Báo Đại đoàn kết đồng hành, kiến tạo không gian hợp tác xuyên biên giới, mở rộng dư địa phát triển thương mại, dịch vụ và du lịch Cao Bằng

Từ lợi thế biên giới đến hệ sinh thái hợp tác phát triển

Dự hội thảo, về phía Báo Đại đoàn kết có ông Trương Thành Trung, Ủy viên Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Bí thư Đảng ủy, Tổng Biên tập Báo Đại đoàn kết; TS Nguyễn Đăng Khang, Phó Tổng Biên tập Báo Đại đoàn kết; ông Nguyễn Văn Dũng, Phó Tổng Biên tập Báo Đại đoàn kết.

Về phía tỉnh Cao Bằng có bà Hà Nhật Lệ, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng; ông Vũ Khắc Quang, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Cao Bằng; ông Tô Vũ Ninh, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Cao Bằng; cùng đại diện các sở, ban, ngành, các nhà khoa học, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp.

Phát biểu khai mạc hội thảo, Tổng Biên tập Trương Thành Trung nhấn mạnh, trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và sự phát triển mạnh mẽ của các mạng lưới thương mại, dịch vụ, đầu tư xuyên quốc gia, không gian biên giới ngày nay không chỉ gắn với nhiệm vụ quản lý lãnh thổ, bảo đảm quốc phòng, an ninh và kiểm soát giao thương, mà còn mở ra những cơ hội kết nối hạ tầng, lưu chuyển hàng hóa, phát triển dịch vụ, giao lưu văn hóa, hợp tác du lịch và hình thành các chuỗi giá trị kinh tế mới.

Theo Tổng Biên tập Báo Đại đoàn kết, để những tiềm năng này thực sự trở thành lợi thế cạnh tranh và động lực tăng trưởng, cần có tư duy phát triển phù hợp, cơ chế chính sách đồng bộ, hạ tầng kết nối hiệu quả, sản phẩm đủ sức cạnh tranh và sự tham gia thực chất của cộng đồng doanh nghiệp. Đây cũng là những vấn đề có ý nghĩa thiết thực đối với Cao Bằng trong quá trình khai thác lợi thế địa kinh tế và mở rộng hợp tác xuyên biên giới.

Ông Trương Thành Trung cho rằng, việc khai thác lợi thế biên giới cần được đặt trong tư duy kiến tạo không gian phát triển, thay vì chỉ tập trung vào hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa hay gia tăng lượng khách du lịch. Trong đó, thương mại, dịch vụ, du lịch, logistics, đầu tư và giao lưu văn hóa cần được kết nối trong một hệ sinh thái hợp tác, bổ trợ lẫn nhau.

Một yêu cầu khác được Tổng Biên tập Báo Đại đoàn kết đề cập là hình thành các chuỗi giá trị liên kết giữa các lĩnh vực. Theo Tổng Biên tập Trương Thành Trung, một điểm đến du lịch hấp dẫn phải gắn với hệ thống lưu trú, vận tải, ẩm thực, mua sắm và các dịch vụ trải nghiệm; sản phẩm nông nghiệp đặc trưng cần có thị trường tiêu thụ, hệ thống phân phối và khả năng tiếp cận du khách. Hoạt động hợp tác thương mại cũng cần tạo cơ hội để doanh nghiệp địa phương tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.

“Mục tiêu cuối cùng không chỉ là có thêm dự án đầu tư hay tăng số lượng khách đến địa phương, mà phải là nâng cao giá trị gia tăng, tạo việc làm, cải thiện thu nhập và mang lại lợi ích thiết thực cho người dân”, ông Trương Thành Trung nhấn mạnh.

Cùng với yêu cầu thúc đẩy tăng trưởng, phát triển kinh tế xuyên biên giới cần gắn chặt với bảo tồn di sản, bảo vệ môi trường, gìn giữ bản sắc văn hóa và bảo đảm quốc phòng, an ninh, chủ quyền biên giới quốc gia. Người dân địa phương phải là chủ thể tham gia và được thụ hưởng thành quả của quá trình phát triển.

Đề cập đến vai trò của báo chí, ông Trương Thành Trung cho rằng, báo chí không chỉ có nhiệm vụ phản ánh những gì đang diễn ra, mà còn cần góp phần nhận diện những vấn đề đặt ra từ thực tiễn, khơi mở hướng tiếp cận mới, kết nối các chủ thể và thúc đẩy những sáng kiến có giá trị đối với sự phát triển. Với vai trò là cơ quan ngôn luận của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Báo Đại đoàn kết sẽ tiếp tục phản ánh những mô hình phát triển hiệu quả, sáng kiến chính sách, cách làm hay của địa phương, doanh nghiệp và cộng đồng; đồng thời đưa tiếng nói từ thực tiễn đến với các cơ quan hoạch định chính sách.

Kết nối nguồn lực, mở rộng không gian thương mại và du lịch

Sau phát biểu khai mạc, hội thảo bước vào phần trình bày các tham luận khoa học dưới sự chủ trì của bà Hà Nhật Lệ, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng và TS. Nguyễn Đăng Khang, Phó Tổng Biên tập Báo Đại đoàn kết.

Các tham luận tập trung nhận diện những lợi thế, tiềm năng, đồng thời chỉ rõ những điểm nghẽn cần tháo gỡ trong quá trình phát triển kinh tế, thương mại, dịch vụ và du lịch xuyên biên giới. Từ góc độ quản lý nhà nước, nghiên cứu khoa học đến thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp, các ý kiến đều nhấn mạnh yêu cầu phải nhìn nhận đúng tiềm năng, xác định trúng những hạn chế và có giải pháp chuyển hóa khó khăn thành động lực phát triển.

Một trong những vấn đề được đặt ra là nâng cao hiệu quả quảng bá, tiêu thụ các sản phẩm đặc trưng của địa phương, nhất là sản phẩm OCOP. Việc ứng dụng mã QR trong giới thiệu, truy xuất nguồn gốc sản phẩm cần được mở rộng theo hướng đa ngôn ngữ, thay vì chỉ có thông tin bằng tiếng Việt, qua đó giúp du khách quốc tế và các đối tác thương mại dễ dàng tiếp cận, tìm hiểu giá trị sản phẩm Cao Bằng.

Đáng chú ý, với tham luận “Công viên địa chất toàn cầu UNESCO: Quản trị sức chứa, bảo tồn di sản và chuyển hóa sinh kế cộng đồng bền vững”, PGS.TS. Trần Tân Văn, chuyên gia Công viên địa chất toàn cầu UNESCO, nhấn mạnh yêu cầu tạo bước ngoặt trong tư duy phát triển du lịch. Theo đó, cần chuyển từ tư duy tối đa hóa số lượng khách sang tối ưu hóa chất lượng du lịch, gia tăng giá trị cho di sản và cộng đồng bản địa.

PGS.TS. Trần Tân Văn cho rằng, giá trị địa chất, cảnh quan và những nét văn hóa đặc sắc là lợi thế nổi bật của Cao Bằng. Tuy nhiên, bảo tồn và phát huy những giá trị ấy đòi hỏi cách tiếp cận bài bản, trong đó phải đặc biệt quan tâm đến quản trị sức chứa, bảo vệ môi trường và bảo đảm sinh kế cho người dân. Ông cũng đánh giá cao cách làm của Cao Bằng khi địa phương chú trọng kết nối với doanh nghiệp lữ hành, tạo diễn đàn để các bên trực tiếp gặp gỡ, trao đổi và tìm kiếm phương thức hợp tác. Đây là cách tiếp cận cần được duy trì, bởi di sản chỉ thực sự trở thành nguồn lực phát triển khi được kết nối với thị trường và chuyển hóa thành những giá trị thiết thực cho cộng đồng.

Ở góc độ nghiên cứu và đào tạo, PGS.TS. Nguyễn Viết Thái, Trưởng khoa Khách sạn - Du lịch, Trường Đại học Thương mại, cùng các đại biểu đã đóng góp những góc nhìn về phát triển dịch vụ, du lịch, nâng cao chất lượng sản phẩm và tăng cường liên kết giữa các chủ thể tham gia chuỗi giá trị du lịch.

Các tham luận không chỉ bổ sung luận cứ khoa học cho việc khai thác tiềm năng địa phương mà còn gợi mở yêu cầu tăng cường phối hợp giữa chính quyền, cơ sở nghiên cứu, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư trong xây dựng các sản phẩm có sức cạnh tranh.

Tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng, mở rộng không gian hợp tác xuyên biên giới

Tiếp nối chương trình là phiên tọa đàm với chủ đề “Mở rộng không gian hợp tác thương mại, dịch vụ, du lịch xuyên biên giới”. Trao đổi tại tọa đàm, bà Hà Nhật Lệ, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng cho biết, địa phương có nhiều lợi thế để phát triển kinh tế cửa khẩu, thương mại và du lịch. Cao Bằng hiện có 56 xã, phường, trong đó 21 xã biên giới, với hơn 300 km đường biên giới tiếp giáp Trung Quốc. Đây là những điều kiện quan trọng để tỉnh mở rộng giao thương, kết nối thị trường và phát triển các hoạt động dịch vụ xuyên biên giới.

Tuy nhiên, để biến những lợi thế địa lý thành động lực tăng trưởng thực chất, Cao Bằng cần tập trung khắc phục các điểm nghẽn về hạ tầng, kết nối giao thông và năng lực tổ chức các hoạt động thương mại, dịch vụ. Trong đó, Cao Bằng xác định đột phá về hạ tầng giao thông và hạ tầng cửa khẩu là một trong những điều kiện tiên quyết để mở rộng không gian phát triển.

Từ thực tiễn hoạt động kinh doanh, ông Nguyễn Tuấn Anh, Giám đốc Công ty TNHH Sài Gòn - Bản Giốc, đơn vị thuộc hệ thống Saigontourist Group, cho rằng để giữ chân du khách và kéo dài thời gian lưu trú, Cao Bằng cần chú trọng phát triển các hoạt động trải nghiệm, nhất là những sản phẩm có khả năng kết nối cộng đồng.

Theo ông Nguyễn Tuấn Anh, những hoạt động như đốt lửa trại, giao lưu văn hóa, sinh hoạt cộng đồng đang tạo nên sức hấp dẫn riêng cho điểm đến. Đây là những trải nghiệm giúp du khách không chỉ tham quan cảnh quan mà còn có cơ hội hòa mình vào đời sống bản địa, tăng sự gắn kết và mong muốn quay trở lại. Ông đề xuất cần tiếp tục lan tỏa, nhân rộng những mô hình này, đồng thời có sự chung tay của chính quyền, doanh nghiệp và người dân để hình thành các sản phẩm du lịch phong phú, có sức sống lâu dài.

Cũng tại tọa đàm, ông Tô Vũ Ninh, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Cao Bằng, chia sẻ về tiềm năng của hệ thống các điểm du lịch, danh lam thắng cảnh và di tích lịch sử trên địa bàn. Theo Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Cao Bằng, mỗi điểm đến, mỗi sự kiện văn hóa cần được đầu tư có chiều sâu, gắn với việc xây dựng và kể những câu chuyện riêng. Đặc biệt, đối với các di tích lịch sử, việc khai thác du lịch cần làm nổi bật giá trị lịch sử, văn hóa, giúp du khách hiểu hơn về vùng đất, con người Cao Bằng, thay vì chỉ dừng lại ở hoạt động tham quan đơn thuần.

Ở góc độ phát triển sản phẩm và khai thác thị trường quốc tế, bà Vũ Phương Khanh, Giám đốc Marketing Oxalis, cho rằng tiềm năng thiên nhiên phong phú là điều kiện cần, nhưng để hình thành một điểm đến có sức cạnh tranh, Cao Bằng cần có quy hoạch và phân vùng sản phẩm du lịch rõ ràng.

Theo bà Vũ Phương Khanh, cần phân vùng rõ các không gian và nhóm sản phẩm du lịch. Những khu vực dành cho các gia đình, du khách có nhu cầu nghỉ dưỡng, thư giãn và thưởng ngoạn cảnh quan cần được tổ chức theo hướng thuận tiện, an toàn. Trong khi đó, các sản phẩm thám hiểm chuyên sâu cần có cách thức khai thác, tổ chức và quản lý riêng, hướng tới nhóm khách quốc tế có khả năng chi trả cao, sẵn sàng lưu trú dài ngày và tìm kiếm những trải nghiệm khác biệt.

Việc phân vùng hợp lý sẽ giúp các nhóm sản phẩm bổ trợ cho nhau, hình thành hệ sinh thái du lịch đa dạng, tránh khai thác dàn trải và tạo thêm giá trị cho điểm đến. Đặc biệt, bà Vũ Phương Khanh lưu ý yêu cầu xây dựng cơ chế pháp lý rõ ràng, làm rõ trách nhiệm và quyền hạn của các chủ thể được giao khai thác tài nguyên. Việc trao quyền phải gắn với trách nhiệm bảo vệ môi trường, bảo tồn giá trị tự nhiên, đồng thời có cơ chế tái đầu tư cho an sinh xã hội và sinh kế của cộng đồng địa phương. Đây là điều kiện quan trọng để bảo đảm hoạt động khai thác du lịch song hành với bảo tồn và phát triển bền vững.

Phát biểu kết luận hội thảo, TS. Nguyễn Đăng Khang, Phó Tổng Biên tập Báo Đại đoàn kết, khái quát những vấn đề trọng tâm được đặt ra qua các tham luận và phiên tọa đàm. Các ý kiến đã tiếp cận chủ đề từ nhiều góc độ, từ hoàn thiện hạ tầng, phát triển kinh tế cửa khẩu, mở rộng kết nối thương mại đến nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch, bảo tồn di sản và bảo đảm sinh kế cộng đồng.

Theo đó, những lợi thế về vị trí địa lý, tài nguyên thiên nhiên, di sản văn hóa và không gian giao thương xuyên biên giới chỉ có thể trở thành động lực tăng trưởng khi được kết nối bằng tư duy phát triển mới, cơ chế phối hợp hiệu quả và sự tham gia thực chất của các doanh nghiệp. Hội thảo không chỉ góp phần nhận diện những điểm nghẽn cần tháo gỡ mà còn mở ra cơ hội kết nối giữa cơ quan quản lý, giới chuyên gia, nhà khoa học và cộng đồng doanh nghiệp, tạo tiền đề cho những chương trình hợp tác cụ thể trong thời gian tới.

Thông qua hội thảo, Báo Đại đoàn kết mong muốn tiếp tục phát huy vai trò cầu nối, đồng hành cùng các địa phương, doanh nghiệp và giới nghiên cứu trong việc phát hiện, lan tỏa những mô hình tốt, sáng kiến thiết thực, góp phần đưa các tiềm năng và lợi thế của Cao Bằng trở thành nguồn lực phát triển. Mở rộng không gian hợp tác xuyên biên giới vì thế không chỉ là câu chuyện kết nối về địa lý hay thị trường, mà còn là quá trình kết nối nguồn lực, tri thức, văn hóa và con người, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, thịnh vượng và cùng có lợi.