Băn khoăn với sách giáo khoa

Ngoài việc đổi mới SGK thì thay đổi tư duy của học sinh cũng rất quan trọng

Cụ thể, nội dung của chương trình SGK mới được dự kiến sẽ có nhiều thay đổi so với bộ cũ mà quan trọng nhất chính là giảm tải, lược bỏ đi những nội dung không cần thiết, xa dời cuộc sống với mục đích giúp người học nhanh chóng tiếp cận với khả năng tư duy và đặc biệt là chương trình ở bậc phổ thông trung học (từ lớp 10 đến 12) sẽ nâng cao khả năng định hướng nghề nghiệp chứ không hoàn toàn lý thuyết như trước nữa. Ngoài ra, theo đề án SGK mới, phần lớn những kiến thức lý thuyết sẽ chủ yếu nằm ở chương trình từ lớp 1 đến lớp 9. Có thể nói, đây là một ý tưởng khá tốt, được nhiều người ủng hộ vì về cơ bản, nó tiệm cận với các chương trình giáo dục ở những nước có nền giáo dục phát triển trên thế giới. Tuy nhiên, phần đông dư luận lại tỏ vẻ hồ nghi bởi nội dung của chương trình SGK mới thay đổi quá nhiều mà lại không được lấy ý kiến của học sinh, hạt nhân chính của đề án này là bấp cập đầu tiên. Đặc biệt, nếu phần lớn lượng kiến thức lý thuyết nằm ở chương trình từ lớp 1 đến lớp 9 thay vì đến lớp 12 như hiện nay thì sẽ rất khó giảm tải, chưa muốn nói là có khi còn tăng thêm kiến thức cho học sinh bởi chương trình học bị rút ngắn đáng kể. Ngoài ra, việc thay đổi đột ngột chương trình SGK sẽ khiến các em học sinh đang theo học phổ thông cảm thấy bối rối, lo lắng chưa biết sẽ học theo chương trình mới hay cũ.

Bên cạnh đó, một trong những băn khoăn của giáo viên khi đề án được đưa vào thực hiện chính là việc nếu có một sự thay đổi lớn của chương trình SGK nhưng lại không kèm theo những thay đổi của người dạy thì là cách làm không đồng bộ. Trước đây, tất cả các giáo viên được đào tạo để dạy theo chương trình cũ, tư duy cũ nên nếu có thay đổi cả về mặt nội dung giảng dạy và tư duy thì tình trạng bản thân giáo viên không tiếp thu được chương trình sẽ xuất hiện, chưa nói đến việc đội ngũ này sẽ truyền thụ để học sinh có thể tiếp thu hoặc tiếp thu tốt những yêu cầu của đề án. Vì vậy, việc thực hiện thí điểm đề án này trước khi áp dụng trên hệ thống chung là một ý tưởng cần được quan tâm. Kế đến, việc công bố rộng rãi đề án để tiếp thu ý kiến của xã hội, cả những phản biện tích cực để hoàn thiện cũng là việc nên làm chứ không thể chỉ tuyển chọn những người chuyên làm SGK để thực hiện đề án rồi áp dụng đồng loạt được.

Vẫn biết, để giữ chân những du học sinh không phải lặn lội ra nước ngoài du học, để tương lai ngành giáo dục có thể tạo ra một đội ngũ nhân lực trí thức đủ để đáp ứng những đòi hỏi phát triển của xã hội thì việc thay đổi chương trình SGK là yêu cầu bắt buộc. Tuy nhiên, đó chỉ là một phần nhỏ trong việc thay đổi nền giáo dục bởi quan trọng hơn, tư duy học để làm việc chứ không phải học vì điểm số, vì bằng cấp mới là điều quan trọng mà cả xã hội đang hướng đến. Nghĩa là, bên cạnh việc đổi mới chương trình SGK thì việc cấp bách song song chính là thay đổi tư duy của của xã hội, cần tiếp nhận những nhân lực đáp ứng được yêu cầu công việc thay vì những nhân lực có các loại bằng cấp tốt và điểm số cao. Chỉ đến khi đó thì bản thân người học mới ý thức được việc học và tư duy đổi mới mà thôi.