Báo chí phải tự lọc trước

Ông Hoàng Hữu Lượng.

PV: Dưới góc độ là cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực báo chí, xuất bản, ông nhận định thư thế nào về cách đưa tin của báo chí vừa qua về các vụ án giết người tại Bình Phước, Nghệ An?

Ông Hoàng Hữu Lượng: Luật đã quy định, thứ nhất là đưa tin chuẩn xác, thứ hai là tránh khai thác đưa những tình tiết rùng rợn, chi tiết quá về vụ án giết người, như giết thế nào? hoặc không đưa hình ảnh nạn nhân nhìn bi thảm, thương tâm, gây phản cảm. Đưa với tần suất quá nhiều cũng phản tác dụng. Trong tuần qua báo chí liên tục đưa tin về những vụ giết người. Đưa tin như vậy thì tính cảnh báo chỉ là một phần, nhưng mà lại làm cho xã hội cảm thấy việc giết người dễ dàng quá.

Vậy bản thân cơ quan báo chí phải lọc thông tin như thế nào trước khi đăng?

- Trước hết là từ nhà báo, phải tự ý thức được việc đó. Luật đã quy định rồi, đạo đức nghề nghiệp cũng quy định. Bây giờ phải xem xét thấy cái gì cần đưa lên, cái gì không cần đưa lên theo quy định của luật, đồng thời căn cứ vào đạo đức lương tâm nghề nghiệp. Thứ hai là bản thân các tòa soạn khi duyệt bài, biên tập bài cũng phải chú ý đến tần suất, số lượng. Đây không phải là tin khuyến khích phổ biến. Tại sao các điển hình tiên tiến lại không đưa nhiều mà cứ nhăm nhăm vào các vụ việc như thế này. Đừng vì chuyện bán báo, cái hậu quả ấy gây ra không phải cho xã hội mà một lúc nào đấy nó sẽ gây ra chính gia đình của các nhà báo chúng ta.

Điển hình tiên tiến thì viết rất ít, thậm chí là điển hình tiên tiến xúc động, nhưng mà một vụ giết người thì có gần 1.700 bài báo trong vòng 1 tuần. Như vậy thì khủng khiếp quá. Cả dòng chảy xã hội đang như thế này thì đấy là phần rất nhỏ trong đời sống xã hội. Chúng ta lại thổi phồng lên thành khủng khiếp là không nên, chúng ta đang cần cái tốt. Lấy cái tốt để trấn áp cái xấu. Ngay trong báo chí thì thông tin tốt phải lấn át thông tin xấu. Trong xã hội có thể diễn ra một vụ tiêu cực, nhưng lại có hàng nghìn việc tốt song lại ít được quan tâm, phản ánh.

Dự thảo Luật Báo chí lần này có quy định Nhà nước không kiểm duyệt thông tin trước khi đăng để đảm bảo quyền tự do báo chí. Vậy làm sao có thể lọc được những thông tin xấu, không có lợi, thưa ông?

- Bộ lọc chính là Tổng Biên tập, Ban Biên tập, nhà báo. Chúng ta phải tự lọc trước. Nhà nước không kiểm duyệt mà tin tưởng báo chí, cho nên giao quyền cho báo chí. Báo chí phải tự mình ý thức được việc đó, tự mình xử lý thông tin trước khi đăng lên. Nhà báo cũng phải ý thức được việc đó, nhưng quan trọng là Ban Biên tập phải định lượng tin bài đó bao nhiêu là vừa. Không nên đưa quá dài, quá nhiều.

Vậy cần phát huy vai trò từ ngay lãnh đạo cơ quan báo chí?

- Thực ra phải bắt đầu ngay từ cơ quan chủ quản. Cơ quan chủ quản phải chỉ đạo thường xuyên. Rồi bản thân người đứng đầu cơ quan báo chí cũng phải ý thức được điều đó. Nếu bây giờ mà phóng viên đưa những vụ giết người, viết tỉ mỉ mà người biên tập bỏ hết đi thì lần sau phóng viên sẽ không viết nữa. Tự họ sẽ ý thức được việc đó vì có viết thì cũng không được đăng.

Trân trọng cảm ơn ông!