Xây nhà ở riêng lẻ không có giấy phép xây dựng sẽ bị phạt tới 80 triệu đồng

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 339/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng, quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật, quản lý, phát triển nhà và kinh doanh bất động sản.

Theo Điều 25, chủ đầu tư tổ chức thi công công trình khi chưa được cấp giấy phép xây dựng, trong trường hợp pháp luật bắt buộc phải có giấy phép, sẽ bị xử phạt tùy thuộc loại công trình.

Với nhà ở riêng lẻ, mức phạt từ 60 - 80 triệu đồng. Nếu nhà được xây dựng tại khu vực bảo vệ I của di tích, khu vực di sản thế giới, khu vực bảo vệ II của di tích hoặc vùng đệm của khu vực di sản thế giới, mức phạt tăng lên 80 - 100 triệu đồng.

Đối với công trình phải lập báo cáo kinh tế - kỹ thuật có thể bị phạt 120 - 140 triệu đồng. Còn công trình phải lập báo cáo nghiên cứu khả thi bị phạt 140 - 160 triệu đồng.

Một điểm khác được Nghị định 339 quy định là hành vi thi công không đúng nội dung giấy phép xây dựng đã được cấp. Đối với nhà ở riêng lẻ, mức phạt từ 30 - 40 triệu đồng. Trường hợp nhà ở nằm trong các khu vực có yếu tố di tích, di sản nêu trên, mức phạt từ 50 - 70 triệu đồng.

Với công trình phải lập báo cáo kinh tế - kỹ thuật, mức phạt từ 100 - 120 triệu đồng; công trình phải lập báo cáo nghiên cứu khả thi có thể bị phạt 120 - 140 triệu đồng.

Quy định này đặt trách nhiệm trực tiếp lên chủ đầu tư trong việc tuân thủ đúng nội dung giấy phép, thay vì chỉ hoàn thành thủ tục cấp phép rồi tự ý thay đổi trong quá trình thi công.

Ngay cả việc không công khai giấy phép xây dựng tại địa điểm thi công cũng bị xử lý. Chủ đầu tư xây dựng nhà ở riêng lẻ có thể bị phạt 5 - 10 triệu đồng.

Bên cạnh đó, theo khoản 1 Điều 25 Nghị định 339/2026/NĐ-CP, chủ đầu tư tổ chức thi công xây dựng công trình không che chắn hoặc che chắn nhưng để rơi vãi vật liệu xây dựng xuống khu vực xung quanh, hoặc để vật liệu xây dựng không đúng nơi quy định sẽ bị xử phạt như sau:

Phạt tiền từ 3 triệu đồng đến 5 triệu đồng đối với hành vi vi phạm khi xây dựng nhà ở riêng lẻ hoặc công trình xây dựng khác. Phạt tiền từ 15 triệu đồng đến 20 triệu đồng đối với hành vi vi phạm khi xây dựng công trình phải lập Báo cáo kinh tế - kỹ thuật. Phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 25 triệu đồng đối với hành vi vi phạm khi xây dựng công trình phải lập Báo cáo nghiên cứu khả thi.

Như vậy, chủ đầu tư xây dựng cần thực hiện che chắn công trình, bố trí vật liệu xây dựng đúng nơi quy định trong quá trình thi công. Trường hợp vi phạm, chủ đầu tư có thể bị xử phạt đến 25 triệu đồng.