Xây dựng đội ngũ cán bộ Mặt trận bản lĩnh, trách nhiệm, thích ứng thời đại số

Chủ trì Trung tâm thảo luận số 5 có ông Bùi Quang Huy, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam, Bí thư Thứ nhất BCH Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh; bà Bùi Huyền Mai, Phó Chủ tịch không chuyên trách UBTƯ MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội.

Đổi mới phương thức hoạt động để gần dân, sát dân hơn

Báo cáo đề dẫn tại phiên thảo luận, bà Bùi Huyền Mai, Phó Chủ tịch không chuyên trách UBTƯ MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội cho biết, thực tiễn thời gian qua cho thấy, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên đã có nhiều cố gắng trong đổi mới nội dung, phương thức hoạt động; tăng cường tiếp xúc, đối thoại, lắng nghe ý kiến Nhân dân; tham gia giám sát, phản biện xã hội; kiến nghị giải quyết nhiều vấn đề bức xúc, nổi cộm ở cơ sở; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của các tầng lớp Nhân dân.

Đặc biệt, sau khi Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia ra đời, việc ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong hệ thống MTTQ ngày càng có nhiều chuyển biến tích cực.

Tuy nhiên, theo bà Bùi Huyền Mai, trong bối cảnh thực hiện mô hình mới gắn với việc sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nội dung, phương thức tập hợp các tầng lớp nhân dân có lúc, có việc chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn. Việc tập hợp, phát huy nguồn lực "trí tuệ" của các chuyên gia, trí thức nhân sĩ và sức sáng tạo của các tầng lớp nhân dân còn hạn chế, chưa tương xứng với tiềm năng.

Ứng dụng công nghệ số trong vận hành bộ máy mới chưa đồng đều giữa các cấp; phương thức tuyên truyền, vận động chưa thật sự thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của xã hội số. Trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Mặt trận và các đoàn thể ở một số địa phương, nhất là cấp xã, còn lúng túng, thiếu đồng bộ trong phối hợp thực hiện nhiệm vụ.

Phiên thảo luận hôm nay sẽ là dịp để mỗi đại biểu phát huy trí tuệ, bản lĩnh, trách nhiệm, đóng góp nhiều ý kiến thẳng thắn, sâu sắc, toàn diện. Mỗi ý kiến sẽ góp phần làm sáng rõ thêm nội dung các văn kiện, tạo sự thống nhất cao về ý chí và hành động, góp phần hoàn thiện các văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031 và sự thành công chung của Đại hội.

Chuyển đổi số tạo động lực nâng cao hiệu quả công tác Mặt trận

Với tinh thần “Đoàn kết - Dân chủ - Đổi mới - Sáng tạo - Phát triển”, các đại biểu đã tập trung trao đổi nhiều giải pháp nhằm đổi mới hoạt động Mặt trận trong thời kỳ chuyển đổi số; xây dựng đội ngũ cán bộ Mặt trận gần dân, sát dân,...

Đại diện Trung ương Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam phát biểu tại phiên thảo luận, bà Phạm Thị Hương Giang, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ Trung ương Hội LHPN Việt Nam, Trưởng Ban Công tác Phụ nữ cho biết, với hơn 20 triệu hội viên và phụ nữ chiếm hơn một nửa dân số cả nước, đổi mới phương thức hoạt động không chỉ là đổi mới cách làm của tổ chức Hội, mà sâu xa hơn là đổi mới cách Hội đến với phụ nữ, lắng nghe phụ nữ, đồng hành cùng phụ nữ để mỗi hoạt động của Hội thực sự xuất phát từ nhu cầu của phụ nữ và phục vụ phụ nữ tốt hơn.

Trong bối cảnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực phát triển quan trọng, tổ chức Hội đã từng bước đổi mới tư duy, phương thức hoạt động, ứng dụng công nghệ trong quản lý, kết nối hội viên, nắm bắt nhu cầu phụ nữ và tổ chức phong trào. Chuyển đổi số giúp Hội gần phụ nữ hơn, phản ứng chính sách nhanh hơn, nắm bắt cơ sở sâu sát hơn và nâng cao hiệu quả công tác Hội.

Từ thực tiễn địa phương, bà Lê Thị Kim Chi, Phó chủ tịch Thường trực Liên đoàn Lao động tỉnh Vĩnh Long, kiến nghị Trung ương tiếp tục quan tâm hoàn thiện cơ chế, chính sách về chuyển đổi số trong hệ thống Mặt trận; tăng cường đầu tư hạ tầng công nghệ, nền tảng số và cơ sở dữ liệu dùng chung; đồng thời tổ chức nhiều chương trình đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số, kỹ năng truyền thông và ứng dụng trí tuệ nhân tạo cho đội ngũ cán bộ Mặt trận các cấp.

Đoàn Vĩnh Long cũng đề xuất xây dựng quy chuẩn về "Cán bộ Mặt trận mẫu" trong giai đoạn mới, đề xuất có các tiêu chí: 3 gần "Gần dân; Gần cơ sở; Gần thực tiễn"; 3 biết "Biết lắng nghe; Biết vận động; Biết ứng dụng công nghệ"; 3 dám "Dám đổi mới; Dám chịu trách nhiệm; Dám hành động vì Nhân dân";

Bên cạnh đó, cần tăng cường tổ chức các diễn đàn giao lưu, tọa đàm, hội nghị chia sẻ kinh nghiệm giữa các địa phương, khu vực để học tập mô hình hay, cách làm hiệu quả; đẩy mạnh tuyên truyền gương người tốt, việc tốt qua các phong trào thi đua, các cuộc vận động bằng nhiều hình thức đa dạng, sinh động; ứng dụng nền tảng số, mạng xã hội để lan tỏa các điển hình tiên tiến, tạo sức ảnh hưởng tích cực trong cộng đồng.

Phát biểu tại hội nghị, PGS.TS Võ Sỹ Tuấn cho rằng Chương trình hành động số 7 cần được cụ thể hóa bằng kế hoạch triển khai chi tiết hơn, trong đó nhấn mạnh vai trò phát triển kinh tế biển. Theo ông, Mặt trận cần tiên phong trong xây dựng các mô hình liên kết giữa địa phương, doanh nghiệp, hiệp hội; đồng thời chú trọng công tác đào tạo, chuyển giao khoa học công nghệ để tạo động lực phát triển bền vững.

Bà Ngô Thị Kim Hoàn, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Hưng Yên cho biết, từ thực tiễn tại địa phương, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Hưng Yên xác định chuyển đổi số trong công tác Mặt trận cần tiếp tục được triển khai mạnh mẽ, thực chất và đồng bộ hơn nữa.

Theo đó, Hưng Yên tập trung đổi mới tư duy, nâng cao trách nhiệm người đứng đầu trong công tác chuyển đổi số; xây dựng hệ sinh thái “Mặt trận số” liên thông từ tỉnh đến cơ sở; đồng thời xây dựng đội ngũ cán bộ Mặt trận đáp ứng yêu cầu của thời đại số.

Đóng góp ý kiến tại phiên thảo luận, PGS.TS Ngô Thị Phương Lan nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục thúc đẩy chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo trong toàn dân và cụ thể hóa tinh thần này trong từng nội dung hoạt động của Mặt trận.

Bà cho rằng, Mặt trận cần phát huy tốt hơn vai trò huy động nguồn lực xã hội, tập hợp trí tuệ, hiến kế, phản biện chính sách liên quan đến khoa học công nghệ; đồng thời chú trọng tôn vinh các sáng kiến đổi mới sáng tạo có tác động thiết thực đến đời sống Nhân dân.

Xây dựng đội ngũ cán bộ Mặt trận đáp ứng yêu cầu thời đại số

Trao đổi về nội dung xây dựng đội ngũ cán bộ Mặt trận, ông Hà Trung Kiên, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Tuyên Quang cho biết, thời gian qua, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh luôn quan tâm củng cố tổ chức bộ máy, chú trọng đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ làm công tác giám sát, phản biện xã hội; từng bước nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động, góp phần xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở ngày càng vững mạnh.

Đến tháng 5/2026, cơ quan Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh có 155 cán bộ, công chức, viên chức và người lao động; trong đó nữ chiếm 64,51%, cán bộ là người dân tộc thiểu số chiếm 30,96%. Trình độ chuyên môn tiếp tục được nâng lên với 15,48% cán bộ có trình độ trên đại học và 76,12% có trình độ đại học. Tuy nhiên, địa phương hiện vẫn còn thiếu 70 biên chế so với chỉ tiêu được giao.

Theo ông Hà Trung Kiên, đội ngũ cán bộ cơ bản có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt, có năng lực và uy tín, từng bước đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy, tỉnh đã thành lập Ban Dân chủ, giám sát và phản biện xã hội với 07 cán bộ chuyên trách; các tổ chức chính trị - xã hội cũng bố trí cán bộ tham mưu thực hiện công tác giám sát và phản biện xã hội, qua đó từng bước nâng cao chất lượng công tác giám sát, phản biện xã hội.

Ở cấp cơ sở, Ủy ban MTTQ Việt Nam các xã, phường được kiện toàn theo mô hình mới với 124 đơn vị. Chủ tịch và các Phó Chủ tịch Mặt trận là người đứng đầu các tổ chức chính trị - xã hội tại địa phương. Tuy nhiên, đội ngũ cán bộ chủ yếu hoạt động kiêm nhiệm, bình quân mỗi đơn vị chỉ có từ 7 - 8 người, trong khi số công chức trực tiếp tham mưu giúp việc chỉ từ 1 - 2 người, dẫn tới không ít khó khăn trong triển khai nhiệm vụ, nhất là công tác giám sát, phản biện xã hội.

Ông Hà Trung Kiên bày tỏ, dù còn nhiều khó khăn, với tinh thần trách nhiệm và tâm huyết, đội ngũ cán bộ Mặt trận của tỉnh đã có nhiều nỗ lực, cơ bản đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Từ năm 2024 đến nay, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp của tỉnh đã chủ trì 2.630 cuộc giám sát; tổ chức 1.036 hội nghị phản biện xã hội; hơn 300 cuộc đối thoại trực tiếp giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với Nhân dân; phối hợp tổ chức 860 cuộc tiếp xúc cử tri, tổng hợp hơn 6.000 ý kiến, kiến nghị của Nhân dân

Ông Hà Trung Kiên nhấn mạnh, nội dung giám sát, phản biện tập trung vào nhiều lĩnh vực thiết yếu như chính sách dân tộc, an sinh xã hội, cải cách hành chính, quản lý đất đai, giải quyết khiếu nại, tố cáo. Nhiều ý kiến, kiến nghị đã được tiếp thu, xử lý, góp phần tháo gỡ khó khăn, khắc phục bất cập trong quản lý, điều hành. Ở nhiều địa bàn, hoạt động giám sát không chỉ dừng ở việc phát hiện vấn đề mà còn theo dõi, đôn đốc đến cùng, tạo chuyển biến rõ nét, qua đó nâng cao trách nhiệm của các cơ quan liên quan và củng cố niềm tin của Nhân dân.

Phát biểu Kết luận Hội nghị, ông Bùi Quang Huy, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch UBTW MTTQ Việt Nam, Bí thư Thứ nhất BCH Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cho biết, các đại biểu tại Trung tâm thảo luận đã đóng góp những ý kiến hết sức tâm huyết, trách nhiệm, sâu sắc vào dự thảo Báo cáo chính trị - văn kiện Trung tâm của Đại hội, trong đó trọng tâm là Chương trình hành động số 4 và 7.

Ông Bùi Quang Huy khẳng định sẽ nghiêm túc tập hợp đầy đủ báo cáo với Đoàn Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam, tập trung nghiên cứu, tiếp thu tối đa các ý kiến của các đại biểu để hoàn thiện nội dung văn kiện Đại hội, góp phần triển khai hiệu quả các chương trình hành động của MTTQ Việt Nam trong nhiệm kỳ mới.