Xây dựng những khu dân cư đoàn kết, ấm no, hạnh phúc
Từ những tổ liên gia tự quản, dòng họ bình yên đến các khu dân cư tự quản bảo vệ môi trường, giữ gìn an ninh trật tự, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc đang được bồi đắp bằng những việc làm thiết thực ngay từ cơ sở. Khi mỗi người dân đều ý thức được trách nhiệm với cộng đồng sẽ tạo nên nguồn lực lớn để xây dựng khu dân cư đoàn kết, an toàn, văn minh và hạnh phúc…

Đoàn kết từ những việc làm bình dị
Tại thôn Quang Minh (xã Tam Đảo, tỉnh Phú Thọ), các tổ liên gia với khoảng 10-20 hộ mỗi tổ đang góp phần gắn kết cộng đồng, vun đắp tình làng nghĩa xóm thông qua việc chia sẻ thông tin, trao đổi công việc và tương trợ lẫn nhau trong cuộc sống.
Tinh thần đoàn kết tại thôn Quang Minh còn thể hiện qua việc các tổ liên gia vận động, đóng góp kinh phí lắp đặt hệ thống đèn chiếu sáng đường quê. Các hộ dân cùng bàn bạc, thống nhất phương án và tự nguyện góp sức thực hiện công trình.
Ông Lâm Văn Bảy – Tổ trưởng Tổ liên gia tại thôn Quang Minh cho biết, trước đây, tuyến đường trong thôn tối om khi đêm xuống, gây khó khăn cho việc đi lại và tiềm ẩn nguy cơ mất an ninh trật tự. Trước thực tế đó, 20 hộ dân trong tổ đã thống nhất đóng góp mỗi hộ 1 triệu đồng, tổng cộng 20 triệu đồng để lắp đặt hệ thống đèn chiếu sáng. Kinh phí còn dư được giữ lại làm quỹ chung, chi trả tiền điện hàng tháng.
Theo ông Bảy, các hộ đều tự nguyện đóng góp vì nhận thức rõ lợi ích chung. Từ khi có hệ thống chiếu sáng, việc đi lại thuận tiện, an toàn hơn, góp phần phòng ngừa trộm cắp, giữ gìn an ninh trật tự tại khu dân cư.
Bên cạnh công trình thắp sáng đường quê, thôn Quang Minh còn xây dựng mô hình “Hàng cây chi bộ” và con đường hoa. Chi bộ vận động đảng viên đóng góp kinh phí, công sức trồng cây xanh; hội viên phụ nữ tham gia chăm sóc hoa, giữ gìn vệ sinh đường làng, ngõ xóm.
Lan tỏa các mô hình Tổ liên gia, dòng họ tự quản
Tại nhiều địa phương, các mô hình tự quản về an ninh trật tự, dòng họ bình yên, hòa giải, phòng cháy, chữa cháy được triển khai linh hoạt, phát huy vai trò của người dân trong xây dựng cộng đồng đoàn kết, an toàn, văn minh.
Tại xã Ngọc Sơn (tỉnh Phú Thọ), mô hình “Dòng họ ông Bùi Văn Đức tự quản về an ninh, trật tự” ở xóm Cha đã phát huy vai trò của các thành viên trong giáo dục, nhắc nhở con cháu chấp hành pháp luật. Từ khi triển khai, dòng họ đã tổ chức 18 buổi tuyên truyền, phổ biến pháp luật, tham gia hòa giải 5 vụ mâu thuẫn, phối hợp tuần tra 30 buổi và cung cấp 9 nguồn tin liên quan đến an ninh trật tự cho lực lượng Công an.
Mô hình cho thấy, khi mỗi gia đình, dòng họ trở thành một hạt nhân tự quản, ý thức trách nhiệm với cộng đồng được nâng lên, góp phần phòng ngừa vi phạm và giữ gìn bình yên ngay từ cơ sở.
Tại tổ 12 Chiềng Lề (phường Tô Hiệu, tỉnh Sơn La), 10 hộ dân trên đường Chu Văn Thịnh đã tự nguyện đóng góp mỗi hộ 2,5 triệu đồng lắp đặt hệ thống chuông, nút ấn báo cháy liên thông. Mô hình giúp các hộ kịp thời nhận cảnh báo, phối hợp ứng cứu khi xảy ra sự cố, hạn chế nguy cơ cháy lan.
Không chỉ cùng đầu tư thiết bị, các hộ còn nâng cao ý thức phòng ngừa, chủ động phối hợp khi có tình huống phát sinh. Từ sự đóng góp của mỗi gia đình, một mạng lưới hỗ trợ cộng đồng được hình thành, cho thấy tinh thần đoàn kết không phải điều gì to tát, nó ở ngay sự sẻ chia, giúp đỡ nhau trong cuộc sống thường ngày.
Mặt trận kết nối, khơi dậy sức dân
Các Ban Công tác Mặt trận khu dân cư tích cực tuyên truyền pháp luật, hòa giải, phòng ngừa tội phạm và vận động người dân giữ gìn an ninh, trật tự. Cả nước hiện có 2.522 mô hình với 123.543 điểm nhân rộng; 86.136 Tổ bảo vệ an ninh, trật tự với 297.900 thành viên và 48.504 tổ hòa giải với 479.827 hòa giải viên. Các mô hình, lực lượng này góp phần giữ gìn an ninh, trật tự, giải quyết mâu thuẫn ngay từ cơ sở.
Để phong trào tự quản hoạt động thực chất, bền vững, cần nâng cao chất lượng hoạt động, phát huy trách nhiệm của các thành viên, đồng thời gắn các mô hình với nhu cầu thực tiễn và sự tham gia, giám sát của người dân.
Cùng với đó, cần bồi dưỡng kỹ năng, kiến thức pháp luật cho lực lượng nòng cốt, tăng cường phối hợp giữa chính quyền, Công an, MTTQ và các đoàn thể. Ông Phạm Quốc Thế - Trưởng ban Công tác Mặt trận Tổ dân phố Thạch Môn (phường Trần Phú, tỉnh Hà Tĩnh) cho biết, Ban Công tác Mặt trận chú trọng phát huy vai trò tổ liên gia, người có uy tín và kết nối với nhân dân. Đến nay, 100% hộ gia đình có đại diện tham gia Nhóm Zalo an ninh, chủ động cung cấp thông tin, phối hợp xử lý vụ việc, tuần tra và phát hiện dấu hiệu bất thường trên địa bàn.
Nhấn mạnh ý nghĩa của việc phát huy sức mạnh cộng đồng trong giữ gìn an ninh, trật tự từ cơ sở, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký UBTƯ MTTQ Việt Nam Hà Thị Nga khẳng định: Mỗi khu dân cư bình yên là một viên gạch xây nên xã hội kỷ cương, an toàn. Mỗi Ban Công tác Mặt trận trách nhiệm, tận tụy là một hạt nhân vun đắp đoàn kết, đồng thuận trong cộng đồng. Và mỗi người dân cùng chung sức, cùng trách nhiệm sẽ góp thêm một viên gạch vững chắc vào nền móng của thế trận an ninh nhân dân; để bình yên được bắt đầu từ mỗi gia đình, mỗi khu dân cư và lan tỏa trong toàn xã hội.