Bài 4: Siết chặt xử lý vi phạm pháp luật về BHXH, BHTN, BHYT
Tỷ lệ khắc phục tiền chậm đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) tại các đơn vị được kiểm tra trong 9 tháng đầu năm 2026 mới đạt 55,96%. Trước thực trạng này, BHXH thành phố Đồng Nai tăng cường phổ biến quy định pháp luật, làm rõ trách nhiệm của người sử dụng lao động và cảnh báo các hành vi có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự
Nhận diện vi phạm, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật
Sáng 27/10/2026, tại trụ sở BHXH thành phố Đồng Nai, BHXH thành phố tổ chức Hội nghị phổ biến quy định pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực BHXH, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), bảo hiểm y tế (BHYT) và xử lý hình sự theo Điều 214, Điều 216 Bộ luật Hình sự.
Hội nghị do ông Phạm Minh Thành, Giám đốc BHXH thành phố Đồng Nai, chủ trì, với sự tham dự của các Phó Giám đốc BHXH thành phố Phạm Long Sơn, Lê Xuân Cao; đại diện Công an thành phố, Viện Kiểm sát nhân dân thành phố, Sở Nội vụ thành phố; đại diện các phòng nghiệp vụ, BHXH cơ sở và lãnh đạo, cán bộ phụ trách nhân sự, tiền lương, BHXH của hơn 200 đơn vị sử dụng lao động trên địa bàn. Hội nghị được tổ chức nhằm giúp các đơn vị cập nhật quy định pháp luật về xử lý vi phạm trong lĩnh vực BHXH, BHTN, BHYT; đồng thời chủ động rà soát việc thực hiện nghĩa vụ, kịp thời khắc phục thiếu sót và phòng ngừa các vi phạm có thể phát sinh trong quá trình tổ chức thực hiện chính sách.

Phát biểu tại hội nghị, ông Phạm Minh Thành nhấn mạnh, chính sách BHXH có ý nghĩa thiết thực đối với đời sống, sức khỏe và bảo đảm an sinh lâu dài của người lao động cùng gia đình. Vì vậy, việc chấp hành pháp luật về BHXH không chỉ là nghĩa vụ của doanh nghiệp (DN) mà còn là yếu tố quan trọng góp phần bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động.
Theo đó, các đơn vị sử dụng lao động cần thực hiện nghiêm túc các quy định ngay từ khâu giao kết hợp đồng lao động, xác định tiền lương làm căn cứ đóng, đăng ký tham gia, đóng BHXH, BHTN, BHYT đến việc lập hồ sơ và giải quyết các chế độ bảo hiểm cho người lao động. Những sai sót trong từng khâu cần được phát hiện, xử lý kịp thời, tránh để kéo dài dẫn đến phát sinh nợ đọng hoặc vi phạm pháp luật.
Thực tế kiểm tra trong 9 tháng đầu năm 2026 cho thấy, BHXH thành phố Đồng Nai đã kiểm tra 314 đơn vị. Qua đó, cơ quan BHXH phát hiện nhiều thiếu sót, vi phạm như chưa đăng ký tham gia bảo hiểm cho người lao động thuộc diện phải tham gia, đóng bảo hiểm chưa đầy đủ theo quy định. Đáng chú ý, tỷ lệ khắc phục tiền chậm đóng mới đạt 55,96%. Kết quả này cho thấy việc thu hồi các khoản chậm đóng vẫn còn nhiều khó khăn, đặc biệt đối với những doanh nghiệp đã ngừng hoạt động hoặc giải thể.
Tình trạng chậm đóng, đóng thiếu hoặc không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ bảo hiểm có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người lao động, nhất là khi giải quyết các chế độ ốm đau, thai sản, thất nghiệp, hưu trí và các quyền lợi khám, chữa bệnh BHYT. Do đó, bên cạnh việc tăng cường kiểm tra, giám sát, công tác tuyên truyền, hướng dẫn và nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của DN cần được chú trọng.
Làm rõ trách nhiệm, phòng ngừa vi phạm từ cơ sở
Từ thực tế trên ông Phạm Minh Thành nhấn mạnh yêu cầu siết chặt kỷ luật thực thi pháp luật, đồng thời đề nghị hội nghị tập trung vào 3 nội dung trọng tâm:
Thứ nhất, gắn quy định pháp luật với những tình huống đơn vị thường gặp, giúp đơn vị tự đối chiếu được việc đăng ký người lao động, tiền lương làm căn cứ đóng, thời hạn đóng và hồ sơ hưởng chế độ. Những điểm mới, điều kiện áp dụng và quy định chuyển tiếp cần được giải thích cụ thể để tránh vận dụng sai.

Các đại biểu tham dự hội nghị
Thứ hai, dành thời gian trao đổi thẳng vào các vướng mắc. Đề nghị đại diện đơn vị nêu rõ tình huống, nội dung chưa thống nhất và đề xuất cần hướng dẫn. Vấn đề có thể trả lời thì làm rõ ngay; vấn đề cần kiểm tra hồ sơ phải được ghi nhận, xác định đầu mối tiếp nhận và thông tin việc xử lý tiếp theo.
Thứ ba, gắn việc phổ biến với trách nhiệm tổ chức thực hiện. Đề nghị các đại biểu báo cáo lại lãnh đạo đơn vị, hướng dẫn bộ phận nhân sự chủ động rà soát những nội dung liên quan. Giao các phòng nghiệp vụ liên quan và BHXH các cơ sở phối hợp hỗ trợ doanh nghiệp và theo dõi những vấn đề còn vướng sau hội nghị.

Các ý kiến trao đổi thảo luận tại hội nghị
Trong khuôn khổ chương trình, đại diện BHXH thành phố cùng đại diện Công an thành phố đã truyền tải nhiều nội dung quan trọng liên quan đến việc phòng, chống vi phạm pháp luật trong lĩnh vực BHXH, BHTN, BHYT. Thông qua hội nghị, BHXH thành phố Đồng Nai hướng tới tăng cường sự phối hợp giữa cơ quan BHXH với các cơ quan chức năng và đơn vị sử dụng lao động, đưa quy định pháp luật vào thực tiễn, hạn chế tình trạng chậm đóng, đóng thiếu và trục lợi các quỹ bảo hiểm. Qua đó, góp phần bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người lao động, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và củng cố tính nghiêm minh trong thực thi pháp luật về an sinh xã hội.