Xem xét cấm học sinh nhỏ tuổi dùng AI
Theo Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân, gần đây một số nước tiên tiến cũng bắt đầu hạn chế, thậm chí là cấm học sinh sử dụng AI, nhất là ở học sinh ở cấp học thấp. Có lẽ chúng ta cũng nên hạn chế bớt, nhất là ở cấp thấp. Khi các em đã trưởng thành, đã lớn rồi thì việc phát huy sử dụng AI để hỗ trợ việc học tập rất tốt, nhưng khi còn nhỏ có lẽ cũng phải xem xét lại việc đó.
Giải pháp nào giúp học sinh khai thác lợi ích của AI nhưng không bị lệ thuộc?
Ngày 12/11, dưới sự chủ trì và điều hành của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Quốc hội tiến hành phiên chất vấn và trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội.
Chất vấn Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân, đại biểu Quốc hội Sí Thị Mai Anh (Đoàn Lào Cai) cho biết, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có hướng dẫn sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) an toàn, có trách nhiệm trong trường học. Tuy nhiên, ngoài sự kiểm soát của nhà trường, học sinh vẫn có thể sử dụng AI tạo sinh để làm bài tập, viết bài hoàn chỉnh, làm giảm cơ hội tự suy nghĩ, rèn luyện tư duy phản biện và khả năng sáng tạo. Đề nghị Bộ trưởng nêu giải pháp giúp học sinh khai thác lợi ích của AI nhưng không bị lệ thuộc vào công nghệ.
Trả lời, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết, cá nhân ông trước đây cũng là thầy giáo và bây giờ vẫn đi dạy. Học sinh bây giờ đọc thông tin AI rất nhiều. Nếu quá lạm dụng đây sẽ là một vấn đề hết sức lớn. Với vai trò quản lý nhà nước của Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ trưởng nêu việc hiện nay đã tiến hành phân loại mức độ rủi ro của AI: rủi ro cao, rủi ro trung bình, rủi ro thấp. Qua đó, đưa ra các cơ chế để đảm bảo an toàn cho việc sử dụng AI.
“Gần đây một số nước tiên tiến cũng bắt đầu hạn chế, thậm chí là cấm học sinh sử dụng AI, nhất là ở học sinh ở cấp học thấp. Có lẽ chúng ta cũng nên hạn chế bớt, nhất là ở cấp thấp. Khi các em đã trưởng thành, đã lớn rồi thì việc phát huy sử dụng AI để hỗ trợ việc học tập rất tốt, nhưng khi còn nhỏ có lẽ cũng phải xem xét lại việc đó”, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho hay.
AI có thể làm giả được gương mặt, giọng nói, nhưng không làm giả được quan hệ tình cảm
Theo đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa (Đoàn Đồng Tháp), tình trạng sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để giả mạo chữ ký, giọng nói, chữ viết nhằm lừa đảo, tống tiền, trong khi chưa có quy chuẩn quốc gia riêng đối với các hệ thống AI rủi ro. Việc học sinh, sinh viên lạm dụng AI để giải bài tập, làm bài thi cũng đặt ra nhiều lo ngại. Do đó, bộ trưởng cần đưa ra giải pháp để khắc phục vấn đề trên.
Liên quan đến vấn đề rủi ro do AI gây ra, Bộ trưởng Vũ Hải Quân chia sẻ, Bộ đã có khung đánh giá, phân đoạn mức độ rủi ro của AI. Theo đó, là vấn đề giả mạo chữ ký, tài khoản, trong đó có deepfake giả mạo gương mặt con người.
Ông Vũ Hải Quân cho biết trong Luật AI và Nghị định hướng dẫn đã quy định rất rõ. Ở đây có ba đối tượng: Thứ nhất là nhà cung cấp, nhà phát triển, tức là nơi tạo ra các nền tảng AI; thứ hai là tổ chức triển khai, tức là đưa cái nền tảng đó vào Việt Nam hoặc là trực tiếp làm; thứ ba là đối tượng sử dụng.
“Ba bộ phận này có mối quan hệ hữu cơ với nhau và phải cùng nhau làm. Bây giờ các nội dung mà do AI tạo ra thì bắt buộc phải gắn nhãn. Nếu không gắn nhãn thì coi như là vi phạm pháp luật. AI có thể tạo ra được, làm giả được gương mặt, làm giả được giọng nói, nhưng không làm giả được quan hệ tình cảm cũng như trí tuệ của con người, hay nhân cách của con người được. Cho nên đối với học sinh bị lừa đảo, nếu như cha mẹ dành nhiều thời gian cho con hơn, quan tâm đến con hơn, trò chuyện với con nhiều hơn thì AI sẽ rất khó để lừa đảo con em của mình. Từ mặt trái của AI thì mối quan hệ tình cảm trong gia đình phải gắn bó với nhau hơn, chia sẻ với nhau hơn nữa thì mới giúp cho con em của mình bảo vệ được trước tác động của AI”, ông Vũ Hải Quân nói.