Báo Đại Đoàn Kết Quốc hội

Không đánh đổi môi trường, sinh kế lấy tăng trưởng đơn thuần

Báo Đại Đoàn Kết Tăng kích thước chữ

Không đánh đổi môi trường, sinh kế lấy tăng trưởng đơn thuần

Báo Đại Đoàn Kết trên Google News

Sáng 21/11, với đa số đại biểu có mặt tán thành, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi) và Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường.

Hoàn thiện cơ chế quản lý, sử dụng hiệu quả tài nguyên biển

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự án luật trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cho biết, cơ quan soạn thảo đã phối hợp chặt chẽ với cơ quan thẩm tra và các cơ quan có liên quan, nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu tối đa các ý kiến và thống nhất chỉnh lý các dự thảo luật.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự án luật trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua
Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự án luật trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua

Đối với Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi), Chính phủ đã rà soát dự thảo nhằm bảo đảm tính hợp hiến, tính thống nhất trong hệ thống pháp luật, không chồng chéo với các quy định pháp luật có liên quan.

Luật được thông qua sẽ khắc phục những bất cập sau hơn 10 năm thi hành, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế biển, tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, chuyển đổi số và quản lý, sử dụng hiệu quả tài nguyên, không gian biển; đồng thời thể chế hóa Nghị quyết số 20 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV về xây dựng, phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh.

Về giao, cho thuê, đăng ký và đấu giá quyền sử dụng khu vực biển, luật quy định việc xác lập quyền sử dụng khu vực biển không làm phát sinh quyền sở hữu khu vực biển, tài nguyên biển và không thay thế giấy phép chuyên ngành. Đồng thời, phân biệt rõ việc sử dụng chung giữa nhiều chủ thể với sử dụng đa mục đích của một chủ thể; không cho phép tự ý mở rộng phạm vi, kéo dài thời hạn sử dụng.

Luật cũng phân định quyền theo hình thức sử dụng, nghĩa vụ tài chính và điều kiện áp dụng. Quyền chuyển nhượng, cho thuê lại, góp vốn, thế chấp bằng quyền sử dụng khu vực biển chỉ được thực hiện khi đáp ứng điều kiện luật định và được phân biệt với giao dịch tài sản gắn liền với khu vực biển.

Đáng chú ý, luật bổ sung cơ chế kiểm soát việc chuyển nhượng dự án, cổ phần, phần vốn góp và thay đổi quyền kiểm soát đối với các dự án có ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, đối ngoại, chủ quyền và lợi ích quốc gia trên biển.

Về bảo đảm quyền lợi của người dân, cộng đồng dân cư ven biển, luật được hoàn thiện với quan điểm xuyên suốt lấy người dân làm trung tâm, không đánh đổi môi trường, sinh kế để lấy tăng trưởng đơn thuần.

Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi). Ảnh: Quang Vinh
Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi). Ảnh: Quang Vinh

Đẩy mạnh phân quyền, tăng cường hậu kiểm và kiểm soát ô nhiễm

Đối với Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng cho biết, dự thảo luật đã cắt giảm nhiều đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường và giấy phép môi trường, chuyển mạnh sang đăng ký môi trường. Đồng thời, hoàn thiện quy định miễn đánh giá tác động môi trường đối với các dự án thứ cấp trong khu sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tập trung, khu công nghiệp đã đáp ứng các yêu cầu về hạ tầng kỹ thuật và thủ tục môi trường.

Các đại biểu tham dự phiên họp.
Các đại biểu tham dự phiên họp.

Luật tiếp tục phân quyền triệt để cho địa phương trong thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường, cấp giấy phép môi trường, gắn với việc cá thể hóa trách nhiệm của người đứng đầu, Chủ tịch UBND các cấp trong công tác kiểm soát, xử lý ô nhiễm môi trường thuộc phạm vi thẩm quyền.

Để kiểm soát chặt chẽ các vấn đề môi trường, luật bổ sung các công tác, phương thức hậu kiểm, đặc biệt là giám sát theo mức độ rủi ro dựa trên dữ liệu. Đồng thời, bổ sung địa bàn hoạt động và tiêu chí môi trường để phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan Trung ương, trách nhiệm phối hợp của địa phương trong giải quyết các vấn đề ô nhiễm môi trường liên tỉnh và khi để xảy ra ô nhiễm môi trường thuộc phạm vi quản lý.

Về tháo gỡ các điểm nghẽn trong quản lý chất thải, kiểm soát, cải thiện ô nhiễm môi trường không khí, nước; tăng cường hiệu quả hoạt động quan trắc môi trường, phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính và vận hành thị trường carbon, luật bổ sung các quy định tạo động lực cho hoạt động tái chế, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn. Cùng với đó là các quy định quản lý chất lượng nước theo lưu vực, kiểm soát khả năng chịu tải của từng thông số ô nhiễm; luật hóa công cụ kiểm kê khí thải, vùng phát thải thấp.

Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi) được Quốc hội thông qua gồm 6 chương, 76 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2027. Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường gồm 4 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.

Anh Vũ - Việt Thắng