Xuất khẩu bứt tốc, duy trì đà tăng trưởng tích cực

Thương mại tăng trưởng ấn tượng

Liên quan tới hoạt động xuất khẩu 5 tháng đầu năm 2026, bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho biết, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam tháng 5/2026 ước đạt 47,56 tỷ USD, tăng 5,7% so với tháng trước và tăng 17% so với cùng kỳ năm 2025. Cũng trong 5 tháng đầu năm 2026, nhóm hàng công nghiệp chế biến đạt 193,71 tỷ USD, chiếm 89,8% tổng kim ngạch xuất khẩu; nhóm hàng nông sản, lâm sản đạt 15,79 tỷ USD, chiếm 7,3%; nhóm hàng thủy sản đạt 4,67 tỷ USD, chiếm 2,2%; nhóm hàng nhiên liệu và khoáng sản đạt 1,49 tỷ USD, chiếm 0,7%.

Bên cạnh đó, nhiều mặt hàng chủ lực ghi nhận tốc độ tăng trưởng ấn tượng như: điện tử, máy tính và linh kiện đạt 56,19 tỷ USD, tăng 46,2% so với cùng kỳ năm trước; máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng đạt 26,97 tỷ USD, tăng 22,1%; điện thoại và linh kiện đạt 26,37 tỷ USD, tăng 17,7% so với cùng kỳ.

Cũng trong 5 tháng đầu năm 2026, xuất siêu sang Hoa Kỳ đạt 60,4 tỷ USD tăng 21,1% so với cùng kỳ năm trước; xuất siêu sang EU 18,1 tỷ USD, tăng 11,3%; xuất siêu sang Nhật Bản 0,8 tỷ USD, giảm 13,2%; nhập siêu từ Trung Quốc 62,5 tỷ USD, tăng 36,4%; nhập siêu từ Hàn Quốc 21,1 tỷ USD, tăng 72,5%; nhập siêu từ ASEAN 8,6 tỷ USD, tăng 33,1%. Đánh giá về kết quả này, bà Hương cho biết, xuất khẩu tiếp tục là điểm sáng của nền kinh tế, phản ánh năng lực sản xuất và khả năng tận dụng các FTA của Việt Nam ngày càng được cải thiện

Đáng chú ý, cả nước có 26 mặt hàng xuất khẩu đạt kim ngạch trên 1 tỷ USD, trong đó 7 mặt hàng vượt mốc 10 tỷ USD, chiếm tới 69,3% tổng kim ngạch xuất khẩu. Điều này cho thấy, năng lực sản xuất và khả năng tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA) của doanh nghiệp (DN) Việt Nam tiếp tục được cải thiện. Khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) vẫn giữ vai trò chủ lực khi kim ngạch xuất khẩu đạt 172,16 tỷ USD, chiếm 79,8% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước. Tuy nhiên, khu vực kinh tế trong nước đạt 43,5 tỷ USD cũng cho thấy DN Việt Nam đang từng bước nâng cao khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Vậy nhưng theo Cục trưởng Cục Thống kê, cần tiếp tục nâng cao vai trò của khu vực kinh tế trong nước nhằm giảm dần sự phụ thuộc vào khu vực FDI.

Nhập khẩu tăng, tạo nền tảng cho sản xuất

Ở chiều ngược lại, nhập khẩu hàng hóa tháng 5/2026 đạt 52,14 tỷ USD, tăng 4,3% so với tháng trước. Trong đó, khu vực kinh tế trong nước đạt 13,17 tỷ USD, giảm 10,8%; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài đạt 38,97 tỷ USD, tăng 10,7%. So với cùng kỳ năm trước, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa tháng 5/2026 tăng 33,8%, trong đó khu vực kinh tế trong nước tăng 22,2%; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài tăng 38,2%.

Tính chung 5 tháng đầu năm 2026, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa đạt 229,46 tỷ USD, tăng 30,8% so với cùng kỳ năm trước, trong đó khu vực kinh tế trong nước đạt 64,26 tỷ USD, tăng 22,7%; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài đạt 165,2 tỷ USD, tăng 34,3%.

Trong 5 tháng đầu năm 2026 có 36 mặt hàng nhập khẩu đạt trị giá trên 1 tỷ USD, chiếm tỷ trọng 91,2% tổng kim ngạch nhập khẩu (có 6 mặt hàng nhập khẩu trên 10 tỷ USD, chiếm 60,7%). Về thị trường xuất, nhập khẩu hàng hóa 5 tháng đầu năm 2026, Hoa Kỳ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 69,6 tỷ USD. Trung Quốc là thị trường nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 92,6 tỷ USD.

Theo giới chuyên gia kinh tế, động lực chính của tăng trưởng nhập khẩu tiếp tục đến từ nhu cầu nguyên liệu, linh kiện và máy móc phục vụ sản xuất. Đáng chú ý, nhóm hàng tư liệu sản xuất đạt 215,99 tỷ USD, chiếm tới 94,1% tổng kim ngạch nhập khẩu 5 tháng đầu năm. Trong đó, máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng chiếm 55,7%; nguyên, nhiên vật liệu chiếm 38,4%.

Nhiều mặt hàng nhập khẩu chủ lực ghi nhận mức tăng cao như điện tử, máy tính và linh kiện đạt 88,22 tỷUSD, tăng 57,1% so với cùng kỳ; máy móc, thiết bị và phụ tùng đạt 27,81 tỷ USD, tăng 21,6%; ô tô đạt 5,44 tỷ USD, tăng 36%. Những con số này cho thấy doanh nghiệp đang chủ động mở rộng quy mô sản xuất, chuẩn bị nguồn lực cho các đơn hàng xuất khẩu trong thời gian tới.

Phân tích dưới góc độ chuyên gia, bà Nguyễn Thu Oanh - Trưởng ban Thống kê dịch vụ và giá (Cục Thống kê) cho rằng, nhập khẩu tư liệu sản xuất tăng mạnh là tín hiệu tích cực, phản ánh niềm tin của DN vào triển vọng thị trường. Đây cũng là cơ sở quan trọng để duy trì đà tăng trưởng của khu vực công nghiệp chế biến, chế tạo - động lực chính của nền kinh tế hiện nay.

Trong khi đó, theo Cục trưởng Cục Thống kê Nguyễn Thị Hương, với kim ngạch xuất nhập khẩu vượt 445 tỷ USD sau 5 tháng đầu năm, hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng của nền kinh tế. Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao trong năm 2026, Việt Nam cần tiếp tục duy trì đà tăng xuất khẩu, nâng tỷ lệ nội địa hóa, phát triển công nghiệp hỗ trợ và giảm phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu. Đây là những yếu tố then chốt nhằm nâng cao chất lượng tăng trưởng, bảo đảm phát triển nhanh và bền vững trong thời gian tới.