Vùng Vịnh có thể thiệt hại hàng tỷ USD vì khủng hoảng ngoại giao

Khủng hoảng khu vực Vùng Vịnh sẽ gây ảnh hưởng tới thương mại trong khu vực. (Nguồn: AP).

Với khối tài sản ước tính khoảng 335 tỷ USD trong quỹ nhà nước, Qatar dường như hoàn toàn có khả năng tránh được một cuộc khủng hoảng kinh tế sau quyết định cắt đứt quan hệ ngoại giao của một loại nước gồm Arab Saudi, Ai Cập, Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) và Bahrain - trong đó cắt các mối liên hệ đường bộ, trên không và trên biển.

Việc nước này mở rộng các cơ sở hạ tầng tại cảng cũng cho thấy Qatar vẫn có thể tiếp tục xuất khẩu lượng khí hóa lỏng vốn gúp họ đạt được mức thặng dư lên tới 2,7 tỷ USD trong tháng 4 vừa qua.

Tuy nhiên, nhiều khu vực của nền kinh tế Qatar có thể hứng chịu hậu quả nặng nề do mối bất đồng bắt nguồn từ cáo buộc cho rằng chính quyền Doha đang ủng hộ chủ nghĩa khủng bố. Tín hiệu này cũng thể hiện rõ trong hôm đầu tuần khi thị trường chứng khoán ở Qatar giảm tới 7%.

Hãng hàng không Qatar Airways, hiện đang có tham vọng trở thành một tuyến trung tâm du lịch khu vực, cũng có thể đối mặt với tình trạng thua lỗ do bị các hãng lớn ở Trung Đông "cắt cầu".

Chính phủ Qatar hiện đang cố gắng vay mượn ở trong và ngoài nước để bù đắp cho khoản vốn 200 tỷ USD phát triển cơ sở hạ tầng do họ đang chuẩn bị tổ chức World Cup trong năm 2022. Việc trái phiếu Qatar bị hạ cho thấy chi phí vay mượn chắc chắn sẽ tăng cao, và do vậy mà khiến cho tiến độ các dự án cơ sở hạ tầng bị chậm lại.

Trái phiếu của 6 quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) vẫn giữ giá trong hôm đầu tuần, nhưng một số chuyên gia nước ngoài đã cảnh báo rằng toàn khu vực này có thể phải chịu chi phí vay mượn cao hơn nếu tình trạng căng thẳng ngoại giao hiện tại kéo dài.

“Các nhà quản lý tài sản không hề tách biệt giữa Qatar và phần còn lại của GCC, và các nhà quản lý quốc tế sẽ tỏ ra rất thận trọng khi tiếp xúc với GCC. Đặc biệt là khi mà Qatar bị xem là đang rót vốn cho chủ nghĩa khủng bố, các nhà quản lý sẽ rất dè dặt” - Reuters dẫn lời một chuyên gia phân tích ngân hàng nhận định.

Quan hệ thương mại đi xuống

Bởi đều phải phụ thuộc nặng nề vào xuất khẩu dầu và khí, nên các nước GCC chỉ duy trì mối quan hệ thương mại và đầu tư mong manh với nhau, điều sẽ giúp họ hạn chế được ảnh hưởng kinh tế từ tranh chấp giữa các bên. UAE hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Qatar thuộc GCC, nhưng chỉ là đối tác thương mại đứng thứ 5 nếu xét trên phạm vi toàn cầu.

Tương tự, Arab Saudi và các nước GCC thường chỉ đóng góp khoảng từ 5-10% giá trị thương mại trên thị trường cổ phiếu Qatar.

Tuy nhiên, Qatar sẽ phải đối mặt với chi phí đội lên cao ở nhiều khu vực. Arab Saudi và UAE là hai nước cung cấp hàng thực phẩm nhập khẩu chiếm tới 309 triệu USD trên tổng số 1,05 tỷ USD giá trị nhập khẩu thực phẩm của Qatar trong năm 2015. Phần lớn số hàng này là các sản phẩm nông trại, đến từ khu vực gần biên giới Arab Saudi. Bởi vậy mà Qatar sẽ phải tìm kiếm một nguồn cung thực phẩm thay thế.

Chi phí xây dựng ở Qatar cũng sẽ tăng cao, kéo theo lạm phát gia tăng, bởi nhôm và nhiều vật liệu khác không còn được nhập vào nước này theo đường bộ nữa.

Arab Saudi, UAE và Bahrain trong năm 2014 từng triệu hồi các Đại sứ của họ từ Qatar về nước trong 8 tháng liền sau cáo buộc Qatar hậu thuẫn cho các tổ chức Hồi giáo, nhưng sự việc cũng mang tới không nhiều ảnh hưởng kinh tế bởi không có một lệnh cấm di chuyển nào được tuyên bố.

Nhưng trong lần này, Arab Saudi đã cam kết sẽ “bắt đầu các tiến trình pháp lý để lập tức ký biên bản với các nước anh em và đối tác cùng các công ty nước ngoài áp dụng tiến trình tương tự” như họ. Hiện vẫn chưa rõ liệu Riyadh có thuyết phục được thêm các nước cắt quan hệ ngoại giao với Doha hay không, nhưng họ có thể gây sức ép để các công ty nước ngoài phải lựa chọn làm ăn với họ hoặc với Qatar.

Trong hôm 6/6, một số ngân hàng ở Cairo (Ai Cập) cho hay, đã ngừng giao dịch với các ngân hàng ở Qatar. Hiện vẫn chưa rõ liệu các ngân hàng thuộc khối GCC có đưa ra hành động tương tự không, nhưng UAE cho hay các ngân hàng của họ đang chờ thêm chỉ thị từ ngân hàng trung ương.

Ngoài ra, các thị trường cổ phiếu ở Dubai và một số nước Vùng Vịnh khác cũng đã chứng kiến sự thụt giảm trong phiên giao dịch hôm 6/6 - một tín hiệu cho thấy các nhà đầu tư trong khu vực này đang quan ngại như thế nào.