Vẻ đẹp kiến trúc Pháp tại Việt Nam trong tài liệu lưu trữ
Ngày 23/11, tại Hà Nội, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước phối hợp Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam tổ chức triển lãm giới thiệu hồ sơ, bản đồ và hình ảnh về phong cách kiến trúc Pháp tại Việt Nam 1858-1945 hiện đang bảo quản tại các Trung tâm lưu trữ quốc gia của Việt Nam và Lưu trữ quốc gia Hải ngoại Pháp. Triển lãm là hoạt động ý nghĩa nhân dịp Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11) và đặc biệt là năm đầu tiên tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11).

Tại Việt Nam, các công trình kiến trúc Pháp thời kỳ 1858 - 1945 đã trở thành một phần thân thuộc trong không gian sống và diện mạo di sản đô thị từ Hà Nội, Hải Phòng, Huế, Đà Lạt đến TP Hồ Chí Minh. Bên cạnh những giá trị hiện hữu về lịch sử, văn hóa, kiến trúc - nghệ thuật và quy hoạch, ẩn sau mỗi công trình là một di sản tài liệu lưu trữ gốc đồ sộ gồm các bản vẽ, hồ sơ thiết kế, thi công, trùng tu, bảo tồn…. Đây là nguồn chứng cứ xác thực phục vụ nghiên cứu lịch sử kiến trúc, quy hoạch đô thị, đồng thời là nguồn tư liệu vô giá giúp nhận diện, khẳng định và trao truyền trọn vẹn giá trị di sản.
Thông qua các bản vẽ, hồ sơ thiết kế, quy hoạch và hình ảnh gốc được trưng bày một cách hệ thống, triển lãm tái hiện diện mạo đô thị qua từng thời kỳ, làm rõ quá trình hình thành, biến đổi và sự thích ứng độc đáo của kiến trúc với điều kiện tự nhiên, khí hậu bản địa.
Triển lãm "Phong cách kiến trúc Pháp tại Việt Nam 1858 - 1945 trong tài liệu lưu trữ" được tổ chức - sự kiện có ý nghĩa chính trị sâu sắc, cụ thể hóa các quan điểm, chỉ đạo của Đảng và Nhà nước về phát triển văn hóa Việt Nam trong thời kỳ mới.
Sự kiện là kết quả hợp tác chặt chẽ giữa Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước (Bộ Nội vụ) và Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam, cùng sự đồng hành của AA Corporation, các cơ quan chuyên môn, cơ sở đào tạo, trường học, doanh nghiệp và giới chuyên gia. Không chỉ kết nối công chúng với lịch sử qua tài liệu lưu trữ gốc, triển lãm còn là bước đi quan trọng nhằm khẳng định tầm vóc di sản, giá trị nổi bật toàn cầu của khối tài liệu, hướng tới mục tiêu ghi danh vào Danh mục Ký ức thế giới của UNESCO.
Thông qua việc hệ thống hóa và lan tỏa nguồn tư liệu vô giá này, hai quốc gia khẳng định cam kết mạnh mẽ trong việc bảo tồn, phát huy và đóng góp di sản kiến trúc, quy hoạch đô thị Việt Nam vào kho tàng ký ức chung của nhân loại.
Bảo tồn di sản chưa bao giờ chỉ dừng lại những vóc dáng rêu phong hay các công trình còn hiện hữu. Nền tảng bền vững của di sản nằm ở việc bảo vệ những chứng cứ nguyên bản - những bản vẽ, hồ sơ lưu giữ tường tận hành trình sinh thành và biến đổi của từng không gian kiến trúc. Mỗi công trình là một chứng tích lịch sử, và tài liệu lưu trữ chính là tiếng nói trung thực nhất để những giá trị ấy không bị phai mờ theo thời gian.
Triển lãm có sự chung tay của các nhà thiết kế, chuyên gia, kiến trúc sư, các cơ sở đào tạo, doanh nghiệp và đơn vị đồng hành. Bên cạnh tài liệu lưu trữ, khách tham quan còn có cơ hội chiêm ngưỡng các mô hình kiến trúc do một số trường giới thiệu, khám phá những ấn phẩm nghiên cứu chuyên sâu do các chuyên gia trưng bày, giới thiệu; đồng thời gặp gỡ, trao đổi với giới nghiên cứu, kiến trúc và quy hoạch đô thị.
Triển lãm không chỉ lan tỏa giá trị vô giá của tài liệu lưu trữ, mà còn khơi dậy trách nhiệm và niềm tự hào chung trong cộng đồng: cùng nhau gìn giữ di sản tư liệu để di sản kiến trúc mãi trường tồn, để quá khứ luôn hiện diện sống động và được trao truyền trọn vẹn cho các thế hệ mai sau.