Từ tòa soạn hội tụ đến truyền thông chính sách đa nền tảng

Chiều 20/6, trong khuôn khổ Diễn đàn Báo chí toàn quốc 2026 diễn ra tại Hải Phòng, Hội Nhà báo TP Hải Phòng tổ chức phiên thảo luận chuyên đề “Hướng đi nào cho truyền thông chính sách để hỗ trợ địa phương phát triển?”. 

Diễn đàn thu hút sự tham gia của nhiều nhà quản lý báo chí, lãnh đạo các cơ quan báo chí địa phương và các chuyên gia truyền thông cùng trao đổi về vai trò của báo chí trong việc đưa chính sách vào cuộc sống, tạo đồng thuận xã hội và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại các địa phương.

Báo chí địa phương trước những thách thức chưa từng có

Phát biểu đề dẫn, bà Lưu Thị Thanh Hà, Phó Giám đốc Báo và Phát thanh, Truyền hình Hải Phòng, Phó Chủ tịch Hội Nhà báo TP Hải Phòng cho biết, phiên thảo luận tập trung làm rõ những thuận lợi, khó khăn của báo chí địa phương sau gần một năm thực hiện chủ trương hợp nhất tỉnh, thành phố và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp; những yêu cầu mới đối với truyền thông chính sách. Đặc biệt, phiên thảo luận tập trung đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tuyên truyền, phát huy vai trò của báo chí trong tạo dựng đồng thuận xã hội và hỗ trợ phát triển địa phương.

Theo các đại biểu, việc thực hiện chủ trương hợp nhất tỉnh, thành phố và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã mở ra không gian phát triển mới, tạo điều kiện thuận lợi cho liên kết vùng và phát huy các nguồn lực phát triển. Tuy nhiên, cùng với những cơ hội đó là hàng loạt thách thức đặt ra đối với các cơ quan báo chí địa phương. Địa bàn rộng hơn, số lượng chính sách cần truyền thông nhiều hơn, yêu cầu thông tin nhanh hơn, trong khi nguồn lực về nhân sự, tài chính và hạ tầng công nghệ ở nhiều địa phương vẫn còn hạn chế. Sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội cùng áp lực chuyển đổi số đang khiến báo chí truyền thống đứng trước yêu cầu phải thay đổi cả về tư duy lẫn phương thức hoạt động.

Ông Nguyễn Thế Lãm, Giám đốc Báo và Phát thanh, Truyền hình Quảng Ninh, Chủ tịch Hội Nhà báo tỉnh Quảng Ninh chia sẻ, Quảng Ninh là địa phương tiên phong trong cả nước thực hiện hợp nhất các cơ quan báo chí cấp tỉnh, từ năm 2019. Sau nhiều năm vận hành mô hình mới, cơ quan đã tích lũy được nhiều kinh nghiệm trong quản lý bộ máy, tài chính và tổ chức hoạt động. Tuy nhiên, ông Nguyễn Thế Lãm cũng thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn hiện hữu. Hiện nay, đơn vị còn 7 phòng chức năng với 247 người lao động.

Tại Hải Phòng, sau hợp nhất, Báo và Phát thanh, Truyền hình thành phố có hơn 400 người lao động. Việc vận hành một tòa soạn đa nền tảng với quy mô lớn đòi hỏi thời gian để sắp xếp tổ chức, xây dựng quy trình và tạo sự thích ứng trong đội ngũ. Trong khi nhân sự tăng lên, nguồn thu từ các hoạt động dịch vụ truyền thông lại có xu hướng giảm, tạo thêm áp lực đối với đơn vị.

Từ tuyên truyền chính sách đến đối thoại và đồng hành phát triển

Tại phiên thảo luận, nhà báo Tạ Đình Nghĩa - Chủ tịch Hội Nhà báo tỉnh Cần Thơ khẳng định: Dù đứng trước nhiều khó khăn, báo chí địa phương vẫn phải giữ vững nhiệm vụ chính trị là tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, đồng thời khẳng định vai trò định hướng dư luận trong bối cảnh thông tin đa chiều và cạnh tranh gay gắt từ mạng xã hội.

Ông Tạ Đình Nghĩa cho rằng muốn có sản phẩm báo chí đa phương tiện thì trước hết phải có đội ngũ phóng viên đa phương tiện. Tại Cần Thơ, các cơ quan báo chí chú trọng xây dựng các chuyên trang, chuyên mục chuyên sâu về truyền thông chính sách nhằm đưa thông tin đến gần hơn với người dân và doanh nghiệp. Do đó, bên cạnh cơ chế, chính sách và các quy định quản lý, yếu tố quyết định vẫn là chất lượng nguồn nhân lực và năng lực quản trị tòa soạn.

Ngoài ra, nhiều đại biểu cũng đề cập đến thực tế rằng truyền thông chính sách hiện nay vẫn bị công chúng đánh giá là khô khan, khó tiếp cận. Đây là thách thức không nhỏ đối với các cơ quan báo chí trong quá trình xây dựng nội dung. Theo ông Tạ Đình Nghĩa, báo chí cần kể những câu chuyện gắn với đời sống, phản ánh tác động của chính sách tới người dân, doanh nghiệp và cộng đồng. Chính những câu chuyện thực tế sẽ giúp công chúng dễ tiếp nhận hơn, đồng thời tạo sức lan tỏa mạnh mẽ hơn cho chính sách.

“Chúng ta phải tạo được một mặt trận truyền thông đủ mạnh, đủ nhanh và đủ hiệu quả để đồng hành cùng sự phát triển của địa phương”, ông Nghĩa nhấn mạnh.

Đồng quan điểm trên, ông Nguyễn Thế Lãm cho biết Báo và Phát thanh, Truyền hình Quảng Ninh cho biết, đơn vị đang yêu cầu đội ngũ phóng viên phát triển theo hướng đa năng, có khả năng tác nghiệp trên nhiều loại hình báo chí. “Trong bối cảnh công chúng tiếp nhận thông tin trên nhiều nền tảng khác nhau, việc sản xuất nội dung đa phương tiện không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc đối với các cơ quan báo chí hiện đại. Mỗi đề tài, phóng viên phải chuẩn bị kịch bản cho báo in, báo điện tử, phát thanh, truyền hình và các nền tảng số. Chúng tôi có cơ chế khuyến khích bằng nhuận bút, khen thưởng để tạo động lực cho người lao động đổi mới và sáng tạo”, ông Lãm chia sẻ.

Nhiều ý kiến cho rằng cơ quan ban hành chính sách và cơ quan báo chí cần phối hợp chặt chẽ hơn ngay từ đầu để xây dựng kế hoạch truyền thông bài bản, thống nhất thông điệp và bảo đảm tính hiệu quả trong quá trình triển khai.

Dẫn chứng kinh nghiệm quốc tế cho thấy truyền thông ngày nay đã trở thành một phần không thể tách rời của quản trị xã hội, đại diện các cơ quan báo chí cũng như Hội Nhà báo các địa phương cho rằng: Nhiều quốc gia như Đan Mạch, New Zealand, Hàn Quốc hay Singapore đã chuyển từ tư duy tuyên truyền đơn thuần sang quản trị chính sách thông qua truyền thông và đối thoại xã hội.

Theo cách tiếp cận này, truyền thông không diễn ra ở cuối quy trình mà tham gia xuyên suốt vòng đời của chính sách. Người dân và doanh nghiệp được đặt ở vị trí trung tâm; phản hồi xã hội trở thành nguồn dữ liệu quan trọng để hoàn thiện chính sách; còn báo chí được nhìn nhận như một chủ thể đồng hành cùng phát triển.

Do đó, các đại biểu đều cho rằng truyền thông chính sách cần được nhìn nhận như một bộ phận hữu cơ của quá trình quản trị và phát triển; là cầu nối giữa Đảng, chính quyền với người dân và doanh nghiệp; là kênh tạo dựng niềm tin, lan tỏa khát vọng phát triển và phản ánh kịp thời những vấn đề từ thực tiễn để góp phần hoàn thiện chính sách.

“Báo chí địa phương với lợi thế gần dân, sát cơ sở, am hiểu thực tiễn địa bàn cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ về tư duy, nội dung, phương thức truyền tải và ứng dụng công nghệ số; chuyển từ truyền thông một chiều sang đối thoại, tương tác và đồng hành cùng quá trình hoạch định, thực thi chính sách”, bà Lưu Thị Thanh Hà nêu quan điểm.

Khi người dân hiểu đúng, doanh nghiệp tin tưởng và xã hội đồng thuận, chính sách sẽ nhanh chóng đi vào cuộc sống, chuyển hóa thành nguồn lực phát triển. Khi đó, truyền thông chính sách không chỉ là nhiệm vụ của báo chí mà thực sự trở thành một động lực phát triển, góp phần hiện thực hóa khát vọng xây dựng các địa phương và đất nước ngày càng giàu mạnh, văn minh và hiện đại.