956, nghệ thuật xiếc Việt đã vượt qua nhiều thử thách của lịch sử, luôn kiên định tồn tại và phát triển để trở thành một giá trị tinh thần bền vững trong đời sống văn hóa - xã hội.
Nhìn lại chặng đường ấy, NSND Tống Toàn Thắng - Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam, chia sẻ: “Đoàn Xiếc Nhân dân Trung ương thành lập ngày 16/1/1956 tập hợp được nhiều nghệ sĩ tài ba từ các gánh xiếc... Từ năm 1956 đến năm 1975 thống nhất đất nước, xiếc Việt Nam phát triển mạnh cả về số lượng và chất lượng, đáp ứng được những đòi hỏi của thời kỳ xây dựng đất nước và chiến đấu bảo vệ Tổ quốc”.
Một dấu mốc quan trọng là năm 1962, khi xiếc Việt Nam bắt đầu vươn ra thế giới biểu diễn thành công tại Đông Âu và một số nước bạn bè như Trung Quốc, Triều Tiên, Mông Cổ, đồng thời tham gia nhiều cuộc thi xiếc quốc tế tại Cuba, Liên Xô, Trung Quốc… Việc này không chỉ mở rộng tầm với nghệ thuật xiếc Việt mà còn chứng tỏ tài năng của người nghệ sĩ Việt Nam trước bạn bè quốc tế, vượt qua ranh giới ngôn ngữ và khác biệt văn hóa.
Sau khi được chính thức chuyển thành Liên đoàn Xiếc Việt Nam vào ngày 15/8/1978, bộ môn này không ngừng đổi mới phương thức đào tạo, dàn dựng và biểu diễn để thích ứng với nhu cầu thưởng thức của công chúng hiện đại.
Trong hơn 10 năm trở lại đây, xiếc Việt lại tiếp tục ghi dấu ấn mạnh mẽ trên trường quốc tế. Đoàn nghệ sĩ xiếc Việt đã nhiều lần tham dự và đoạt giải ở các liên hoan xiếc quốc tế, tại Nga và Kazakhstan, trong đó có sự kiện IDOL 2025 World Circus Festival ở Moscow, Liên bang Nga, nơi các tiết mục của xiếc Việt giành Giải Đặc biệt và lời mời biểu diễn tại những sân khấu xiếc nổi tiếng. Ở Almaty, Kazakhstan, cặp diễn viên xiếc Việt Nam cũng đoạt Huy chương Vàng trong một kỳ liên hoan quốc tế với màn trình diễn thu hút khán giả và ban giám khảo quốc tế.
Một ví dụ gần đây là tại Liên hoan Xiếc quốc tế “Công chúa Xiếc” 2025 ở Saratov, Nga, nghệ sĩ xiếc Lưu Thị Hường đã đem về Vương miện Đồng cho tiết mục Cat Woman, gây ấn tượng với kỹ thuật và độ táo bạo trên không trung, khiến khán giả quốc tế ghi nhớ về xiếc Việt Nam.
Tuy nhiên, phía sau ánh đèn sân khấu rực rỡ là cả mồ hôi và máu của người nghệ sĩ, như lời NSND Tống Toàn Thắng: “Nghệ sĩ xiếc hàng ngày phải đối diện và chinh phục những thử thách khắc nghiệt của nghề, không chỉ là độ cao hay cường độ luyện tập, mà còn là giới hạn của chính bản thân mình…”
Trong thời đại công nghệ số, để tiếp cận khán giả trẻ và khán giả quốc tế, Liên đoàn Xiếc Việt Nam đã chủ động ứng dụng công nghệ, ánh sáng, âm thanh, hiệu ứng sân khấu hiện đại vào sản xuất biểu diễn. Điều này không chỉ tạo ra những sản phẩm nghệ thuật hấp dẫn hơn mà còn giúp xiếc Việt kết nối sâu rộng với những trào lưu nghệ thuật mới trên thế giới.
70 năm - từ sân khấu trong nước đến những liên hoan xiếc quốc tế, xiếc Việt Nam đã, đang và sẽ tiếp tục hành trình góp tiếng nói văn hóa của mình lên bản đồ nghệ thuật thế giới.
