Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua nghị quyết mới để phù hợp với Luật Phục hồi, phá sản
Ngày 10/6, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã xem xét, thông qua dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15 về thành lập Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân khu vực; quy định phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân khu vực.
Phó Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam Cao Xuân Thạo tham dự phiên họp.
Báo cáo tại phiên họp, ông Nguyễn Văn Tiến, Phó Chánh án Toà án nhân dân tối cao cho biết, Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15 ngày 27/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về thành lập Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân khu vực; quy định phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân khu vực (sau đây gọi là Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15) được Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua ngày 27/6/2025, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2025. Từ sau khi Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15 được ban hành, một số văn bản quy pháp luật có liên quan đến nội dung của Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15 đã được sửa đổi, bổ sung dẫn đến một số quy định của Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15 không còn phù hợp.
Cụ thể, theo quy định tại khoản 1 Điều 6 Luật Phục hồi, phá sản năm 2025, Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền giải quyết vụ việc phục hồi, phá sản trong phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ và giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định cụ thể phạm vi thẩm quyền này. Tuy nhiên, tại khoản 2 Điều 4 Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15 chỉ quy định phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của Tòa án nhân dân khu vực đối với vụ việc phá sản, chưa quy định phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ đối với vụ việc phục hồi.
Cụm từ “tỉnh Đồng Nai” trong Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15 không còn phù hợp với quy định tại Điều 1 của Nghị quyết số 30/2026/QH16 ngày 24/4/2026 của Quốc hội về việc thành lập thành phổ Đồng Nai. Do đó, để bảo đảm cơ sở pháp lý đầy đủ cho việc xác định thẩm quyền của Tòa án và tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, việc ban hành Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15 là cần thiết.
Đề cập đến nội dung cơ bản của dự án Nghị quyết, ông Tiến thông tin, dự thảo Nghị quyết bổ sung phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của Tòa án nhân dân khu vực đối với vụ việc phục hồi vào khoản 2 Điều 4 Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15. Bên cạnh đó, sửa đổi, bổ sung quy định tại khoản 2 Điều 2, khoản 2 và khoản 3 Điều 4 Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15 theo hướng quy định chung phạm vi thẩm quyền đối với các tỉnh, thành phố, mà không liệt kê các tỉnh riêng và các thành phố riêng như hiện hành. Thay cụm từ “tỉnh Đồng Nai” bằng cụm từ “thành phố Đồng Nai” tại mục 9 Phụ lục của Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15. Nội dung sửa đổi nhằm bảo đảm tính thống nhất với Luật Phục hồi, phá sản và Nghị quyết số 30/2026/QH16.
Đặc biệt, Tòa án nhân dân tối cao đề xuất quy định thời gian có hiệu lực của Nghị quyết kể từ ngày thông qua.
Thẩm tra nội dung trên, ông Phan Chí Hiếu, Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp cho hay, Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp tán thành sự cần thiết sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 81 với những lý do được nêu trong Tờ trình của Toà án nhân dân tối cao. Theo ông Hiếu, việc sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 81 để bảo đảm phù hợp với các quy định mới của Luật Phục hồi, phá sản năm 2025 và Nghị quyết số 30/2026/QH16 của Quốc hội về thành lập thành phố Đồng Nai.
Liên quan đến sự phù hợp của nội dung dự thảo Nghị quyết với chủ trương, đường lối của Đảng, Uỷ ban này nhận thấy, nội dung dự thảo Nghị quyết phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, nhất là chủ trương về sửa đổi Luật Phá sản và thành lập thành phố Đồng Nai. Dự thảo Nghị quyết không làm phát sinh thủ tục hành chính mới; bảo đảm phân cấp, phân quyền, bình đẳng giới và chính sách dân tộc.
Tại phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản nhất trí ban hành Nghị quyết để phù hợp với Luật Phục hồi, phá sản và Nghị quyết số 30/2026/QH16 của Quốc hội; góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý về thẩm quyền giải quyết vụ việc phục hồi, phá sản của Tòa án nhân dân khu vực. Với 100% Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội có mặt biểu quyết tán thành, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15 về thành lập Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân khu vực; quy định phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân khu vực.
Tại dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15 ngày 27/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội thành lập Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân khu vực; quy định phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân khu vực đã sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 2 theo hướng phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của các Tòa án nhân dân cấp tỉnh quy định tại khoản 1 Điều này đối với yêu cầu hủy phán quyết trọng tài, đăng ký phán quyết trọng tài vụ việc được quy định như sau:
a) Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội có phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ đối với 18 tỉnh, thành phố, bao gồm: Hà Nội, Hải Phòng, Bắc Ninh, Cao Bằng, Điện Biên, Hà Tĩnh, Hưng Yên, Lai Châu, Lạng Sơn, Lào Cai, Nghệ An, Ninh Bình, Phú Thọ, Quảng Ninh, Sơn La, Thái Nguyên, Thanh Hóa và Tuyên Quang.
b) Tòa án nhân dân thành phố Đà Nẵng có phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ đối với 7 tỉnh, thành phố, bao gồm: Đà Nẵng, Huế, Đắk Lắk, Gia Lai, Khánh Hòa, Quảng Ngãi và Quảng Trị.
c) Tòa án nhân dân thành phố Hồ Chí Minh có phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ đối với 9 tỉnh, thành phố, bao gồm: Cần Thơ, Đồng Nai, thành phố Hồ Chí Minh, An Giang, Cà Mau, Đồng Tháp, Lâm Đồng, Tây Ninh và Vĩnh Long.