Bán 1 tạ muối mua được 1 bát phở

Muối ế, diêm dân khó khăn.

Ảm đạm ruộng muối

Trái với những nông dân trồng lúa, diêm dân đang trúng mùa muối nhưng giá muối thấp làm cho hàng trăm hộ sản xuất muối ở Khánh Hòa và Ninh Thuận gặp rất nhiều khó khăn. Không khí trên cánh đồng muối giờ trở nên ảm đạm khác hẳn so với cùng thời điểm các năm trước. Hàng trăm hộ diêm dân đang lao đao bởi giá muối xuống thấp nhất kể từ trước tời nay.

Ông Diệp Á ở thị trấn Khánh Hải (Ninh Thuận) cho biết, gia đình gắn bó với nghề làm muối từ những năm 1960. Nghề muối ngày trước cũng giúp cho cuộc sống của gia đình tương đối ổn định, con cái cũng lớn lên nhờ muối. Nhưng năm nay, đang bước vào thu hoạch muối thì hay tin giá muối chỉ còn 250 đồng/kg, quy đổi 100kg muối chỉ mua nổi một bát phở bình dân. Gia đình ông Á có tổng cộng trên 7,2 sào muối, do giá thấp ông bỏ hoang hết 5 sào chỉ sản xuất cầm chừng 2,2 sào. Diện tích 2,2 sào của ông cũng mới vừa thu hoạch xong đạt gần 3 tấn, giá bán tại ruộng 250 đồng/kg, thu nhập chỉ được hơn 700.000 đồng.

Giá muối xuống thấp trong khi đó công lao động nam thu hoạch muối tăng lên từ 20.000 - 30.000 đồng/người/ngày. Để thu hoạch 2,2 sào muối ông Á phải thuê 3 lao động nam chi phí gần 500.000 đồng. Ngoài chi phí thuê công lao động, ông còn phải trả thêm chi phí tiền điện, tiền nước. “Vụ này chắc chắn gia đình tôi lỗ nặng”- ông Á than thở. “Ngày trước giá muối cao người dân phấn khởi lắm, cứ 5- 7 ngày thu hoạch một đợt muối. Hộ nào cũng có lãi khá nhưng giờ giá muối rớt thảm nhiều hộ đã bỏ hoang không sản xuất muối”- vẫn theo ông Á. Được biết, gia đình ông cũng muốn chuyển từ sản xuất muối sang làm đìa để nuôi thủy sản, nhưng lại không có vốn, xoay sở không ra, khó khăn chồng chất khó khăn.

Từ cánh đồng thị trấn Khánh Hải, chúng tôi tìm đến với cánh đồng muối rộng lớn xã Tri Hải. Vừa gom muối, anh Nguyễn Hữu Phương buồn bã chia sẻ, gia đình làm 3,5 sào muối, ước đạt hơn 4 tấn (tăng 500kg so với cùng kỳ năm trước) thu nhập gần 1 triệu đồng, chưa bằng 1 nửa so với cùng kỳ năm trước. Theo anh Phương, do thị trường tiêu thụ chậm nên giá bán thấp, người làm muối rất khó khăn.

Ông Lê Văn Tiến- Chủ tịch UBND xã Tri Hải cho biết, toàn xã có 350ha/280 hộ sản xuất muối làm chủ yếu làm tập trung tại các thôn Tri Thủy 1, Tri Thủy 2, Khánh Hội và Khánh Tường. Thời điểm năm trước giá muối làm ruộng đất truyền thống luôn ở mức từ 500.000 - 700.000 /tấn và 800.000 - 1 triệu đồng/tấn đối với muối trải bạt. Năm nay giá muối thấp, muối làm trong ruộng đất chỉ còn 250.000 - 300.000 đồng/tấn và muối trải bạt còn 450.000 đồng/tấn, giá muối thấp hàng trăm diêm dân sản xuất muối đang thực sự gặp khó khăn.

Còn theo ông Phạm Ngọc Thương- Chủ tịch UBND thị trấn Khánh Hải, thời tiết nắng nóng năm nay rất thuận lợi cho việc sản xuất muối. Tuy nhiên giá lại muối rớt thảm. Toàn xã trước đây sản xuất diện tích trên 30ha hiện chỉ còn 23ha/60 hộ sản xuất, giá muối thấp ảnh hưởng đến cuộc sống của người làm muối của địa phương.

Diêm dân đợi chính sách

Rời vùng muối của tỉnh Ninh Thuận chúng tôi tìm đến với vùng muối của tỉnh Khánh Hòa. Tại đây, chúng tôi cũng chỉ nhận được những cái lắc đầu ngao ngán của diêm dân.

Ông Nguyễn Xuân Hay- diêm dân phường Ninh Diêm, thị xã Ninh Hòa tâm sự: Làm muối bây giờ nản lắm, suốt ngày “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời” để có được hạt muối. Vậy mà giá muối quá thấp, thương lái lại tìm mọi cách để ép giá không chịu mua. “Những năm trước, giá muối có lúc lên đến 1.500-1.600 đồng/kg, diêm dân chúng tôi còn lời chút đỉnh. Vậy mà không hiểu sao, vụ muối năm này, giá muối xuống rất thấp làm diêm dân ai cũng nản lòng”- ông Hay nói.

Được biết, tỉnh Khánh Hòa có diện tích sản xuất muối vào loại trung bình của cả nước, sản lượng bình quân hàng năm đạt 65.000 tấn. Tham gia sản xuất muối có các công ty cổ phần, các HTX và hàng trăm hộ diêm dân, tập trung ở các đồng muối thuộc thị xã Ninh Hòa, TP Cam Ranh và một số ít diện tích của huyện Vạn Ninh. Vụ muối 2016 đang ở thời điểm chính vụ nhưng trên các cánh đồng muối lớn nhất của tỉnh Khánh Hòa rất ít người ra ruộng làm việc. Ở nhiều ruộng muối, người dân đã ngừng sản xuất, rêu phủ kín mặt ruộng. Trên bờ, những đống muối tồn hàng chục tấn nằm trải dài nối tiếp nhau.

Nói về những giải pháp trong thời gian tới, nhằm tháo gỡ khó khăn cho diên dân, ông Trương Hữu Lan- Chi Cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn Khánh Hòa cho biết: Để giúp địa phương thực hiện sản xuất, kinh doanh muối đạt hiệu quả cao, phải thực hiện cải tạo, nâng cấp cở sở hạ tầng vùng muối nhất là cải tạo đê kè, nạo vét kênh mương, các kênh mương nội đồng, lót đá chẻ giúp hạ tầng ngành muối được thông suốt. Hàng năm, chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật và công nghệ sản xuất, chế biến muối, bố trí cán bộ chuyên trách quản lý nghề muối để nắm bắt tình hình sản xuất muối kịp thời triển khai; nhất là triển khai các mô hình phát triển nghề muối áp dụng công nghệ cao kết hợp dịch vụ - du lịch, chữa bệnh, phát triển công nghiệp chế biến từ sản phẩm muối của địa phương.

Đặc biệt, diêm dân rất cần có chính sách hỗ trợ lãi suất vốn vay để đầu tư chuyển đổi sản xuất muối truyền thống sang áp dụng phương pháp kết tinh muối trên ô trải bạt nhựa. Điều đó đến nay vẫn chỉ là mơ ước của người làm muối khi mà giá muối ngày một xuống thấp.