Việt Nam đứng thứ hai Đông Nam Á về ứng dụng AI: Đã đến lúc tạo giá trị từ AI

Việt Nam hiện chỉ đứng sau Singapore, nhưng vượt Malaysia, Philippines và Thái Lan. Đáng chú ý, Microsoft đánh giá Việt Nam là một trong những nền kinh tế có tốc độ tăng trưởng ứng dụng AI nhanh nhất kể từ giữa năm 2025.

Những con số này cho thấy AI không còn là câu chuyện của các phòng thí nghiệm hay doanh nghiệp công nghệ lớn. Công nghệ này đang hiện diện ngày càng rõ trong học tập, làm việc và sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, khi mức độ tiếp cận AI tăng nhanh, câu hỏi đặt ra không còn là “có sử dụng AI hay không”, mà là “sử dụng AI để tạo ra giá trị gì”.

Khi AI dần trở thành công cụ phổ biến, vấn đề không còn nằm ở tốc độ tiếp cận công nghệ mà ở khả năng chuyển công nghệ thành năng suất, sản phẩm và giá trị kinh tế. Chủ tịch FPT Trương Gia Bình cho rằng Việt Nam không nên chạy đua với các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới trong việc xây dựng các mô hình AI nền tảng. Theo ông Bình, đây là cuộc chơi đòi hỏi nguồn lực khổng lồ, với mức đầu tư lên tới hàng tỷ USD và đang tập trung trong tay một số ít doanh nghiệp công nghệ lớn. “Cơ hội của chúng ta chính là khai thác AI đó, mô hình đó như những công cụ để tạo ra trí tuệ, tài sản cho thế giới”, ông Trương Gia Bình nhận định.

Quan điểm này phản ánh một hướng đi thực tế hơn đối với Việt Nam. Thay vì cạnh tranh ở tầng công nghệ lõi, nơi yêu cầu nguồn vốn và năng lực nghiên cứu rất lớn, Việt Nam có thể tập trung phát triển các ứng dụng AI phục vụ những nhu cầu cụ thể trong y tế, giáo dục, sản xuất, dịch vụ hay quản trị doanh nghiệp.

Theo ông Trương Gia Bình, sự khác biệt trong tương lai sẽ nằm giữa những người biết làm việc cùng AI và những người từ chối công nghệ. Khi được sử dụng như một trợ lý, AI có thể giúp tăng đáng kể năng suất lao động, từ đó tạo ra những ngành nghề và cơ hội mới.

Để tận dụng cơ hội đó, yếu tố quan trọng nhất vẫn là con người. Chủ tịch FPT cho rằng giáo dục cần thay đổi mạnh mẽ, đưa AI vào môi trường học tập không chỉ như một môn học riêng mà như một công cụ hỗ trợ tiếp cận tri thức, giải quyết vấn đề và phát triển tư duy.

Việt Nam đang sở hữu lợi thế là tốc độ tiếp nhận công nghệ nhanh và lực lượng lao động trẻ đông đảo. Việc đứng thứ hai Đông Nam Á về ứng dụng AI là một tín hiệu tích cực. Tuy nhiên, vị trí trên bảng xếp hạng chỉ là điểm khởi đầu. Thách thức lớn hơn nằm ở khả năng biến mức độ sử dụng AI thành năng suất lao động, sản phẩm mới và giá trị kinh tế thực sự.

Nói cách khác, sau giai đoạn làm quen với AI, đây là lúc Việt Nam cần chuyển sang cuộc đua quan trọng hơn: tạo ra giá trị từ AI.