24h để không tạo khoảng trống thông tin

Chính vì vậy, việc Chính phủ ban hành Nghị định 244/2026/NĐ-CP quy định chi tiết về phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí của các cơ quan nhà nước, có hiệu lực từ ngày 1/7, là sự hoàn thiện khung pháp lý để tạo ra sự chuyển biến quan trọng trong tư duy quản trị thông tin. Điểm cốt lõi của Nghị định là không để khoảng trống thông tin xuất hiện, đưa thông tin chính thống đến với người dân nhanh hơn, đầy đủ hơn và minh bạch hơn.

Điểm mới nổi bật nhất của Nghị định 244 là chuyển mạnh từ tư duy phát ngôn mang tính phản ứng sang chủ động cung cấp thông tin. Nếu trước đây, không ít cơ quan nhà nước chỉ lên tiếng khi báo chí đặt câu hỏi hoặc khi dư luận đã dấy lên nhiều tranh cãi, thì từ nay việc chủ động cung cấp thông tin trở thành trách nhiệm thường xuyên của các bộ, ngành và địa phương.

Đây là một thay đổi quan trọng trong tư duy và nhận thức. Lâu nay, vẫn tồn tại tình trạng một số bộ, ngành, địa phương bưng bít thông tin, coi quyền tiếp cận thông tin của báo chí là sự phiền hà. Khi có các sự cố, việc dây dưa không kịp thời cung cấp thông tin chính thống cho báo chí càng làm cho thông tin đồn thổi trên mạng xã hội có đất sống.

Báo chí cần có nguồn thông tin chính thống để thực hiện chức năng thông tin, tuyên truyền, giám sát và phản biện xã hội. Khi cơ quan nhà nước chủ động cung cấp thông tin, không chỉ quyền tiếp cận thông tin của người dân được bảo đảm, mà niềm tin vào hoạt động của bộ máy công quyền cũng được củng cố. Thực tế cho thấy, ở những nơi chính quyền chủ động thông tin, công khai tiến độ xử lý vụ việc, giải thích rõ nguyên nhân và phương án khắc phục, dư luận thường ổn định hơn. Ngược lại, sự chậm trễ hoặc né tránh thông tin dễ làm phát sinh những suy diễn, đồn đoán, khiến sự việc bị đẩy đi xa hơn bản chất ban đầu.

Một điểm mới rất đáng chú ý của Nghị định 244 là lần đầu tiên quy định rõ thời hạn cung cấp thông tin đối với các vụ việc, sự kiện được dư luận xã hội đặc biệt quan tâm. Theo đó, trong trường hợp xảy ra sự kiện nóng, cơ quan nhà nước phải chủ động cung cấp thông tin cho báo chí trong thời hạn 24 giờ.

Trong khi thông tin trên mạng xã hội lan truyền thì nếu cơ quan chức năng chậm lên tiếng, mạng xã hội sẽ trở thành nơi định hình nhận thức của dư luận trước khi thông tin chính thống xuất hiện. Thông tin đúng nhưng đến muộn nhiều khi không còn phát huy được vai trò định hướng. Ngược lại, một thông tin chính thống được công bố kịp thời sẽ giúp người dân hiểu đúng bản chất sự việc, hạn chế tâm lý hoang mang, tạo điều kiện để báo chí phản ánh khách quan và ngăn chặn hiệu quả sự lan truyền của tin giả, tin sai.

Khi báo chí được tiếp cận thông tin đầy đủ, kịp thời và chính xác, các chính sách sẽ được truyền tải đến người dân rõ ràng hơn, hạn chế những cách hiểu sai hoặc bị xuyên tạc. Đồng thời, thông qua phản ánh của báo chí, các cơ quan quản lý cũng có thêm kênh để lắng nghe ý kiến từ thực tiễn, từ đó điều chỉnh chính sách sát với cuộc sống hơn.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết. Mỗi bộ, ngành, địa phương cần xây dựng đội ngũ phát ngôn chuyên nghiệp, nâng cao năng lực truyền thông chính sách, ứng dụng công nghệ số để chia sẻ thông tin nhanh chóng, chính xác và thống nhất. Quan trọng hơn, cần hình thành văn hóa giải trình trước xã hội, trong đó việc chủ động cung cấp thông tin được coi là một phần của trách nhiệm công vụ.

Khi thông tin chính thống luôn đi trước một bước, khoảng trống thông tin sẽ không còn "đất sống" cho tin giả.