Bài 3: Dự án tiền tỷ để… mọc cỏ

Tiền ngân sách và sức dân nay để… cỏ mọc.

“Hành trình”… du lịch

Theo chủ trương lấy du lịch làm kinh tế bền vững, cách đây 8 năm, Khu du lịch sinh thái Nậm An đã được đưa vào kế hoạch phát triển. Mất rất nhiều thời gian khảo sát, xây dựng kế hoạch và phương án, Khu du lịch sinh thái Nậm An đã thuyết phục được không ít lãnh đạo tỉnh và được phép xây dựng. Còn nhớ, năm 2008, Khu du lịch này chính thức khởi công. Bằng sự góp sức của người dân cùng tiền ngân sách đầu tư nên chỉ 2 năm sau Khu du lịch này chính thức đi vào hoạt động. Ngày khánh thành, ngoài người dân thì còn là từng đoàn xe biển xanh chở các lãnh đạo trên tỉnh xuống phát biểu, gửi gắm, giao lưu với dân.

Ấy thế mà nhanh thật, chỉ 5 năm sau, giờ tìm lên với nơi được coi là “địa chỉ đỏ” về du lịch của tỉnh nhà Hà Giang này, người ta sững sờ và tiếc nuối. Con đường phẳng phiu dài 5km dạo nào nối đường Quốc lộ số 2 lên Khu du lịch sinh thái Nậm An đã nhanh chóng trở thành “lộ hành nan”. Đường sá gồ nghề, đá to đá nhỏ đứng phơi ra mặt đường cùng những rãnh sâu hoắm do những cơn mưa đại ngàn xối, xoáy mà thành.

Với gần 3 tỷ cùng sức dân được huy động, Khu du lịch sinh thái Nậm An đã được hình thành với một cơ sở tương đối tiện nghi. Hệ thống bao gồm hai nhà sàn lớn để đón khách và làm nơi giao lưu văn hóa cùng hàng loạt các nhà sàn mi – ni để làm nơi nghỉ cho du khách. Thời hoàng kim, nếu du khách tìm tới đây sẽ được ăn các món đặc sản như cá hồ Nậm Mu, rau rừng, “lợn tên lửa”, tham gia lễ hội cấp sắc, lễ hội nhảy lửa… Tuy nhiên, những sinh hoạt văn hóa này nay đã nhanh chóng trở thành dĩ vãng.

Đứng trước Khu du lịch sinh thái Nậm An ngày nay, người ta phải tiếc đến buốt ruột cho cái sự hoang tàn của nó. Riêng ngôi nhà sàn đầy bản sắc có tên gọi Nhà sàn B đã xuống cấp thảm hại. Mái bị tốc, dột tứ tung, cùng với sự phó mặc này là sự ẩm thấp của ván sàn cùng cầu thang dẫn lên. Cùng với Nhà sàn B, hàng loạt các nhà sàn với các tên gọi 1, 3, 4 cũng xuống cấp thảm hại. Nhiều nhà sàn mi – ni này, ngoài sự dột thủng còn là nơi để… cỏ dại leo.

Cùng con trâu đang lách cách đeo mõ gặm cỏ, anh nông dân người Dao có tên Lý Xuân Sinh cười buồn cho biết: Toàn gỗ tốt và làm cũng tốn tiền đấy. Nhưng chả biết làm sao họ lại bỏ hoang, người dân tiếc nhưng chả biết làm cách nào để giữ nó cả. Của nhà nước, cán bộ không đồng ý, “chạm tay” vào là rách việc đấy. Tiếc lắm, buồn cái lòng lắm nhưng chả biết thế nào.

Vì đâu lên nỗi?

Giữa khung cảnh hoang tàn và buồn tênh của một khu du lịch với tiền Nhà nước và công sức của dân mà hình thành này, chúng tôi đi tìm người quản lý. Tìm tòi và hỏi han mãi, chúng tôi mới gặp được ông Trương Văn Ninh – Người trông coi và bảo vệ cuối cùng của Khu du lịch sinh thái này.

Với khuôn mặt rầu rầu, ông Ninh cho biết: Từ khi Khu DL đi vào hoạt động, UBND huyện Bắc Quang đã giao cho Phòng Văn hóa Thông tin huyện trực tiếp quản lý và khai thác. Tiếp đến là các đơn vị: Trung tâm Văn hóa, Thể thao và DL huyện Bắc Quang; UBND xã Tân Thành. Đến tháng 1/2014, Ban quản lý thôn Nậm An trực tiếp khai thác và sử dụng. Lúc này, giá trị tài sản bàn giao cho thôn ước chỉ còn khoảng 785 triệu đồng.

Cùng thời gian trên, thôn Nậm An đã thành lập Tổ dịch vụ DL cộng đồng Khu DL sinh thái Nậm An do ông Ninh trực tiếp trông coi, bảo vệ. Thế nhưng, Tổ dịch vụ hoạt động không hiệu quả. Do không có kinh phí hoạt động và tu sửa thường xuyên nên các hạng mục trong khu DL ngày càng xuống cấp. Còn nhân viên Tổ dịch vụ có đơn xin nghỉ việc vì sinh hoạt trong Khu DL tiềm ẩn nguy cơ thiếu an toàn.

Trong cuốn sổ kê biên về hoạt động của Khu du lịch sinh thái Nậm An người ta vẫn còn ấn tượng bởi các con số. Sau một năm quảng bá, hoạt động, đã có lúc Khu du lịch sinh thái này đón gần 200 lượt khách với doanh thu từ dịch vụ ẩm thực, du thuyền đạt trên 80 triệu đồng; khách trong nước chiếm khoảng 80% và nước ngoài 20%.

Trao đổi về sự “sống” hay “chết” trong thời gian tiếp theo của Khu du lịch sinh thái Nậm An, đại diện huyện Bắc Quang cho biết: Bên cạnh những nguyên nhân khách quan thì còn là nguyên nhân chủ quan mà cái phải nhắc đến đó là cán bộ phụ trách không có trình độ, hoạt động kiêm nhiệm. Nhân viên làm việc tại Khu du lịch này không được đào tạo về chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng, không phải chịu trách nhiệm về hiệu quả hoạt động nên tính năng động để phát triển du lịch còn yếu.

Được biết, trước tình trạng này, năm 2012, huyện Bắc Quang đã trình Chủ tịch UBND tỉnh xin chủ trương bán số tài sản Khu du lịch sinh thái Nậm An cho doanh nghiệp để họ quản lý kinh doanh có hiệu quả hơn. Chủ tịch UBND tỉnh giao cho Sở Tài chính chủ trì, khảo sát. Tuy nhiên từ đó đến nay huyện Bắc Quang vẫn chờ chủ trương của UBND tỉnh và chưa có một hướng đi nào thêm trước sự xuống cấp của khu du lịch này.