Vận hành chính quyền địa phương 2 cấp: Tăng hiệu lực phục vụ nhân dân

Thực hiện nhiều nhiệm vụ

Báo cáo số 59-BC/ĐU ngày 15/9/2025 của Đảng ủy Chính phủ và Báo cáo số 11296/BC-BNV ngày 27/11/2025 của Bộ Nội vụ, chỉ trong một thời gian ngắn, các bộ, ngành đã tham mưu ban hành 120 nghị định và 66 thông tư về phân cấp, phân quyền với tổng cộng 1.377 nhiệm vụ, trong đó 949 nhiệm vụ được phân cho chính quyền địa phương.

Qua đánh giá của các địa phương đối với 949 nhiệm vụ được giao, có 584 nhiệm vụ (chiếm 61,54%) được khẳng định là bảo đảm tính khả thi để thực hiện ngay. Theo đó, việc phân cấp tạo ra cơ chế quản lý linh hoạt, sát thực tiễn, rút ngắn đáng kể quy trình hành chính và tiết kiệm chi phí cho doanh nghiệp, đồng thời giúp tinh gọn bộ máy và giảm áp lực cho các cơ quan Trung ương.

Theo Quyền Bộ trưởng Bộ Công thương Lê Mạnh Hùng, tính đến cuối tháng 8/2025, tỷ lệ phân quyền, phân cấp của Bộ Công thương đạt 55,7%, tiệm cận mức trung bình chung của Chính phủ (56%). Nhiều dự thảo luật bám sát tinh thần hiện thực hóa nội dung phân quyền, phân cấp, gần đây nhất là Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Tinh thần phân cấp được thể hiện thông qua đề xuất tới Chính phủ cho phép chuyển thẩm quyền cấp phép gia công hàng hóa thuộc diện xuất khẩu, nhập khẩu theo giấy phép từ Bộ Công thương sang UBND cấp tỉnh sẽ giúp tư vấn và xử lý sát sao hơn cho doanh nghiệp tại địa bàn, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về gia công hàng hóa.

Đối với Bộ Tài chính, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương đánh giá, Bộ luôn bám sát Kết luận 183-KL/TW ngày 1/8/2025 của Bộ Chính trị về tích cực triển khai vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, chuyển mạnh cấp cơ sở sang chủ động nắm, điều hành kinh tế - xã hội, quốc phòng an ninh. Điển hình, tại Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Quy hoạch năm 2026, Bộ Tài chính đã điều chỉnh, bổ sung các quy định liên quan đến quy trình, thủ tục và trách nhiệm của các Bộ, UBND các cấp, bảo đảm phù hợp và đồng bộ với các quy định của pháp luật về quy hoạch.

Về phía Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng vừa trình Chính phủ Tờ trình về việc ban hành Nghị định của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về chăn nuôi.

Theo Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh, việc các bộ, ngành chủ động phân quyền, phân cấp, phân công việc và trách nhiệm về các địa phương giúp xử lý công việc nhanh hơn, người dân và doanh nghiệp tiết kiệm được nhiều chi phí, thời gian. Từ đó hạn chế được tình trạng văn bản xin ý kiến giữa các địa phương với các bộ, ngành.

Cam kết gần dân, sát việc

Nếu như ở cấp bộ, ngành liên quan đến các chính sách vĩ mô, thì ở cơ sở, hiệu quả của phân cấp, phân quyền, của chính quyền địa phương 2 cấp lại bắt đầu từ những việc nhỏ nhất nhưng hết sức quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống người dân.

Tháng 1/2026, ông Nguyễn Năng Hứa (phường Xuân Đỉnh, Hà Nội) như trút được gánh nặng khi được UBND phường Xuân Đỉnh tiến hành cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên chủ đất là Đỗ Thị Đắc (là mẹ của ông Hứa). Trước đó, vào năm 2004, UBND huyện Từ Liêm đã cấp nhầm tên chủ đất thành Đỗ Thị Ngọ. Từ thời điểm năm 2004, gia đình ông Hứa nhiều lần làm đơn đề nghị UBND huyện Từ Liêm và sau này là UBND quận Bắc Từ Liêm đính chính lại tên chủ đất nhưng không được giải quyết dứt điểm. Từ sự chậm trễ này khiến gia đình ông gặp nhiều khó khăn trong quản lý đất, làm các thủ tục xây dựng, vay mượn ngân hàng… Nay chuyển sang chính quyền địa phương 2 cấp, ông Hứa không phải đi lại nhiều nơi, thủ tục chưa đầy 1 tháng đã được giải quyết nhanh gọn.

Việc gần dân, sát dân còn được thể hiện ở trong chương trình hành động của các ứng cử viên đại biểu HĐND phường Tây Mỗ, Hà Nội. Trong chương trình hành động của mình ông Nguyễn Đắc Hợp - Phó ban kinh tế - Ngân sách HĐND phường cam kết cùng với UBND phường giải quyết những vướng mắc liên quan đến lao động việc làm tại địa phương; hạ tầng giao thông chưa đáp ứng được như cầu đi lại của người dân; tình trạng ô nhiễm môi trường, rác thải sinh hoạt còn tồn tại; thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai, xây dựng đôi khi còn chậm; việc chuyển đổi số, ứng dụng dịch vụ công trực tuyến ở người dân còn hạn chế… Theo dõi, năm bắt việc giải quyết các ý kiến, kiến nghị sau tiếp xúc cử tri; thông tin lại để nhân dân được biết.

Theo ông Hợp, chương trình hành động cũng chính là cam kết trách nhiệm của mỗi ứng cử viên trước cử tri và nhân dân. Từ đó, cử tri có quyền giám sát lời hứa của các ứng cử viên cũng như hành động của họ trong thời gian tới.

Cử tri Hoàng Ngọc Thắng - Tổ dân phố Tó (Hà Nội) tin tưởng vào chương trình hành động của mỗi ứng cử viên, nhất là những ứng cử viên đang đảm nhận vị trí đại biểu HĐND phường có kinh nghiệm. Những cam kết của các ứng cử viên đều rất sát đời sống người dân. “Hành động của chính quyền ngoài các lĩnh vực như giải quyết bài toán xây dựng, môi trường thì những việc như xử lý ách tắc giao thông, ngăn chặn tình trạng đỗ xe không đúng quy định… cũng rất quan trọng, cần được giải quyết” - ông Thắng nói.

Bí thư Chi bộ Tổ dân phố Tó (phường Tây Mỗ) Nguyễn Tấn Long cho biết, Tổ dân phố thuộc Khu vực bỏ phiếu số 24, phường Tây Mỗ. Hiện tại, toàn bộ chương trình hành động của các ứng cử viên đã được Chi bộ, Tổ dân phố phổ biến qua nhiều hình thức tới từng gia đình để cử tri có thời gian đọc và lựa chọn người mình tin tưởng. Các cam kết của ứng cử viên lần này đều rất sát với cuộc sống người dân, giải quyết được bài toán dân sinh ở hiện tại cũng như trong tương lai.