Bão bức xạ Mặt trời hiếm gặp sau hơn 20 năm
Mặt trời vừa phát ra một cơn bão bức xạ hiếm gặp, có cường độ mạnh nhất kể từ năm 2003, làm gia tăng khả năng xuất hiện cực quang ở nhiều khu vực ít khi quan sát được, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ gây nhiễu một số hệ thống công nghệ dựa trên vệ tinh, theo các nhà dự báo thời tiết không gian.
Trung tâm Dự báo Thời tiết Không gian (SWPC) thuộc Cơ quan Thời tiết Quốc gia Mỹ cho biết, cơn bão này được xếp ở cấp độ S4 trên thang 5 mức, tương đương mức nghiêm trọng. Đây là lần đầu tiên bão bức xạ đạt cấp S4 được ghi nhận kể từ tháng 10/2003. Khi đó, các cơn bão thời tiết không gian dịp Halloween từng gây mất điện tại Thụy Điển và làm hư hại một số máy biến áp ở Nam Phi.
Theo SWPC, đợt bão hiện nay chủ yếu ảnh hưởng đến các hoạt động trong không gian, hàng không và vận hành vệ tinh. Cơ quan này đã thông báo cho NASA, Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA), các hãng hàng không và đơn vị quản lý hạ tầng quan trọng để chủ động theo dõi và ứng phó.
Bão bức xạ Mặt trời xảy ra khi các hạt mang điện năng lượng cao được phóng ra từ Mặt trời và lao về phía Trái đất, có thể làm tăng mức phơi nhiễm bức xạ đối với phi hành gia trên quỹ đạo thấp và hành khách trên các chuyến bay bay qua khu vực gần hai cực.
Bên cạnh đó, bức xạ tăng cao cũng có thể gây nhiễu tín hiệu vệ tinh, ảnh hưởng đến liên lạc và hệ thống định vị GPS. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định khả năng xảy ra ảnh hưởng diện rộng tới sinh hoạt hằng ngày của người dân là không cao.
Song song với bão bức xạ, Trái đất còn chịu tác động từ một cơn bão địa từ nghiêm trọng, bắt nguồn từ vụ phóng khối plasma khổng lồ của Mặt trời, còn gọi là phóng khối vành nhật hoa (CME). Hiện tượng này được kích hoạt bởi một tia bùng phát Mặt trời cấp X (mức mạnh nhất) và là đợt bùng phát lớn đầu tiên trong năm nay.
Khi các hạt năng lượng từ CME tương tác với từ trường Trái đất và khí quyển, chúng tạo nên hiện tượng cực quang. SWPC dự báo cực quang có thể xuất hiện ở phần lớn miền bắc nước Mỹ, thậm chí lan xuống những khu vực xa về phía nam nếu điều kiện thời tiết thuận lợi. Ngay cả khi khó quan sát bằng mắt thường, camera (kể cả camera điện thoại) vẫn có thể ghi lại các dải sáng nhiều màu trên bầu trời đêm.
Các nhà khoa học cho biết, trong thời gian tới, Mặt trời vẫn đang hoạt động mạnh và có thể tiếp tục xuất hiện thêm các đợt bùng phát mới hướng về Trái đất.
