Văn hóa và di sản là cầu nối trong quan hệ Việt - Pháp
Vừa qua, tại thành phố Montpellier (Cộng hòa Pháp), Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, Trung tâm Hoạt động VHKH Văn Miếu - Quốc Tử Giám phối hợp với trường Đại học Paul-Valéry Montpellier 3 tổ chức Tọa đàm khoa học quốc tế với chủ đề “Văn hóa và Di sản trong quan hệ Pháp – Việt, từ thế kỷ XIX đến nay”.
Hoạt động nằm trong chuỗi sự kiện văn hóa, nghệ thuật và triển lãm kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám – Trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam (1076–2026). Sự kiện là diễn đàn trao đổi học thuật quy tụ các nhà nghiên cứu, học giả Việt Nam và Pháp nhằm nhìn lại quá trình giao lưu văn hóa giữa hai quốc gia, chia sẻ các kết quả nghiên cứu về di sản.
Từ trường hợp của di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám, TS Lê Xuân Kiêu - Giám đốc Trung tâm Hoạt động VHKH Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã trình bày về lịch sử, chức năng cũng như vai trò nổi bật của di tích trong hợp tác Việt – Pháp, phản ánh quá trình hợp tác bền bỉ giữa các học giả, kiến trúc sư và chuyên gia Việt Nam và Pháp trong nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản từ đầu thế kỷ XX đến nay.
TS Lê Xuân Kiêu nhận định: Quan hệ Việt - Pháp trong lĩnh vực di sản là hành trình hợp tác bền bỉ qua nhiều thế hệ, di sản đã trở thành cầu nối của tri thức, sự thấu hiểu và hợp tác giữa hai dân tộc. Trường hợp Văn Miếu – Quốc Tử Giám cho thấy khi di sản được tiếp cận bằng tinh thần hợp tác và tôn trọng lẫn nhau, những giá trị của quá khứ sẽ tiếp tục được lan tỏa, góp phần làm sâu sắc hơn quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa Việt Nam và Pháp trong bối cảnh đương đại.
Tại tọa đàm, các nhà nghiên cứu trẻ đã giới thiệu kết quả nghiên cứu tiến sĩ của mình về sự thay đổi vị trí và vai trò của văn hóa, đặc biệt là hợp tác di sản, trong quan hệ giữa Pháp và Việt Nam từ thời kỳ thuộc địa đến ngày nay.
Giáo sư lịch sử đương đại Pierre Journoud cho rằng, tọa đàm đã làm nổi bật vai trò của di sản văn hóa trong việc thúc đẩy quan hệ hợp tác Việt Nam – Pháp. Đồng thời gợi mở nhiều hướng hợp tác triển vọng trong lĩnh vực bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Đặc biệt, việc chương trình DU “Tremplin pour le Vietnam” lựa chọn hình ảnh cổng Văn Miếu – Quốc Tử Giám làm biểu trưng đã khẳng định giá trị biểu tượng của di tích như một không gian của tri thức, đối thoại, hợp tác và sáng tạo trong quan hệ văn hóa giữa hai quốc gia.
Trong khuôn khổ tọa đàm, các đại biểu đã tham quan triển lãm chuyên đề “Quốc Tử Giám – Trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam (1076-2026)” và nghe giới thiệu về lịch sử hình thành, phát triển cũng như những giá trị nổi bật của di tích. Triển lãm không chỉ góp phần giới thiệu di sản giáo dục tiêu biểu của Việt Nam tới công chúng Pháp mà còn tạo thêm cơ hội thúc đẩy giao lưu văn hóa và tăng cường hiểu biết lẫn nhau giữa hai quốc gia.