45 năm vun đắp tinh thần đoàn kết, phụng sự nhân sinh

Đại lễ diễn ra trong khuôn khổ Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X, nhiệm kỳ 2026-2031, có sự hiện diện của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, MTTQ Việt Nam, lãnh đạo TPHCM, chư tôn đức giáo phẩm cùng đông đảo tăng ni, Phật tử trong nước và ở nước ngoài.

Tham dự Đại lễ có ông Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ; ông Nguyễn Đình Khang, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo; ông Nguyễn Phi Long, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Dân vận, Mặt trận và các đoàn thể Trung ương, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam; bà Đặng Thị Ngọc Thịnh, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch nước; ông Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TPHCM, cùng đại diện các bộ, ban, ngành Trung ương và địa phương.

Giáo hội Phật giáo Việt Nam có Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn, Phó Pháp chủ Hội đồng Chứng minh, Chủ tịch Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Trưởng ban Tổ chức Đại lễ; Trưởng lão Hòa thượng Thích Giác Quang, Phó Pháp chủ Hội đồng Chứng minh, cùng chư tôn đức giáo phẩm Hội đồng Chứng minh, Hội đồng Trị sự, đại diện nhiều Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh, thành phố.

Từ ngôi nhà chung của Phật giáo đến hành trình phụng sự dân tộc

Đọc diễn văn khai mạc, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn nhấn mạnh, ngày 7/11/1981 là dấu mốc lịch sử, mở ra một thời kỳ mới trong lịch sử Phật giáo nước nhà, khi các tổ chức, hệ phái Phật giáo trong cả nước thống nhất trong một tổ chức chung, cùng hướng đến lý tưởng phụng sự Đạo pháp và Dân tộc.

Sự ra đời của Giáo hội Phật giáo Việt Nam là kết quả của trí tuệ, đạo tâm và tinh thần đoàn kết, hòa hợp của các bậc cao tăng tiền bối. Trong diễn văn, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn thành kính tưởng niệm và tri ân công đức Đức Đệ nhất Pháp chủ Đại lão Hòa thượng Thích Đức Nhuận, Đức Đệ nhất Chủ tịch Hội đồng Trị sự Đại lão Hòa thượng Thích Trí Thủ cùng chư vị giáo phẩm tiền bối hữu công đã đặt nền móng cho sự nghiệp thống nhất Phật giáo Việt Nam.

Từ những ngày đầu thành lập với nhiều khó khăn, Giáo hội từng bước kiện toàn hệ thống tổ chức, củng cố sự đoàn kết giữa các hệ phái, phát huy vai trò của Hội đồng Chứng minh, Hội đồng Trị sự và Ban Trị sự tại các địa phương. Các hoạt động Phật sự ngày càng được mở rộng, từ công tác Tăng sự, giáo dục và đào tạo tăng ni đến hoằng pháp, hướng dẫn Phật tử, nghiên cứu Phật học, bảo tồn văn hóa và tham gia các hoạt động xã hội.

Cùng với quá trình củng cố tổ chức, phương châm “Đạo pháp - Dân tộc - Chủ nghĩa xã hội” tiếp tục được Giáo hội kiên định thực hiện, trở thành định hướng xuyên suốt trong các hoạt động Phật sự. Truyền thống hộ quốc an dân được kế thừa, phát huy thông qua việc vận động tăng ni, Phật tử sống tốt đời, đẹp đạo, tích cực tham gia xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc và đóng góp vào sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.

Đánh giá những đóng góp đó, Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc ghi nhận, trải qua hàng nghìn năm hiện diện tại Việt Nam, Phật giáo đã gắn bó sâu sắc với lịch sử, văn hóa và đời sống tinh thần của dân tộc. Những giá trị từ bi, trí tuệ, vị tha của đạo Phật hòa quyện với truyền thống yêu nước, nhân nghĩa, góp phần hình thành và bồi đắp bản sắc văn hóa Việt Nam.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, kể từ khi thành lập ngày 7/11/1981, Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã từng bước khẳng định vai trò, vị trí trong đời sống xã hội, củng cố sự đoàn kết, hòa hợp giữa các hệ phái và phát huy tinh thần nhập thế, gắn bó với cộng đồng.

Đặc biệt, trong lĩnh vực từ thiện, nhân đạo và an sinh xã hội, tăng ni, Phật tử đã có nhiều hoạt động thiết thực chăm lo người nghèo, người yếu thế; hỗ trợ đồng bào vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo và những địa phương chịu ảnh hưởng bởi thiên tai, dịch bệnh. Trong đại dịch COVID-19, nhiều tăng ni tình nguyện tham gia tuyến đầu chống dịch, trực tiếp chăm sóc, bảo vệ sức khỏe người dân.

“Chính trong những thời điểm khó khăn, tinh thần từ bi, trách nhiệm với cộng đồng của Phật giáo đã được cụ thể hóa bằng những hành động thiết thực, góp phần cùng cả nước vượt qua đại dịch”, Phó Thủ tướng Thường trực khẳng định.

Bên cạnh những đóng góp trong nước, hoạt động đối ngoại Phật giáo cũng đạt nhiều kết quả tích cực. Việc Việt Nam tổ chức Đại lễ Vesak Liên hợp quốc qua các năm góp phần quảng bá hình ảnh đất nước hòa bình, thân thiện, giàu bản sắc văn hóa đến bạn bè quốc tế. Thông qua các hoạt động giao lưu, hợp tác, Phật giáo Việt Nam ngày càng có điều kiện giới thiệu những giá trị văn hóa, tinh thần và truyền thống tốt đẹp của dân tộc với cộng đồng quốc tế.

Tiếp nối giá trị từ bi, hướng đến chặng đường phát triển mới

Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc khẳng định Đảng, Nhà nước luôn nhất quán quan điểm tôn trọng và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của mọi người; bảo đảm các tôn giáo bình đẳng trước pháp luật; quan tâm, tạo điều kiện để các tổ chức tôn giáo hoạt động theo hiến chương, điều lệ và quy định của pháp luật. Đồng thời, Nhà nước trân trọng, phát huy những giá trị văn hóa, đạo đức tốt đẹp và nguồn lực của các tôn giáo trong sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước.

Trên tinh thần đó, Phó Thủ tướng Thường trực mong muốn Giáo hội tiếp tục củng cố khối đoàn kết, hòa hợp, hoàn thiện tổ chức, phát huy những giá trị từ bi, nhân ái; nâng cao hiệu quả công tác từ thiện, an sinh xã hội, đối ngoại nhân dân và tăng cường gắn kết cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Đây cũng là những lĩnh vực có ý nghĩa thiết thực để Phật giáo tiếp tục phát huy truyền thống đồng hành cùng dân tộc, đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước.

Từ những gợi mở từ lãnh đạo Chính phủ, trong diễn văn tại Đại lễ, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn cũng xác định những nhiệm vụ trọng tâm mà Giáo hội cần tiếp tục thực hiện. Trong đó, việc củng cố khối đoàn kết, hòa hợp giữa các truyền thống, hệ phái Phật giáo được xem là nền tảng quan trọng để xây dựng Giáo hội ngày càng trang nghiêm, vững mạnh.

Công tác giáo dục, đào tạo tăng ni cần được đặc biệt coi trọng, lấy giới luật làm nền tảng, lấy trí tuệ làm sự nghiệp và lấy tinh thần phụng sự làm phương châm hành động. Đây không chỉ là yêu cầu đối với việc đào tạo đội ngũ kế thừa mà còn góp phần giữ gìn sự trong sáng của giáo pháp, nâng cao đạo hạnh và năng lực đảm đương Phật sự của các thế hệ tăng ni.

Đáng chú ý, thông điệp về trách nhiệm của từng thành viên Giáo hội được Trưởng lão Hòa thượng Chủ tịch Hội đồng Trị sự gửi gắm bằng những lời nhắn nhủ cụ thể: “Mỗi vị tăng ni hãy là một tấm gương về đạo hạnh và trí tuệ. Mỗi Phật tử hãy là một nhân tố tích cực trong gia đình và xã hội. Mỗi ngôi chùa hãy thực sự là nơi nuôi dưỡng đời sống tâm linh, giáo dục đạo đức và lan tỏa lòng từ bi, nhân ái trong cộng đồng”.

Tại Đại lễ, Trưởng lão Hòa thượng Thích Giác Quang, Phó Pháp chủ Hội đồng Chứng minh Giáo hội Phật giáo Việt Nam, đã đại lao đọc Thông điệp của Đại lão Hòa thượng Thích Trí Quảng, Đức Pháp chủ Giáo hội Phật giáo Việt Nam gửi đến toàn thể tăng ni, cư sĩ, Phật tử Việt Nam. Thông điệp gửi lời chúc mừng trong tinh thần đại đoàn kết, hòa hợp và trưởng dưỡng đạo tâm, cùng hướng về ngôi nhà chung Giáo hội Phật giáo Việt Nam.

Nhìn lại chặng đường 45 năm, Đức Pháp chủ ghi nhận những thành tựu của Giáo hội trong công tác hoằng pháp, giáo dục tăng ni, bảo tồn văn hóa Phật giáo, hoạt động an sinh xã hội và hội nhập quốc tế; đồng thời tri ân các bậc tiền bối, các thế hệ tăng ni, Phật tử cùng sự quan tâm, hỗ trợ của Đảng, Nhà nước và nhân dân.

Thông điệp cũng gửi gắm kỳ vọng đối với toàn thể tăng ni, Phật tử trước những vận hội mới của đất nước và những biến chuyển sâu sắc của thời đại, tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, hòa hợp; lấy giới luật làm nền tảng, trí tuệ làm sự nghiệp, từ bi làm phương châm hành đạo.

Cùng với việc tiếp tục củng cố tổ chức trong nước, Giáo hội cần đẩy mạnh giao lưu, hợp tác Phật giáo quốc tế, phát huy bản sắc Phật giáo Việt Nam, góp phần thúc đẩy đối thoại, hòa hợp và hòa bình trên thế giới. Đây cũng là hướng đi phù hợp với yêu cầu hội nhập, qua đó vừa gìn giữ những giá trị truyền thống, vừa mở rộng sự kết nối với cộng đồng Phật giáo quốc tế.

Dịp này, thừa uỷ quyền của Chủ tịch nước, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc trao Huân chương Đại đoàn kết dân tộc cho 9 cá nhân Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Ông Nguyễn Phi Long trao Bằng khen của Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cho 3 tập thể và 35 cá nhân.