Ai dễ bị viêm phần mềm quanh khớp?
Viêm phần mềm quanh khớp gây tổn thương gân, dây chằng, túi thanh dịch, bao gân. Bệnh hay gặp ở khuỷu tay, cổ tay, vai, gối và quanh mắt cá. Tuy bệnh không nguy hiểm nhưng ảnh hưởng đến sinh hoạt, lao động, chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.

Viêm phần mềm quanh khớp có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng gặp nhiều ở tuổi trung niên và người cao tuổi, nữ mắc bệnh nhiều hơn nam. Cho đến nay, nguyên nhân gây viêm phần mềm quanh khớp chưa rõ, các nhà chuyên môn cho rằng có một số yếu tố nguy cơ gây bệnh gồm: Chấn thương, vi chấn thương do các động tác lặp đi lặp lại kéo dài như ở người nội trợ, bế trẻ em, nghề thủ công, thợ cơ khí, đi giầy dép cao gót; người cao tuổi, nữ giới…
Một người bị viêm phần mềm quanh khớp thường có triệu chứng đau ở một số vị trí khớp tổn thương đặc hiệu. Đau từng lúc hoặc đau liên tục cả ngày đêm, đau tăng khi vận động, giảm khi nghỉ ngơi; đau có thể lan dọc lên phía trên hoặc phía dưới của gân. Ấn tại chỗ thường có điểm đau chói. Tuy đau nhưng không có biểu hiện sưng, nóng, đỏ. Nếu làm một số nghiệm pháp co giãn cơ và gân nơi tổn thương, bệnh nhân thấy đau tăng lên.
Bệnh có một số thể thường gặp như sau: viêm gân gấp (gọi là ngón tay lò xo) ở bàn tay; viêm mỏm châm quay ở vùng cổ tay; viêm lồi cầu ngoài xương cánh tay ở vùng khuỷu tay.
- Viêm lồi cầu ngoài xương cánh tay: có gần 50% người chơi quần vợt bị viêm lồi cầu ngoài xương cánh tay. Triệu chứng gồm đau ở vùng mặt ngoài khuỷu tay, đau lan lên trên cánh tay và xuống dưới cẳng tay; đau có thể tăng vào buổi chiều tối; đau tăng khi làm các động tác xoay cẳng tay, gấp duỗi ngón tay, nắm chặt tay. Mặc dù đau nhưng không hoặc ít sưng, không nóng đỏ; ấn vào lồi cầu ngoài đau tăng lên hoặc có điểm đau chói. Nắm tay hai bên, thấy giảm sức nắm bên bị bệnh. Vận động khớp khuỷu vẫn tay bình thường.
- Viêm gân gấp ngón tay: bệnh nhân đau ở gốc ngón tay, hay đau ở ngón tay cái, khó cử động ngón. Đau nặng hơn vào buổi sáng và giảm vào ban ngày. Bệnh nhân nắm bàn tay vào thì dễ hơn, khi duỗi ngón tay ra bệnh nhân thấy khó khăn và có cảm giác thấy tiếng “bật” ở gân, ngón tay tổn thương bật như lò xo. Do đó bệnh còn gọi là ngón tay lò xo. Sờ dọc theo gân gấp thấy một cục xơ cứng, di động khi gấp duỗi ngón tay, ấn tại chỗ thấy đau. Ngón tay có thể bị kẹt ở tư thế gập vào lòng bàn tay hoặc duỗi thẳng.
- Viêm mỏm trâm quay: Bình thường cơ dạng dài và cơ duỗi ngắn ngón cái trượt dễ dàng trong bao gân ở đường hầm cổ tay. Nếu bao gân này bị viêm sẽ sưng phồng, gây chèn ép lẫn nhau dẫn đến đau và hạn chế vận động ngón cái. Thể bệnh này thường gặp ở nữ, từ 30 - 50 tuổi, nhất là ở những người hay phải bế trẻ em. Biểu hiện bệnh: sưng đau vùng mỏm trâm quay, đau tăng khi vận động ngón cái, đau liên tục nhất là về đêm. Đau có thể lan khắp ngón cái và lan lên cẳng tay. Sờ thấy bao gân dày lên, có khi có nóng, đỏ, ấn vào đau tăng. Nếu chỉ đau tại chỗ mỏm trâm quay, ấn đau nhưng không lan là thể viêm mỏm trâm quay đơn thuần.
Điều trị ra sao?
Điều trị viêm phần mềm quanh khớp cần kết hợp giữa biện pháp không dùng thuốc và dùng thuốc.
- Các biện pháp không dùng thuốc gồm: giảm hoặc ngừng vận động tại vùng gân tổn thương cho đến khi hết đau. Đây là điều kiện quan trọng để bệnh nhanh khỏi và tránh tái phát. Dùng băng chun để cố định tạm thời vùng gân tổn thương. Có thể dùng nẹp hoặc máng bột, dụng cụ chỉnh hình…để cố định. Sử dụng vật lý trị liệu : chườm lạnh tại chỗ, trong giai đoạn cấp tính có sưng, nóng, đỏ; điều trị bằng sóng siêu âm, sóng ngắn, hồng ngoại… Sử dụng thuốc giảm đau theo đơn của bác sĩ.
Muốn phòng bệnh viêm phần mềm quanh khớp, cần có chế độ tập luyện thể dục thể thao, sinh hoạt, lao động hợp lý, vừa sức, không gắng sức, không làm các động tác đột ngột. Luôn chú ý giữ tư thế lao động đúng. Hạn chế các động tác cử động mạnh, hoặc lặp đi lặp lại nhiều lần. Khởi động kỹ trước khi tập luyện, lao động. Ăn uống đủ chất. Hạn chế uống rượu bia.