AI “phủ sóng” mùa tuyển sinh 2026

Nhiều trường mở ngành AI, dữ liệu và công nghệ số

Mùa tuyển sinh năm nay ghi nhận làn sóng mở ngành mới mạnh mẽ tại nhiều trường đại học, tập trung vào trí tuệ nhân tạo, dữ liệu, bán dẫn và công nghệ số nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực của nền kinh tế số.

Tại Đại học Bách khoa Hà Nội, các ngành liên quan đến AI như Khoa học dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo, Kỹ thuật máy tính hay Công nghệ thông tin định hướng AI tiếp tục thu hút thí sinh. Học phí chương trình chuẩn dao động khoảng 28–35 triệu đồng/năm, trong khi chương trình quốc tế hoặc chất lượng cao có thể lên tới 45–60 triệu đồng/năm.

Trường Đại học Công nghệ - Đại học Quốc gia Hà Nội duy trì tuyển sinh các ngành Trí tuệ nhân tạo, Robot thông minh và Khoa học dữ liệu với học phí khoảng 40 triệu đồng/năm.

Trong khi đó, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông gây chú ý với nhiều chương trình mới như UAV và robot di động tự hành, Kỹ thuật truyền thông hàng không vũ trụ, Logistics trong kinh tế tầm thấp hay Công nghệ công nghiệp văn hóa số định hướng điện ảnh. Theo nhà trường, các chương trình này hướng tới xu hướng AI, drone, Internet vệ tinh và đô thị thông minh. Học phí dự kiến khoảng 29–37 triệu đồng/năm.

Ở khối kinh tế, Trường Đại học Ngoại thương dự kiến mở thêm 10 ngành và chương trình đào tạo mới như Khoa học dữ liệu cho đổi mới sáng tạo, Trí tuệ nhân tạo cho đổi mới sáng tạo, Kinh tế số, Công nghệ tài chính và Thương mại điện tử thông minh.

Đại học Kinh tế Quốc dân tiếp tục mở rộng các ngành Phân tích dữ liệu kinh doanh, Kinh doanh số và Công nghệ tài chính. Học phí chương trình chuẩn khoảng 18–25 triệu đồng/năm, còn chương trình chất lượng cao và quốc tế có thể vượt 60 triệu đồng/năm.

Không chỉ khối kỹ thuật và kinh tế, nhiều trường sư phạm cũng tham gia “đường đua” AI. Trường Đại học Sư phạm Hà Nội năm nay dự kiến tuyển hơn 6.000 chỉ tiêu cho 58 ngành và chương trình đào tạo, trong đó có các ngành mới như Trí tuệ nhân tạo, Khoa học dữ liệu và Hóa dược.

Trường Đại học Giao thông Vận tải cũng mở thêm ngành Trí tuệ nhân tạo nhằm phục vụ nhu cầu nhân lực cho giao thông thông minh và tự động hóa.

Tại Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội, trường dự kiến tuyển khoảng 8.300 chỉ tiêu cho 71 ngành và chương trình đào tạo, trong đó có các ngành mới như trí tuệ nhân tạo và vi mạch bán dẫn.

Ở miền Trung, Trường Đại học Công nghệ Thông tin và Truyền thông Việt - Hàn (Đại học Đà Nẵng) tuyển sinh khoảng 1.700 chỉ tiêu cho 22 ngành và chuyên ngành, đồng thời mở thêm các lĩnh vực như đóng gói và kiểm thử vi mạch bán dẫn, thiết bị bay không người lái, robot và AI.

Tại Trường Đại học FPT, AI tiếp tục là một trong những định hướng đào tạo trọng điểm với học phí khoảng 30–40 triệu đồng/học kỳ.

Không chỉ mở ngành mới, nhiều trường hiện cũng điều chỉnh chương trình đào tạo theo hướng tích hợp AI vào các học phần hiện có, yêu cầu sinh viên sớm tiếp cận công nghệ ngay từ khi còn ngồi trên ghế giảng đường.

Cơ hội lớn nhưng không nên chạy theo “mác hot”

Làn sóng mở ngành AI phản ánh nhu cầu nhân lực công nghệ đang tăng mạnh tại Việt Nam. Thời gian gần đây, nhiều tập đoàn công nghệ quốc tế liên tục mở rộng đầu tư vào lĩnh vực điện tử, bán dẫn và trí tuệ nhân tạo.

Samsung tiếp tục tăng đầu tư vào nghiên cứu AI; Intel mở rộng hoạt động đóng gói chip; Amkor triển khai dự án bán dẫn lớn tại Bắc Ninh; NVIDIA thúc đẩy hợp tác AI và trung tâm dữ liệu; còn Apple tiếp tục dịch chuyển chuỗi cung ứng sang Việt Nam.

Nhu cầu tuyển dụng nhân sự AI, dữ liệu và lập trình cũng tăng mạnh, đặc biệt tại TPHCM. Theo nhiều đơn vị tuyển dụng, kỹ sư AI có kinh nghiệm hiện nhận mức lương phổ biến 2.000–5.000 USD/tháng, thậm chí cao hơn tại các doanh nghiệp đa quốc gia.

Tuy nhiên, theo PGS.TS Phạm Mạnh Hà, giảng viên cao cấp Đại học Bách khoa Hà Nội, nhiều thí sinh hiện vẫn chọn ngành theo “quán tính” thay vì dựa trên dữ liệu thị trường lao động và năng lực bản thân. Ông dẫn thống kê tuyển sinh năm 2025 cho thấy ngành Công nghệ thông tin – lĩnh vực đang thiếu hàng trăm nghìn nhân lực – chỉ đứng thứ tư về lượng thí sinh đăng ký.

Theo ông Hà, nhiều phụ huynh vẫn ưu tiên các ngành được cho là “an toàn”, còn học sinh dễ chọn theo bạn bè, điểm chuẩn hay thương hiệu trường thay vì nhìn vào nhu cầu nhân lực trong 10 năm tới. Trong khi đó, các lĩnh vực chiến lược như logistics, vi mạch bán dẫn hay năng lượng tái tạo vẫn chưa thu hút đông người học.

Ông cũng cho rằng trong bối cảnh công nghệ thay đổi liên tục, khái niệm “đúng ngành” đang dần thay đổi. Nhiều nghề phổ biến hiện nay như Data Analyst, UX Researcher hay AI Trainer trước đây chưa từng có chương trình đào tạo chính thức. Điều thị trường lao động quan tâm không chỉ là bằng cấp mà là khả năng giải quyết vấn đề và năng lực học hỏi liên tục.

Các chuyên gia nhận định sinh viên theo học AI cần chuẩn bị tinh thần học tập suốt đời, thường xuyên cập nhật công nghệ, rèn ngoại ngữ và kỹ năng liên ngành. Bên cạnh đó, yếu tố tài chính cũng cần được cân nhắc bởi nhiều ngành công nghệ có học phí cao, chưa kể chi phí máy tính, phần mềm và chứng chỉ bổ trợ.

Thay vì chỉ nhìn vào độ “hot” của ngành, thí sinh nên tìm hiểu kỹ chương trình đào tạo, cơ hội thực tập, kết nối doanh nghiệp và khả năng việc làm sau tốt nghiệp. Trong bối cảnh AI đang làm thay đổi thị trường lao động, lựa chọn ngành học giờ đây không chỉ là chọn một nghề, mà còn là chọn khả năng thích ứng trong tương lai.