Ứng dụng AI - hướng tới bệnh viện thông minh

Thông tin được cung cấp tại hội thảo về chuyển đổi số y tế và xây dựng bệnh viện thông minh - Kinh nghiệm quốc tế và triển khai tại Việt Nam, diễn ra tại TP Hồ Chí Minh vào sáng 15/7.

Chuyển đổi số là động lực nâng cao chất lượng

Phát biểu tại hội thảo, PGS.TS Trần Quý Tường, Chủ tịch Hội Tin học Y tế Việt Nam cho biết, chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu và là động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển của mỗi quốc gia.

Đối với ngành y tế, chuyển đổi số không chỉ dừng lại ở việc ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) trong quản lý và khám chữa bệnh, mà còn là quá trình đổi mới toàn diện phương thức vận hành, quản trị và cung cấp dịch vụ, hướng đến phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.

Trong những năm qua, dưới sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và Chính phủ, ngành y tế đã đạt nhiều kết quả tích cực trong chuyển đổi số. Nhiều hệ thống quản lý, hồ sơ sức khỏe điện tử, bệnh án điện tử, nền tảng khám chữa bệnh từ xa cùng các giải pháp số đã từng bước được triển khai, góp phần nâng cao chất lượng khám chữa bệnh và hiệu quả quản lý.

Tuy vậy, Chủ tịch Hội Tin học Y tế Việt Nam cũng chỉ ra nhiều khó khăn, thách thức. Trong đó, có sự chênh lệch về hạ tầng công nghệ giữa các địa phương; nguồn lực đầu tư còn hạn chế; dữ liệu chưa được chuẩn hóa đồng bộ; nhân lực CNTT chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Đặc biệt, vấn đề bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân trong lĩnh vực y tế đang nhận được sự quan tâm lớn của xã hội.

Bên cạnh đó, cơ chế tài chính cho chuyển đổi số cũng là nội dung được nhiều địa phương, cơ sở y tế quan tâm. Theo PGS.TS Trần Quý Tường, cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các chính sách phù hợp để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các đơn vị triển khai chuyển đổi số hiệu quả.

Tại hội thảo, ông Trần Tuấn Linh, Tổng Biên Tập Báo Sức Khỏe và Đời Sống nêu đánh giá, chuyển đổi số không phải là thay thế hồ sơ giấy bằng màn hình máy tính, mà là sự thay đổi tư duy quản trị. Nếu trước đây, ngành y tế quản lý bệnh viện bằng báo cáo giấy, thì xu thế hiện nay phải quản lý bằng dữ liệu thời gian thực. 

Theo ông Linh, tại TP Hồ Chí Minh là nơi tiếp nhận lượng bệnh nhân đổ về từ khắp các tỉnh phía Nam, áp lực quá tải BV là bài toán kinh niên. Vì vậy, hệ thống hồ sơ bệnh án điện tử (EMR) liên thông được coi là chìa khóa để giải quyết bài toán này. Khi dữ liệu của người bệnh được thông suốt, ngành y tế sẽ xóa bỏ được sự cát cứ thông tin giữa các tuyến, chấm dứt tình trạng bệnh nhân phải mang theo xấp hồ sơ dày cộp mỗi lần chuyển viện.

"Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để xây dựng nền y tế dựa trên dữ liệu, sẵn sàng cho kỷ nguyên y học chính xác. Sự đồng thuận giữa các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia y tế và đối tác công nghệ sẽ mở ra những hướng đi mới, thúc đẩy các mối quan hệ đối tác bền vững. Từ đó, đặt những viên gạch vững chắc để xây dựng một nền y tế hiện đại, kết nối và vì sức khỏe của nhân dân", ông Linh nhấn mạnh. 

Sức khỏe người dân là trung tâm của chuyển đổi số

Các ý kiến tại hội thảo nhìn nhận, Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 và Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị đóng vai trò là kim chỉ nam quan trọng nhằm thúc đẩy chuyển đổi số ngành y tế, tập trung vào việc xây dựng hạ tầng dữ liệu thống nhất và chuẩn hóa hệ thống thông tin y tế, hiện đại hóa công tác quản trị thông qua hồ sơ bệnh án điện tử và phát triển các mô hình BV thông minh.

Mục tiêu cốt lõi là tạo hành lang pháp lý và kỹ thuật để liên thông dữ liệu; từ đó cải cách y tế, tăng cường năng lực y tế cơ sở và hướng tới nền y tế số minh bạch, hiệu quả. 

Theo PGS.TS Trần Quý Tường, hiện chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế đang được triển khai mạnh mẽ trên phạm vi cả nước. Đáng chú ý, đã có 1.238 bệnh viện (BV) bước đầu nghiên cứu, ứng dụng AI và công nghệ số trong khám chữa bệnh, quản lý bệnh viện (BV) cũng như hỗ trợ ra quyết định chuyên môn.

Đây được xem là nền tảng quan trọng để từng bước hình thành mô hình BV thông minh, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ y tế, tối ưu quy trình vận hành, giảm tải cho đội ngũ y tế và mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người bệnh.

Nhấn mạnh định hướng phát triển trong thời gian tới, PGS.TS Trần Quý Tường cho rằng BV thông minh không bắt đầu từ công nghệ mà bắt đầu từ sự thay đổi trong tư duy quản trị. Chuyển đổi số không đơn thuần là số hóa các quy trình hiện có mà là quá trình tái cấu trúc toàn diện hoạt động dựa trên dữ liệu và công nghệ số.

Theo TS Matt Curtis, chuyên gia, bác sĩ về chăm sóc sức khỏe ban đầu, hiện nay nhiều quốc gia đã ứng dụng AI vào hỗ trợ quyết định lâm sàng và tối ưu hóa nghiên cứu dữ liệu y tế. Theo chuyên gia này, trên toàn cầu, dân số đang già đi. Tại Việt Nam, tỷ lệ người trên 65 tuổi đang tăng nhanh do tỷ lệ sinh giảm và tuổi thọ tăng. Dự kiến ​​tỷ lệ này sẽ tăng từ 9% tổng dân số hiện nay lên hơn 20% vào năm 2050. Trong khi đó, tại Anh thì con số này đã là 20%.

TS Matt Curtis cho biết, thế giới đang chứng kiến sự gia tăng toàn cầu của các bệnh không lây nhiễm như tiểu đường, tăng huyết áp, bệnh tim mạch và các bệnh hô hấp mãn tính. Ông dự báo, trong vòng 20 năm tới, hơn 90% tổng số ca tử vong ở cả các quốc gia phát triển và đang phát triển nhanh chóng sẽ do các bệnh không lây nhiễm gây ra.

Trong khi đó, ông Frank Hester OBE, chuyên gia tại TPP chia sẻ những bài học thực chiến trong việc xây dựng kiến trúc phần mềm hồ sơ bệnh án điện tử (EMR) liên thông. Trong đó, chuyên gia này nhấn mạnh nguyên tắc cốt lõi là “thông tin phải đi theo người bệnh”. Ông Frank Hester OBE cũng nêu khái niệm “One Citizen, One Record” (Một người dân, một hồ sơ sức khỏe) đang được nhiều quốc gia theo đuổi. Mô hình giúp mọi thông tin y tế được quản lý thống nhất, xuyên suốt từ tuyến cơ sở đến BV chuyên khoa trung ương. 

Đánh giá tổng thể ngành y tế tại Việt Nam, ông Frank Hester OBE nhìn nhận, trong nhiều năm ngành y tế Việt Nam đã có những bước phát triển mạnh mẽ cả về quy mô lẫn chất lượng. Tuổi thọ trung bình của người dân tăng đáng kể, tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt trên 95%, trong đó nhiều BV đã làm chủ các kỹ thuật chuyên sâu như ghép tạng, điều trị đột quỵ, phẫu thuật robot hay điều trị ung thư hiện đại.

Thông qua các trao đổi, hiến kế của các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia y tế và đối tác công nghệ tại hội thảo đã mở ra những hướng đi mới, thúc đẩy các mối quan hệ đối tác bền vững và chuyển đổi số mạnh mẽ trong lĩnh vực y tế tại Việt Nam trong thời gian tới.