Xôn xao tuyển sinh lớp 6 ở Hà Tĩnh: Hiểu đúng để tránh hoang mang
Việc một số trường THCS tại Hà Tĩnh tổ chức đánh giá năng lực tuyển sinh lớp 6 đang khiến nhiều phụ huynh băn khoăn khi ngành giáo dục vừa có văn bản yêu cầu không khảo sát đầu vào để phân loại học sinh. Tuy nhiên, theo các nhà chuyên môn, đây là hai nội dung khác nhau và cần được hiểu đúng bản chất để tránh tâm lý hoang mang trong dư luận.
Không nhầm lẫn giữa tuyển sinh và phân lớp
Ngày 28/5, Phòng Văn hóa - Xã hội xã Đức Thọ (Hà Tĩnh) ban hành thông báo về việc kiểm tra, đánh giá năng lực tuyển sinh vào lớp 6 Trường THCS Hoàng Xuân Hãn năm học 2026 - 2027. Theo thông báo, việc kiểm tra diễn ra vào chiều 29/5 tại Trường THCS Hoàng Xuân Hãn.
Thông tin này nhanh chóng thu hút sự quan tâm của nhiều phụ huynh bởi trước đó, Sở GD&ĐT Hà Tĩnh vừa có văn bản yêu cầu các địa phương tăng cường công tác tuyển sinh đầu cấp, trong đó nhấn mạnh không tổ chức khảo sát, đánh giá đầu vào để phân loại học sinh; không để xảy ra tình trạng lớp chọn, chọn giáo viên chủ nhiệm hoặc phân loại học sinh không phù hợp. Từ đây, xuất hiện nhiều ý kiến cho rằng việc tổ chức đánh giá năng lực tuyển sinh lớp 6 là chưa phù hợp với tinh thần giảm áp lực học tập cho học sinh tiểu học.
Không ít phụ huynh bày tỏ tâm lý lo lắng khi các thông tin được ban hành gần cùng thời điểm. Chị Nguyễn Thị Hiền, phụ huynh có con chuẩn bị vào lớp 6 tại xã Đức Thọ chia sẻ: “Ngành giáo dục vừa yêu cầu không khảo sát đầu vào nhưng sau đó trường lại thông báo đánh giá năng lực tuyển sinh nên phụ huynh rất khó hiểu. Chúng tôi mong cơ quan chức năng thông tin rõ ràng để phụ huynh yên tâm, tránh tạo áp lực ôn luyện cho học sinh”.
Tuy nhiên, theo tìm hiểu, nhiều ý kiến đang nhầm lẫn giữa hai khái niệm hoàn toàn khác nhau: khảo sát đầu vào để phân loại học sinh sau tuyển sinh và đánh giá năng lực phục vụ tuyển sinh đầu cấp.

Trao đổi với PV Báo Đại đoàn kết, bà Đặng Thị Trâm, Hiệu trưởng Trường THCS Hoàng Xuân Hãn cho biết, công tác tuyển sinh lớp 6 năm học 2026 - 2027 của nhà trường được thực hiện theo Thông tư số 30/2024/TT-BGDĐT ngày 30/12/2024 của Bộ GD&ĐT ban hành Quy chế tuyển sinh THCS và THPT, hướng dẫn của Sở GD&ĐT Hà Tĩnh, kế hoạch tuyển sinh của UBND xã Đức Thọ và phương án tuyển sinh đã được UBND xã phê duyệt.
Theo bà Trâm, năm nay nhà trường được giao tuyển 225 học sinh lớp 6. Qua rà soát, số học sinh hoàn thành chương trình tiểu học đang sinh sống ổn định tại 13 thôn thuộc địa bàn tuyển sinh khoảng 160 em. Đây là nhóm học sinh thuộc diện phổ cập nên được xét tuyển theo quy định và không phải tham gia kiểm tra, đánh giá năng lực.
Trong khi đó, số học sinh ngoài địa bàn đăng ký vào trường lên tới 149 em, vượt nhiều so với số chỉ tiêu còn lại. Sau vòng sơ tuyển hồ sơ, có 147 học sinh ngoài địa bàn đủ điều kiện tham gia khảo sát, đánh giá năng lực.
“Việc khảo sát chỉ áp dụng đối với nhóm học sinh ngoài địa bàn đăng ký vượt chỉ tiêu, hoàn toàn không áp dụng với học sinh thuộc diện phổ cập trên địa bàn tuyển sinh của trường”, bà Trâm thông tin.

Theo bà Trâm, trên thực tế có một số phụ huynh có con thuộc diện được xét tuyển thẳng theo địa bàn nhưng vẫn có nguyện vọng cho con tham gia khảo sát, đánh giá năng lực để kiểm tra kiến thức, khả năng của học sinh trước khi bước vào cấp THCS. Trước nhu cầu này, nhà trường tạo điều kiện để các em tham gia nếu phụ huynh có nguyện vọng.
“Tuy nhiên, việc tham gia khảo sát của nhóm học sinh thuộc diện phổ cập hoàn toàn mang tính tự nguyện, không phải điều kiện tuyển sinh và không ảnh hưởng đến quyền được xét tuyển vào trường theo quy định. Kết quả khảo sát cũng không được sử dụng để xét tuyển hay phân loại học sinh đối với nhóm đối tượng này”, bà Trâm khẳng định.
Theo lãnh đạo Trường THCS Hoàng Xuân Hãn, việc tổ chức đánh giá năng lực nhằm bảo đảm công bằng trong tuyển sinh khi số lượng hồ sơ vượt khả năng tiếp nhận của nhà trường, đồng thời phù hợp điều kiện cơ sở vật chất và tổ chức dạy học.
Nhà trường cũng khẳng định, sau khi hoàn thành tuyển sinh sẽ thực hiện nghiêm chỉ đạo của Sở GD&ĐT Hà Tĩnh về không tổ chức khảo sát đầu vào để phân loại học sinh, tránh tình trạng lớp chọn hoặc phân chia lớp theo học lực.
Minh bạch thông tin để tạo đồng thuận
Trao đổi về vấn đề này, ông Phan Duy Nghĩa - Phó Phòng Giáo dục phổ thông, Sở GD&ĐT Hà Tĩnh cho biết, yêu cầu “không tổ chức khảo sát, đánh giá đầu vào để phân loại học sinh” là áp dụng đối với công tác xếp lớp sau tuyển sinh.
Theo đó, sau khi học sinh đã được tuyển vào trường, các cơ sở giáo dục không được tổ chức khảo sát để chia lớp theo học lực, hình thành lớp chọn hoặc tạo sự chênh lệch giữa các lớp trong cùng một trường.

Trong khi đó, việc đánh giá năng lực tuyển sinh lớp 6 là nội dung thuộc phương thức tuyển sinh đầu vào tại một số trường có số lượng học sinh đăng ký vượt quá khả năng tiếp nhận hoặc có phương án tuyển sinh riêng đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
“Hiện nay, phần lớn các trường THCS công lập trên địa bàn Hà Tĩnh thực hiện tuyển sinh bằng hình thức xét tuyển. Tuy nhiên, với một số trường được phụ huynh quan tâm như THCS Hoàng Xuân Hãn hay THCS Xuân Diệu, việc đánh giá năng lực nếu được tổ chức đều phải căn cứ phương án tuyển sinh đã được phê duyệt và không nhằm mục đích tạo lớp chọn sau tuyển sinh”, ông Nghĩa nói.
Từ thực tế trên có thể thấy, vấn đề cốt lõi không nằm ở việc “có kiểm tra hay không”, mà là việc tổ chức tuyển sinh có đúng quy định, đúng thẩm quyền, công khai, minh bạch và không làm biến tướng chủ trương giảm áp lực học tập cho học sinh hay không.

Trong bối cảnh tuyển sinh đầu cấp luôn là vấn đề được dư luận quan tâm, nhiều ý kiến cho rằng ngành giáo dục và các nhà trường cần tiếp tục thông tin đầy đủ, rõ ràng hơn về căn cứ pháp lý, chỉ tiêu và phương thức tuyển sinh để phụ huynh hiểu đúng bản chất vấn đề, tránh những suy diễn hoặc tâm lý hoang mang không cần thiết.