Xanh mãi “Khoảng trời con gái”

Gần 60 năm đã trôi qua kể từ ngày 10 nữ thanh niên xung phong hy sinh tại Ngã ba Đồng Lộc, nhưng câu chuyện về tuổi xuân, lòng dũng cảm và sự cống hiến của các chị vẫn luôn có sức lay động đặc biệt. Trong ký ức của nhiều người Việt Nam, Đồng Lộc không chỉ là một địa danh lịch sử mà còn là biểu tượng của tinh thần bất khuất trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt.

Xuất phát từ tình yêu quê hương và những trải nghiệm thực tế khi từng sống cùng các đơn vị thanh niên xung phong, bộ đội trong những năm chiến tranh, nhà báo, nhà thơ Nguyễn Sĩ Đại đã dành nhiều năm nghiên cứu, tìm hiểu tư liệu để viết nên vở kịch “Khoảng trời con gái”.

Theo tác giả Nguyễn Sĩ Đại, “Khoảng trời con gái” được xây dựng từ những tư liệu lịch sử chân thực nhất về các nữ thanh niên xung phong. Ông tin rằng chính sự thật lịch sử luôn có sức lay động mạnh hơn mọi sự hư cấu và hy vọng tác phẩm sẽ góp phần lưu giữ ký ức về một thế hệ đã sống, chiến đấu và hy sinh trọn vẹn vì Tổ quốc.

Chia sẻ về quá trình sáng tác, nhà thơ Nguyễn Sĩ Đại cho biết: “Vở kịch được xây dựng theo hướng tích hợp nghệ thuật và công nghệ hiện đại; dựa trên cơ sở phục hiện sự thật lịch sử một cách đầy đủ, trung thực nhất, sử dụng tối đa ngôn ngữ địa phương và các thủ pháp nghệ thuật giản dị”.

Từ kịch bản của Nguyễn Sĩ Đại, tác phẩm được NSND Nguyễn An Ninh chuyển thể thành kịch hát dân ca Xứ Nghệ, NSND Lê Hùng đạo diễn, với sự tham gia của các nghệ sĩ Nhà hát Nghệ thuật truyền thống Hà Tĩnh.

Lần công diễn đầu tiên của “Khoảng trời con gái” diễn ra tại Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc vào năm 2018, nhân dịp kỷ niệm 50 năm Chiến thắng Đồng Lộc. Chương trình khi đó thu hút khoảng 6.000 khán giả trong một đêm diễn và để lại nhiều cảm xúc đối với công chúng. Sau nhiều năm, tác phẩm tiếp tục được hoàn thiện để chuẩn bị cho hành trình lưu diễn tại Hà Nội và một số tỉnh phía Bắc.

Điểm đáng chú ý ở phiên bản mới nằm ở sự kết hợp giữa chất liệu dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh với các yếu tố sân khấu hiện đại. Hệ thống màn hình LED, thiết kế ánh sáng, âm thanh cùng hình thức tương tác với khán giả được đưa vào dàn dựng nhằm tạo thêm chiều sâu thị giác và tăng sức hấp dẫn cho tác phẩm.

NSND Hồng Lựu chia sẻ: “Dự án này được hoàn thiện hơn nhằm phát triển nghệ thuật kịch hát dân ca Nghệ Tĩnh với chất liệu dân ca ví, dặm - di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại đã được Unesco vinh danh năm 2014, với sự tham gia của các diễn viên trẻ, đặc biệt là trẻ em từ 9 đến 12 tuổi, nhằm truyền tải tri thức và lòng tri ân tới các thế hệ đi trước”.

Sự xuất hiện của các em nhỏ với những làn điệu dân ca Nghệ Tĩnh trong trẻo, mộc mạc trở thành một điểm nhấn giàu ý nghĩa của vở diễn. Hình ảnh ấy gợi cảm giác về sự tiếp nối của các thế hệ trong việc gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống. Ký ức về Đồng Lộc được truyền đi bằng tiếng hát của những đứa trẻ sinh ra trong hòa bình, để câu chuyện về những người đã ngã xuống không lùi xa theo thời gian.

Theo ông Kiều Công Thược, Phó Chủ tịch Hiệp hội Phát triển Công nghiệp văn hóa Việt Nam, đại diện ban tổ chức, tác phẩm không chỉ mang ý nghĩa lịch sử và văn hóa sâu sắc mà còn tôn vinh hình ảnh người phụ nữ Việt Nam với lòng yêu nước và khát vọng cống hiến. “Chương trình được tổ chức hướng tới kỷ niệm ngày thương binh - liệt sĩ 27/7, nhấn mạnh vai trò của văn hóa trong phát triển xã hội và kinh tế. Các tác giả và nghệ sĩ đã nỗ lực mang đến một sản phẩm văn hóa đặc sắc, góp phần bảo tồn di sản dân tộc dân ca Xứ Nghệ trong đời sống hiện đại và lan tỏa giá trị văn hóa Việt Nam”, ông Thược chia sẻ.

Theo kế hoạch, vở diễn sẽ chính thức công diễn tại Nhà hát Âu Cơ (Hà Nội) vào ngày 19/7, ngày 20/7 tại Hưng Yên, ngày 21/7 tại Ninh Bình và ngày 22/7 tại Thanh Hóa.