Văn học, nghệ thuật và việc xây dựng nhân cách

Nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu phát biểu tại Hội thảo.

PGS.TS Hồng Vinh, Phó chủ tịch Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương phát biểu khai mạc hội thảo, đặt ra vấn đề cấp bách của văn học nghệ thuật trong việc xây dựng nhân cách con người Việt Nam trong giai đoạn mới.

Phát biểu tại Hội thảo, nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu cho rằng, có nhiều cách để giáo dục nhân cách con người, nhưng văn học - nghệ thuật có vị trí đặc thù, hướng con người đến cái thiện, động viên tinh thần , phẩm chất sáng tạo và phát huy tinh hoa.

Theo nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu, những vấn đề về văn học - nghệ thuật trong giáo dục nhân cách con người Việt Nam đang ngày càng được coi trọng đặc biệt do những bối cảnh về đạo đức, lối sống, nhân cách đang có những vấn đề nảy sinh phức tạp hơn.

“Ngày nay trong hoàn cảnh mới của lịch sử để xây dựng và phát triển đất nước và để tiến kịp các nước đã đi trước ta nhiều năm thì vấn đề con người đang đặt ra ráo riết, khẩn thiết”- nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu nói.

Làm rõ những nảy sinh phức tạp hơn trong bối cảnh hiện nay, ông Hồng Vinh cho biết, nhiều năm gần đây có một thực tế không vui là nhân cách, đạo đức xã hội đang có xu hướng bị tha hóa, suy thoái trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên.

Theo ông Vinh, biểu hiện cụ thể của thực trạng không vui trên là những vụ án tham nhũng, lãng phí vẫn diễn ra với mức độ ngày càng tinh vi; những vụ giết người man rợ gần đây khiến nhân dân bất bình, đe dọa trực tiếp trật tự, an toàn xã hội.

Ông Vinh cũng cho rằng, có nhiều nguyên nhân dẫn đến sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống trong Đảng và trong xã hội, tuy nhiên không ít văn nghệ sĩ chưa thật “dấn thân”, còn có biểu hiện né tránh, hoặc đề cập còn mờ nhạt trong tác phẩm, đặc biệt chưa góp sức tìm ra những giải pháp quyết liệt, hiệu quả.

GS.TS Đinh Xuân Dũng- Phó Chủ tịch chuyên trách Hội đồng Lý luận, phê bình văn học nghệ thuật Trung ương cũng cho rằng, dường như cái xấu đang gặm nhấm nhân cách con người và thực trạng này cũng biểu hiện trong hoạt động văn học nghệ thuật.

Còn nhà văn Vũ Hạnh lại băn khoăn khi cho rằng mới ngày nào đây các văn nghệ sĩ là những chiến sĩ góp phần tích cực chống kẻ thù chung, thể hiện tấm lòng yêu nước, trung thành đối với lãnh tụ, đối với chế độ thì sau này đã xuất hiện không ít văn nghệ sĩ xa rời đạo lý, moi tìm những sự kiện xấu mà phơi bày. Từ đó, nhà văn Vũ Hạnh cho rằng, muốn xây dựng và bảo vệ nhân cách của người Việt Nam thì ngoài việc văn học - nghệ thuật phải sáng tạo hơn nữa, phải tạo được vị thế như luồng gió ấm, thơm nồng tỏa đi khắp nước.

“Chúng ta cũng phải cũng cố, mở rộng lực lượng phê bình ở trên toàn quốc, qua đó giảm bớt các tệ hại trong sự tha hóa của một bộ phận lớp trẻ hiện nay”- theo nhà văn Vũ Hạnh.

Từ thực tiễn của TP HCM, bà Thân Thị Thư- Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy cho biết, thành phố là đô thị đặc biệt với gần 10 triệu dân là trung tâm thu hút và lan tỏa trên nhiều lĩnh vực nhưng cũng đặt ra bài toán về quản lý các mặt trái của xã hội, đặc biệt là trong lĩnh vực văn học - nghệ thuật.

“Các loại truyện ngắn, truyện dài, thơ ca với chủ đề vụn vặt, gặm nhấm cái tôi cá nhân, tình yêu trai gái nỉ non, èo uột hoặc các thể loại thơ vè được các tác giả sản xuất nhiều”, bà Thư nhận xét; từ đó đề xuất cần có cơ chế quản lý lĩnh vực này như quản lý một loại hàng hóa đặc biệt- loại hàng hóa sản phẩm bậc cao của tinh thần.

Thời gian qua, TP HCM đã thực hiện nhiều giải pháp để quản lý lĩnh vực này, trong đó có việc đổi mới phương thức hoạt động của các hội văn học- nghệ thuật, bồi dưỡng phẩm chất cách mạng cho đội ngũ văn nghệ sĩ, với tinh thần “đội ngũ văn nghệ sĩ tốt thì mới có tác phẩm tốt”.

Tại Hội thảo, nhiều nhà nghiên cứu, giới phê bình VH-NT cũng chỉ ra các xu hướng mới, cũng như các giải pháp phù hợp trong giáo dục nhân cách con người Việt Nam hiện nay.

Hội thảo diễn ra trong 2 ngày (3, 4/10). Được biết, Ban tổ chức đã nhận được gần 100 tham luận của các giới điện ảnh, sân khấu, hội họa, âm nhạc, văn học, xuất bản sách…