Ẩn họa sông nước

Tàu Thảo Vân 2.

Từ tàu cá và đò ngang sang làm tàu du lịch, nào phải chuyện giỡn. Thế nhưng, những con tàu như vậy vẫn thong dong chở khách, nếu như không có quyết định của UBND TP Đà Nẵng tạm ngừng hoạt động để rà soát từ chiều 6/6.

10h sáng ngày 6/6, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Huỳnh Đức Thơ xuất hiện trước cử tọa và đông đảo báo chí trong cuộc họp khẩn, tuyên bố đình chỉ chức vụ 2 cá nhân trực tiếp liên quan đến vụ chìm tàu là ông Lê Sáu (Giám đốc Cảng vụ đường thủy nội địa Đà Nẵng) và ông Nguyễn Công Hiệu (Đội trưởng Đội quản lý bến Đà Nẵng). Quyết định đình chỉ công tác được đưa ra chỉ sau chưa đầy 12 giờ khi công việc tìm kiếm nạn nhân vụ chìm tàu kết thúc. Ông Huỳnh Đức Thơ cũng đồng thời đề nghị Giám đốc, Phó Giám đốc Sở GTVT Đà Nẵng tự nhận hình thức kỷ luật.

Dù chưa hết mệt mỏi sau gần 2 ngày đêm căng thẳng bám hiện trường chỉ đạo cứu nạn nhưng Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng vẫn kiên quyết truy vấn đến cùng. Nếu như khi đối diện với người mẹ trẻ vật vã ngóng tin tức con bên dòng sông Hàn, nhiều phóng viên khó ngăn nước mắt thì tại cuộc họp khẩn sáng ngày 6-6, cảm xúc ấy đã một lần nữa lặp lại khi vị Giám đốc Cảng vụ đường thủy nội địa thừa nhận với ông Huỳnh Đức Thơ bằng thái độ vô cùng thành khẩn: “Em thấy rõ trách nhiệm của mình. Xin lỗi anh (Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng) và tất cả các anh trong cuộc họp”. Quyết định đình chỉ công tác Giám đốc Cảng vụ đường thủy nội địa Đà Nẵng được ông Thơ tuyên bố ngay sau khi kết thúc cuộc truy vấn trách nhiệm ngắn gọn quyết liệt và đầy kịch tính. Phòng họp như chùng xuống khi nghe Chủ tịch UBND.TP Đà Nẵng buồn bã nói với ông Sáu: “Không ai chấp nhận để một người quản lý yếu kém trước sinh mạng hàng ngàn người dân”.

Diễn biến cuộc họp khẩn sáng 6/6 của UBND TP Đà Nẵng làm nhiều người nhớ lại câu nói nổi tiếng của cố Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Nguyễn Bá Thanh “sợi dây kinh nghiệm rút hoài không hết”. Không thể cứ sau mỗi vụ việc gây hậu quả nghiêm trọng lại một lần ngồi lại với nhau để rút kinh nghiêm. Vụ chìm tàu du lịch Thảo Vân 2 ĐNa-0016 đêm 4/6 vừa qua được nhiều người ví như “giọt nước tràn ly” khi tổ chức, cá nhân được giao trách nhiệm bỏ qua những cảnh báo từ rất sớm. Gần 1 năm trước, lãnh đạo Bộ đội Biên phòng TP Đà Nẵng từng lên tiếng cảnh báo ẩn họa chìm tàu du lịch trên sông Hàn tại cuộc họp HĐND TP. Trong cuộc họp khẩn sáng 6-6, ông Đặng Hữu Tài (Đội trưởng Đội CSGT đường thủy Đà Nẵng) khẳng định con tàu (tàu du lịch Thảo Vân 2 ĐNa-0016) bị chìm là do không đủ tiêu chuẩn hoạt động vận chuyển khách du lịch trên sông nước.

Theo ông Tài thì tại cuộc họp ngày 2/6 (2 ngày trước khi xảy ra vụ chìm tàu), được Sở Công an và Sở GTVT Đà Nẵng tổ chức; ông đã nêu ra danh sách tàu du lịch không đáp ứng các quy định vận chuyển khách và đề nghị đình chỉ hoạt động các con tàu này. Với tàu du lịch Thảo Vân 2 ĐNa-0016, ông Đặng Hữu Tài có ý kiến dứt khoát là kéo ngay lên bờ, không để tiếp diễn hoạt động vận tải khách du lịch “chui”. Đáng tiếc, đề nghị của Trung tá, Đội trưởng Đội CSGT đường thủy Đặng Hữu Tài và cảnh báo gay gắt của Chỉ huy phó Bộ Chỉ huy Biên phòng TP Đà Nẵng gần 1 năm về trước đã bị bỏ qua, gây nên thảm cảnh chìm tàu khiến 3 nạn nhân thiệt mạng trên sông Hàn.

Tại cuộc họp khẩn sáng 6/6, Đại tá Nguyễn Văn Chính, Phó Giám đốc Công an TP Đà Nẵng cho biết, sẽ khởi tố chủ tàu, lái tàu Thảo Vân 2 ĐNa-0016. Sự vào cuộc kịp thời, quyết liệt và dứt khoát của chính quyền TP Đà Nẵng được dư luận hoan nghênh, tuy nhiên không có gì đảm bảo tai nạn tương tự sẽ chấm dứt. Ẩn họa sông nước qua vụ chìm tàu trên sông Hàn của Đà Nẵng, không chỉ xuất phát từ việc nâng cấp tàu cá, đò ngang thành tàu du lịch mà còn ở sự liều lĩnh của chủ tàu và tài công. Sau khi con tàu bị chìm cơ quan có trách nhiệm của Đà Nẵng thừa nhận Thảo Vân 2 ĐNa-0016 là tàu chưa được cấp phép vận tải hành khách. Khi xuất bến không trình báo với Cảng vụ Đường thủy nội địa và các cơ quan có liên quan theo quy định tại Quyết định số 8215/QĐ-UBND ngày 2/11/2015 của UBND TP Đà Nẵng về việc công bố Bộ thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của Cảng vụ đường thủy nội địa TP Đà Nẵng.

Thông tin được đưa ra cho thấy sự tắc trách của tổ chức cá nhân được giao quản lý các loại hình vận tải sông nước. Có thể thấy vụ chìm tàu du lịch trên sông Hàn (Đà Nẵng) 4/6 và vụ sà lan đâm sập cầu Ghềnh (Đồng Nai) ngày 20/3/2016 gây ra hậu quả đặc biệt nghiêm trọng đều xuất phát từ yếu tổ liều lĩnh của chủ tàu, chủ sà lan và cá nhân điều khiển phương tiện. Ẩn họa sông nước nhìn từ mọi góc độ đều xuất phát từ lòng tham sự liều lĩnh phía chủ tàu và sự tắc trách, buông lỏng quản lý của cơ quan quản lý.

...Những phóng viên có mặt bên bờ sông Hàn từ đêm 4/6 đến cuối buổi chiều ngày 5/6 đều không ngăn nổi nước mắt khi đối diện với người mẹ trẻ đến từ Thái Nguyên, từng giây, từng phút vật vã, đợi tin tức 2 đứa con. Qua một đêm và gần hết một ngày, không biết bao nhiêu lần, hy vọng lóe lên rồi tắt lịm trong đáy mắt thẫn thờ của người mẹ trẻ. Các con của chị vĩnh viễn không về sau vụ chìm tàu du lịch thương tâm trên dòng sông Hàn chảy qua TP bình yên và đáng sống vào một đêm định mệnh. Nỗi đau của đôi vợ chồng trẻ mất con cũng là nỗi đau chung của người dân TP bên bờ sông Hàn. Ẩn họa không đến bởi dòng sông, mà đến từ việc coi thường luật pháp và sự tắc trách, thờ ơ của cá nhân, tổ chức được giao trách nhiệm quản lý hoạt động vận tải, du lịch sông nước.