Xu thế thời tiết 2016: Tiếp tục khó lường

Trong những ngày tới, tình hình rét đậm,
rét hại kéo dài ở một số nơi. (Ảnh: Thư Hoàng).

Năm 2015: Nóng nhất trong lịch sử quan trắc khí tượng

Ông Lê Thanh Hải - Phó Tổng giám đốc Trung tâm Khí tượng thuỷ văn quốc gia chia sẻ: Cho đến thời điểm này, có thể khẳng định năm 2015 là năm của rất nhiều những hiện tượng khí tượng thuỷ văn bất thường và các kỷ lục. Hiện tượng El Nino cộng với biến đổi khí hậu, là một năm nóng nhất trong lịch sử quan trắc khí tượng.

Đó là mưa diện rộng và lũ trái mùa ở Bắc Bộ vào tháng 1/2015; Mưa, lũ lụt kỷ lục tại Trung Trung Bộ vào tháng 3-2015; Nắng nóng khô hạn kéo dài ở mức khốc liệt ở Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ; Dông lốc và sét gây nhiều thiệt hại về người và tài sản trên nhiều vùng của cả nước; Mưa lớn kỷ lục ở Quảng Ninh vào cuối tháng 7/2015…

Chuyên gia khí tượng thuỷ văn Nguyễn Đăng Quang cũng đồng tình: Có thể nói, 2015 là năm của những hiện tượng bất thường và là năm của những kỷ lục. Chúng ta nhớ lại những đợt dông lốc tháng 6 ở Hà Nội có thiệt hại về người, rồi lũ lụt ở Quảng Ninh...

Tình hình nắng nóng năm 2015 trên phạm vi toàn quốc cũng ghi nhận được 17 đợt nắng nóng. Và các đợt nắng nóng này cũng xuất hiện nhiều kỷ lục. Đợt nóng kéo lâu dài nhất, nhiều cực trị trong quá khứ bị phá vỡ. Đặc biệt liên tiếp trong ba tháng 5, 6 và 7/2015 các đợt nắng nóng đã xuất hiện nhiều giá trị nhiệt độ vượt lịch sử tại khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ.

Bên cạnh những đợt nắng nóng kỷ lục, mưa không kéo dài nhiều nhưng cũng rất khủng khiếp. Đến thời điểm này có 23 đợt mưa trên diện rộng, 3 đợt mưa trên diện rộng trái mùa. Trong đó là trận mưa đặc biệt lớn ở Quảng Ninh, từ 23-7 đến 4-8. Mưa lớn trên diện rộng ở Bắc Bộ phổ biến 200-500mm.

Tại Bãi Cháy và Cô Tô có tổng lượng mưa ngày lớn nhất và tổng lượng mưa cả đợt lớn nhất trong 50 năm. Sau đợt mưa lớn trung tâm khí tượng thuỷ văn đã tổ chức hội thảo rút kinh nghiệm xem xét tại sao lại có đợt mưa lớn đặc biệt này. Rất nhiều kỷ lục đã bị phá vỡ sau trận mưa lớn tại Quảng Ninh…

Năm 2016: Khô hạn sẽ tiếp tục căng thẳng

Tiếp tục chia sẻ về nhận định xu thế khí tượng thuỷ văn trong những tháng đầu năm 2016, ông Nguyễn Đăng Quang cho biết: Trong những ngày tới tình hình rét đậm rét hại sẽ xuất hiện, nhất là từ 9 đến 15/1/2016. Trong thời điểm này nhìn thấy mưa tuyết trên những ngọn núi cao như Hoàng Liên Sơn, đỉnh Ô Quy Hồ... Trong đợt rét đậm rét hại vừa qua nhiệt độ thấp nhất ở Sa Pa là 1,6 độ, Đồng Văn là 1,8 độ...

Cũng theo ông Quang, tình hình El Nino được dự báo sẽ tiếp tục duy trì cường độ mạnh trong những tháng mùa đông - xuân và sau đó có xu hướng giảm dần về cường độ vào những tháng đầu mùa hè.

Về tác động chung của El Nino đến Việt Nam trong thời gian tới, ông Quang cho biết: Có thể số lượng bão, áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông và ảnh hưởng trực tiếp đến Việt Nam tương đương hoặc ít hơn trung bình nhiều năm. Lượng mưa trên phạm vi toàn quốc nhìn chung sẽ thiếu hụt so với trung bình nhiều năm từ 25-50%, Trung Bộ sẽ thiếu hụt nhiều hơn. Nhiệt độ trung bình 6 tháng đầu năm có xu hướng cao hơn trung bình nhiều năm và nắng nóng gia tăng, mùa đông rét đậm không kéo dài. Dòng chảy năm ở các sông thuộc Trung Bộ và Tây Nguyên nhỏ hơn trung bình nhiều năm từ 10% trở lên, những năm El Nino mạnh có thể hụt tới 50-60%. Ít có khả năng xuất hiện đỉnh lũ lớn trên sông Cửu Long...

Ông Quang cũng nhận định: Nhiệt độ trung bình trong các tháng nửa đầu năm 2016 trên phạn vi các tỉnh miền Bắc có xu hướng cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5-1 độ C, các tỉnh phía Nam cao hơn trung bình nhiều năm từ 1.0-1.5 độ C. Trong hai tháng chính mùa đông (1 và 2/2016), nhiệt độ có xu hướng cao hơn trung bình nhiều năm, rét đậm rét hại vẫn có khả năng xảy ra nhưng không kéo dài. Tuy nhiên vẫn có thể xuất hiện các đợt tập trung trong một thời đoạn khoảng 4-7 ngày.

Về lượng mưa, các tháng 1, 5/2016 ở Bắc Bộ có khả năng ở mức cao hơn một ít so với trung bình nhiều năm, từ tháng 5, 6/2016 ở mức xấp xỉ hoặc thấp hơn trung bình nhiều năm cùng thời kỳ. Mưa trái mùa có khả năng xuất hiện trong các tháng mùa đông xuân ở các tỉnh Bắc Bộ. Nếu điều này xảy ra thì sẽ là năm thứ 3 liên tiếp hiện tượng này xảy ra.

Khu vực ở Trung Bộ trở vào phía Nam từ tháng 1 đến 5/2016 phổ biến thiếu hụt so với trung bình nhiều năm, tháng 6/2016 mưa có xu hướng tăng dần tại khu vực Tây Nguyên và Nam Bộ, duy trì khả năng khô hạn gay gắt ở Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ trong những tháng đầu năm 2016.

Đặc biệt, ông Quang nhấn mạnh thuỷ văn khu vực Trung Bộ, Tây Nguyên: Trong tháng mùa khô 2015-2016, lượng dòng chảy ở Trung Bộ và Tây Nguyên sẽ giảm dần và có khả năng thiếu hụt so với trung bình nhiều năm phổ biến từ 20-40%, một số sông ở khu vực Nam Trung Bộ thiếu hụt trên 60% và tương đương 2014. Ngày từ các tháng đầu mùa khô, tình trạng khô hạn, thiếu nước có khả náng xảy ra sớm hơn nhiều so với trung bình nhiều năm.

Nhận định về tình hình tháng Tết Nguyên đán (tháng 2-2016), các chuyên gia khí tượng thuỷ văn cho biết: Với diễn biến El Nino năm nay khả năng tương đồng với El Nino năm 1997-1998. Xu thế chung của tháng Tết Nguyên đán, lượng mưa ở Bắc Bộ có xu hướng cao hơn trung bình nhiều năm. Các khu vực từ Trung Bộ trở vào phía Nam phổ biến thấp hơn trung bình nhiều năm. Nhiệt độ trên phạm vi toàn quốc phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm.