Xử lý đơn vị lữ hành, cá nhân để khách du lịch trốn ở lại nước ngoài hoặc Việt Nam

Tháng 12/2024, giới chức Hàn Quốc thông báo đang tìm kiếm 38 du khách Việt Nam nhập cảnh vào đảo Jeju theo diện miễn visa nhưng đã mất liên lạc và không lên chuyến bay khứ hồi. Những người này xuất phát từ Nha Trang và đến Jeju vào ngày 14/11, sau đó biến mất vào ngày 17/11 tại điểm tham quan cuối cùng. Họ sẽ bị coi là cư trú bất hợp pháp sau thời điểm 30 ngày miễn visa hết hạn.

Trước đó, tháng 8/2023, UBND TPHCM có văn bản gửi Bộ Tư pháp và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch hỏi về việc xử phạt 4 công ty lữ hành trên địa bàn TPHCM có 32 người (trong số 100 khách) trốn ở lại Hàn Quốc hồi tháng 10/2022. Trong đó có 23 khách của Công ty dịch vụ du lịch Top Ten; 3 khách của Công ty du lịch và tiếp thị GTVT Việt Nam - Vietravel; 3 khách của Công ty cổ phần du lịch Top Asian và 3 khách của Công ty cổ phần dịch vụ du lịch Chợ Lớn.

Ông Trần Mạnh Tân - CEO một công ty lữ hành có trụ sở tại phường Hoàn Kiếm (Hà Nội) cho biết, không có công ty lữ hành nào mong muốn khách của mình trốn ở nước sở tại để vừa mất uy tín, hình ảnh công ty và lớn hơn là hình ảnh đất nước. Nhưng mọi chuyện không phải lúc nào cũng như mong muốn, có trường hợp khách đi Hàn Quốc theo diện du lịch, hồ sơ rất đẹp, tài chính ổn định, nghề nghiệp là giáo viên nghỉ hưu nhưng khi sang đến nơi vẫn tìm cách bỏ trốn.

Theo ông Tân, để ngăn chặn khách bỏ trốn, khâu thẩm định hồ sơ ban đầu rất quan trọng. Trên thực tế không ít công ty lữ hành chịu áp lực phải bán hết chỗ do đã mua toàn bộ chỗ trong chuyến đi dẫn đến lỏng lẻo trong khâu thẩm định hồ sơ, không tìm hiểu kỹ khách hàng.

Theo Bộ trường Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng, hành vi “để khách du lịch trốn ở lại nước ngoài hoặc trốn ở lại Việt Nam trái phép” được quy định với mức tiền phạt cao gần mức tối đa của lĩnh vực, đồng thời áp dụng hình thức xử phạt bổ sung tước quyền sử dụng giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành từ 12 đến 18 tháng trên thực tế khó áp dụng đối với cả các chức danh có thẩm quyền xử phạt.

Khi có hành vi xảy ra, doanh nghiệp đã áp dụng mọi biện pháp quản lý, tuy nhiên, thực tế không ngăn chặn được khách trốn ở lại nước ngoài, doanh nghiệp cũng không chứng minh được trường hợp này thuộc một trong các trường hợp không xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính, dẫn đến doanh nghiệp vẫn bị xử phạt và gây nên sự bức xúc kéo dài.

Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng nêu quan điểm, cần điều chỉnh hành vi này bảo đảm tính khả thi theo hướng doanh nghiệp thực hiện hành vi với lỗi cố ý như không có biện pháp quản lý khách phù hợp. Để hiện thực hóa quan điểm của mình, Bộ trường Nguyễn Văn Hùng cho biết, Bộ vừa có Tờ trình Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 45/2019/NĐ-CP ngày 21/5/2019 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực du lịch gửi tới Chính phủ.

Tại Tờ trình, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề xuất sửa đổi, bổ sung hành vi để khách du lịch trốn ở lại nước ngoài hoặc trốn ở lại Việt Nam trái phép tại điểm c khoản 13 Điều 7, bảo đảm quyền lợi cho doanh nghiệp và lợi ích của nhà nước trong trường hợp có hành vi vi phạm xảy ra theo hướng quy định hành vi và mức phạt tiền thống nhất với hành vi vi phạm quy định tại điểm đ khoản 7 Điều 18 Nghị định số 144/2021/NĐ-CP ngày 31/12/2021 của Chính phủ. Theo đó, hành vi tổ chức, môi giới, giúp sức, xúi giục, chứa chấp, che giấu, tạo điều kiện cho người khác xuất cảnh, ở lại nước ngoài, nhập cảnh, ở lại Việt Nam hoặc qua lại biên giới quốc gia trái phép sẽ bị phạt tiền từ 30 đến 40 triệu đồng.

Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch giải thích, việc quy định hành vi như dự thảo Nghị định để đảm đảm tính thống nhất trong hệ thống pháp và cũng là biện pháp quản lý nhà nước khi pháp luật về du lịch chưa quy định các biện pháp cụ thể để xảy ra hành vi vi phạm (khách du lịch trốn ở lại nước ngoài hoặc trốn ở lại Việt Nam trái phép)...