Xây dựng văn hóa giao thông học đường: Nền tảng cho tương lai an toàn, bền vững

Những chuyển biến tích cực từ Chỉ thị 31

Phát biểu tại buổi tọa đàm, ông Nguyễn Đức Thắng, Phó Tổng Biên tập Báo Xây dựng khẳng định, học sinh là tương lai của đất nước. Bảo đảm an toàn giao thông cho học sinh không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là sự đầu tư cho phát triển bền vững của xã hội.

“Trong bối cảnh Hà Nội là đô thị đặc biệt, mật độ giao thông cao, áp lực hạ tầng lớn, việc xây dựng môi trường giao thông học đường an toàn, văn minh càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết”, ông Thắng nhấn mạnh.

Theo ông Thắng gần hai năm qua, việc triển khai Chỉ thị số 31 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông cho học sinh đã được các cấp, các ngành của Hà Nội thực hiện nghiêm túc, đồng bộ và sáng tạo. Từ hoàn thiện hạ tầng khu vực cổng trường, tăng cường lực lượng điều tiết đến đổi mới công tác giáo dục, tuyên truyền trong nhà trường và gia đình, những chuyển biến tích cực bước đầu đã được ghi nhận.

Tại buổi tọa đàm, bà Nguyễn Thị Thanh Thủy, Chánh Văn phòng Ban An toàn giao thông (ATGT) TP Hà Nội cho biết, để triển khai hiệu quả Chỉ thị 31, thành phố đã ban hành Kế hoạch số 62, phân công rõ nhiệm vụ cho từng ngành, từng lực lượng. Trong đó, Sở Giáo dục và Đào tạo, Công an TP Hà Nội giữ vai trò nòng cốt.

"Một trong những giải pháp mang lại hiệu quả rõ nét là việc ký cam kết thi đua chấp hành pháp luật về ATGT. Tính đến nay, 100% học sinh và phụ huynh trên địa bàn Hà Nội đã ký cam kết trong hai năm liên tiếp. Cùng với đó, mô hình “Cổng trường học an toàn” đã được triển khai tại nhiều địa phương, với hơn 200 trường học được cải tạo hạ tầng, sơn kẻ vạch, lắp đặt biển báo, góp phần tạo không gian đến trường an toàn, văn minh", bà Thủy chia sẻ.

Bên cạnh đó, Ban ATGT TP Hà Nội cũng phối hợp chặt chẽ với Phòng Cảnh sát giao thông (CSGT) Công an TP Hà Nội tổ chức hàng trăm buổi tuyên truyền, phổ biến pháp luật về ATGT cho học sinh ở tất cả các cấp học. Nội dung tuyên truyền được thiết kế phù hợp với từng lứa tuổi: học sinh tiểu học được tiếp cận thông qua hình ảnh trực quan, pano, áp phích, tặng mũ bảo hiểm; học sinh THCS, THPT được hướng dẫn kỹ năng tham gia giao thông an toàn, đội mũ bảo hiểm đúng quy định; sinh viên các trường đại học được phổ biến các quy định pháp luật liên quan trực tiếp.

"Trong năm học 2024–2025, công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật về ATGT đã được triển khai rộng khắp tại các trường học trên toàn địa bàn thành phố. Đặc biệt, chính quyền 126 phường, xã đã vào cuộc mạnh mẽ, phối hợp với nhà trường duy trì và nhân rộng mô hình “Cổng trường học an toàn”, góp phần bảo đảm TTATGT tại các khu vực đông học sinh", bà Thủy chia sẻ.

Vẫn còn những nguy cơ tiềm ẩn

Bên cạnh những kết quả đạt được, các đại biểu tại buổi tọa đàm cũng thẳng thắn nhìn nhận, giao thông học đường hiện nay vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn. Ý thức chấp hành pháp luật giao thông của một bộ phận học sinh và phụ huynh chưa cao; tình trạng dừng, đỗ xe sai quy định, ùn tắc trước cổng trường vẫn xảy ra; sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và địa phương ở một số nơi chưa thực sự chặt chẽ.

TS Khương Kim Tạo, nguyên Phó Chánh Văn phòng Ủy ban ATGT Quốc gia cho rằng, công tác tuyên truyền, giáo dục ATGT trong trường học cần được triển khai thường xuyên, liên tục và cập nhật các giải pháp mới. “Các cháu học sinh lớn dần lên, trong khi mỗi năm lại có thêm những lứa học sinh mới. Nếu không duy trì đều đặn, hiệu quả sẽ bị gián đoạn”, ông Tạo nhấn mạnh.

Theo TS Khương Kim Tạo, bên cạnh các chương trình ngoại khóa, cần tích hợp sâu hơn nội dung ATGT vào cả hoạt động chính khóa. Giáo viên có thể lồng ghép kiến thức ATGT vào bài giảng để học sinh dễ tiếp cận, tiếp thu tự nhiên hơn. Đặc biệt, cần siết chặt trách nhiệm của phụ huynh trong việc quản lý phương tiện giao cho con em sử dụng. Thực tế vẫn còn tình trạng phụ huynh giao xe mô tô cho học sinh chưa đủ 16 tuổi điều khiển, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn nghiêm trọng. Theo quy định, hành vi này có thể bị xử phạt từ 8–10 triệu đồng, thậm chí nặng hơn nếu gây tai nạn.

Trung tá Nguyễn Tài Nghĩa, Phó Đội trưởng Đội Tuyên truyền, Phòng CSGT Công an TP Hà Nội cho biết, từ khi Chỉ thị 31 được ban hành, lực lượng CSGT đã xây dựng và triển khai nhiều kế hoạch phối hợp với ngành Giáo dục, duy trì thường xuyên tại 126 xã, phường. Song song với công tác tuyên truyền, CSGT tăng cường tuần tra, kiểm soát, xử lý các hành vi vi phạm liên quan đến lứa tuổi học sinh nhằm phòng ngừa sớm tai nạn giao thông.

"Thống kê cho thấy, từ khi triển khai Chỉ thị 31, tai nạn giao thông liên quan đến học sinh trên địa bàn thành phố đã được kiềm chế. Riêng năm 2025, số vụ tai nạn, số người tử vong và số người bị thương liên quan đến học sinh đều giảm. Trong tháng 12/2025, số trường hợp học sinh vi phạm giao thông giảm 33% so với tháng trước đó", Trung tá Nguyễn Tài Nghĩa nói.

Ở góc độ nhà trường, bà Nguyễn Thị Bắc, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Trung Văn cho biết, nhà trường đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, từ lồng ghép nội dung ATGT vào môn học theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, đến tổ chức chuyên đề, sinh hoạt dưới cờ, phối hợp với lực lượng công an tuyên truyền kỹ năng lái xe an toàn cho hơn 1.600 học sinh, giáo viên.

Trong khi đó, tại khối tiểu học, bà Nguyễn Thanh Vân, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Vạn Phúc cho biết, nhà trường hằng năm xây dựng bộ tài liệu giáo dục ATGT phù hợp với từng khối lớp, triển khai qua các tiết học chuyên đề và hoạt động ngoài giờ. Mô hình “Cổng trường an toàn” được thực hiện hiệu quả, không gian trước cổng trường trở nên văn minh, gọn gàng, nhận được sự đồng thuận cao của phụ huynh và người dân xung quanh.

Tương tự, bà Đinh Ngọc Lan, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Nguyễn Du chia sẻ, sau hơn ba năm triển khai mô hình “Cổng trường an toàn giao thông”, tình trạng ùn tắc và va chạm trước cổng trường đã giảm rõ rệt, không xảy ra tai nạn giao thông. Hiệu quả này đến từ sự kiên trì tuyên truyền, thay đổi nhận thức của phụ huynh và sự phối hợp chặt chẽ với các đơn vị chức năng.