Tuyển sinh đại học trước giờ “G”: Nhiều nỗi lo

Tối đa 5 phương thức xét tuyển, giảm điểm cộng chứng chỉ

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) đang lấy ý kiến dự thảo Quy chế tuyển sinh ĐH năm 2026 với nhiều điều chỉnh đáng chú ý. Trong đó, một thay đổi đáng chú ý so với các mùa tuyển sinh trước là mỗi thí sinh chỉ được đăng ký tối đa 10 nguyện vọng xét tuyển đại học trên hệ thống chung của Bộ GDĐT, thay vì không giới hạn như các năm trước. Mục tiêu là giảm áp lực cho hệ thống lọc ảo, tránh đăng ký ồ ạt thiếu cân nhắc và nâng cao tính trách nhiệm của thí sinh. Nhìn lại năm 2025, hệ thống ghi nhận hơn 7,6 triệu nguyện vọng cho 852.000 thí sinh. Trước đó, Bộ GDĐT từng lấy ý kiến với 3 phương án: giới hạn 5 nguyện vọng, 10 nguyện vọng hoặc tiếp tục không giới hạn số nguyện vọng.

Điểm mới thứ 2 là quy định điểm cộng ưu tiên đối với thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế như IELTS, TOEFL dự kiến giảm từ mức tối đa 3 điểm hiện nay xuống còn 1–2 điểm. Theo Bộ GDĐT, điều chỉnh này nhằm hạn chế chênh lệch cơ hội giữa các nhóm thí sinh.

Đối với phương thức xét tuyển, dự thảo quy chế định hướng mỗi cơ sở đào tạo chỉ được áp dụng tối đa 5 phương thức xét tuyển, không tính phương thức xét tuyển thẳng theo quy định của Bộ. Các trường vẫn được tự chủ xây dựng đề án tuyển sinh, song cần tinh gọn, tránh dàn trải quá nhiều phương thức gây khó cho thí sinh.

Riêng với khối ngành đào tạo giáo viên, Bộ GDĐT dự kiến siết chặt việc đăng ký nguyện vọng, không cho phép thí sinh đăng ký tràn lan nhằm đảm bảo tính nghiêm túc và nâng cao chất lượng đầu vào ngành sư phạm.

Đổi tổ hợp xét tuyển, thí sinh thêm áp lực

Theo ghi nhận của phóng viên Báo Đại đoàn kết, thời điểm này đã có hơn 40 cơ sở giáo dục ĐH công bố phương án tuyển sinh dự kiến. Đây là căn cứ quan trọng để thí sinh xây dựng chiến lược ôn tập, lựa chọn tổ hợp môn, ngành học và trường đại học phù hợp.

Tuy nhiên, trong số các cơ sở đào tạo, nhiều trường dự kiến không tiếp tục xét tuyển các tổ hợp truyền thống như C00 (Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý), A00 (Toán, Vật lý, Hóa học) hay A01 (Toán, Vật lý, Tiếng Anh) – những tổ hợp đã được sử dụng ổn định trong nhiều năm qua – khiến không ít thí sinh bất ngờ và lo lắng. Thực tế, để chuẩn bị cho xét tuyển ĐH, nhiều thí sinh đã định hướng từ sớm, thậm chí ngay từ lớp 10, khi lựa chọn các môn học tự chọn theo Chương trình GDPT2018 bên cạnh các môn bắt buộc.

Đặc biệt, sự thay đổi trong chính sách tuyển sinh của các trường diễn ra vào thời điểm học sinh đang bước vào giai đoạn ôn tập cao điểm, chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp THPT, khiến áp lực tâm lý càng gia tăng. Nhiều em cho rằng việc điều chỉnh tổ hợp xét tuyển là quyền tự chủ của các trường, song cần có lộ trình rõ ràng, ổn định hơn để thí sinh kịp thích ứng.

Không chỉ thí sinh, phụ huynh cũng bày tỏ sự lo lắng khi phải liên tục cập nhật thông tin từ các trường. Việc mỗi trường áp dụng một tổ hợp xét tuyển khác nhau, thậm chí thay đổi so với các năm trước, khiến quá trình định hướng và đồng hành cùng con trở nên khó khăn hơn. Tại nhiều trường THPT, giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn cũng dành thêm thời gian tư vấn, giải thích cho học sinh về các phương án lựa chọn ngành, trường trong bối cảnh thông tin tuyển sinh chưa đồng bộ.

Với nhiều thay đổi trong tuyển sinh hiện nay, các chuyên gia giáo dục cho rằng yêu cầu về việc công bố thông tin tuyển sinh đúng hạn, đầy đủ và dễ tiếp cận phải được đặt lên hàng đầu. Thậm chí, đối với việc bỏ các tổ hợp truyền thống đã sử dụng nhiều năm, các trường cần công bố sớm, ít nhất 1 năm để thí sinh không bị động, kịp chuyển hướng ôn tập.

Về phía thí sinh, các chuyên gia cũng khuyến nghị không nên quá phụ thuộc vào một tổ hợp duy nhất, cần xây dựng phương án dự phòng, theo dõi sát sao thông tin từ các trường và từ Bộ GDĐT. Đồng thời, học sinh nên tập trung nâng cao năng lực học tập thực chất, bởi đây vẫn là yếu tố cốt lõi quyết định cơ hội trúng tuyển.