Bảo vệ sức khỏe sau mưa bão

Theo đó, sau mưa bão, bùn đất, rác thải, nước cống, xác động vật, hóa chất và chất thải sinh hoạt có thể bị cuốn vào nguồn nước. Ao, hồ, giếng, bể chứa, dụng cụ đựng nước và khu vực chế biến thực phẩm dễ bị ô nhiễm. Hệ thống thoát nước quá tải làm rác, bùn và nước bẩn tồn đọng quanh nhà, trường học, chợ, khu dân cư. Đây là điều kiện thuận lợi để vi khuẩn, virus, ký sinh trùng và côn trùng truyền bệnh phát triển.

PGS.TS Trần Đắc Phu - nguyên Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (nay là Cục Phòng Bệnh, Bộ Y tế) cảnh báo, bão lũ thường đi kèm nguy cơ dịch bệnh. Những bệnh thường gặp sau mưa lũ gồm bệnh đường tiêu hóa như tiêu chảy, tả, thương hàn, lỵ trực trùng; bệnh về da như nấm chân tay, nước ăn chân, ghẻ lở, viêm da, viêm nang lông; bệnh về mắt như đau mắt đỏ; bệnh hô hấp do thay đổi thời tiết, độ ẩm cao; cùng các bệnh truyền nhiễm có thể gia tăng trong điều kiện vệ sinh kém.

Một nguy cơ khác là sốt xuất huyết. Sau mưa lớn, nước đọng tại sân, vườn, công trình xây dựng, chai lọ, lốp xe cũ, mái tôn, chậu cây và các vật dụng quanh nhà trở thành nơi muỗi vằn sinh sản. Nếu các ổ bọ gậy không được loại bỏ kịp thời, nguy cơ sốt xuất huyết có thể tăng trong những tuần sau mưa bão.

Để phòng dịch sau mưa bão, người dân cần thực hiện nguyên tắc “nước rút đến đâu, vệ sinh đến đó”. Người dân cần thu gom bùn đất, rác thải, khơi thông cống rãnh, lấp các vũng nước đọng, phát quang bụi rậm, vệ sinh nhà cửa, sân vườn và khu chăn nuôi. Xác động vật phải được thu gom, chôn lấp, khử trùng theo hướng dẫn của cơ quan thú y, y tế; không đưa vật nuôi ốm, chết hoặc chất thải chưa xử lý ra môi trường.

Nguồn nước ăn uống, sinh hoạt cần được kiểm tra, thau rửa, khử trùng. Giếng nước, bể nước và dụng cụ chứa nước bị ngập phải được vệ sinh trước khi sử dụng lại. Cần duy trì ăn chín, uống sôi.

Trong khi đó, PGS.TS Nguyễn Kim Thư - Trưởng khoa Nhiễm khuẩn tổng hợp (Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương) cũng lưu ý người dân, quá trình dọn dẹp nhà cửa, sửa chữa mái, tường, cây đổ, đồ đạc hư hỏng sau mưa bão tiềm ẩn nguy cơ chấn thương do đinh, tôn, kính vỡ, vật sắc nhọn hoặc tiếp xúc với bùn đất ô nhiễm. Những vết thương nhỏ nếu không được làm sạch, xử trí đúng và tiêm phòng đầy đủ có thể dẫn đến nhiễm trùng, trong đó có uốn ván.

Các chuyên gia khuyến cáo người dân nên sử dụng găng tay, ủng, khẩu trang và đồ bảo hộ khi dọn dẹp sau mưa bão; hạn chế tiếp xúc trực tiếp với nước ngập, bùn đất, rác thải. Nếu có vết thương, cần rửa sạch dưới vòi nước sạch, sát khuẩn phù hợp, che phủ vết thương và đến cơ sở y tế khi vết thương sâu, bẩn, sưng đau, chảy mủ hoặc chưa rõ tình trạng tiêm phòng uốn ván.

Với các bệnh ngoài da, người dân cần rửa chân tay bằng nước sạch sau khi lội nước, lau khô các kẽ ngón chân, không mặc quần áo ẩm lâu. Trường hợp ngứa, loét, phồng rộp, mụn mủ hoặc tổn thương lan rộng, không nên tự đắp lá, bôi thuốc không rõ nguồn gốc mà cần đi khám.

Người dân cần theo dõi sức khỏe sau mưa bão, không chủ quan với các biểu hiện bất thường. Sốt cao kéo dài, phát ban, đau đầu dữ dội, nôn nhiều, tiêu chảy liên tục, khát nước, tiểu ít, khó thở, đau ngực, lơ mơ hoặc co giật là những dấu hiệu cần đến cơ sở y tế. Người bệnh không nên tự mua thuốc điều trị kéo dài, đặc biệt với trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người cao tuổi và người mắc bệnh mạn tính.

Ở góc độ cộng đồng, chính quyền địa phương, ngành y tế, thú y, môi trường và các đoàn thể cần phối hợp sớm trong khử khuẩn nước sinh hoạt, xử lý rác thải, thu gom xác động vật, kiểm tra an toàn thực phẩm, giám sát ca bệnh và truyền thông tại khu dân cư. Khi mưa lớn, lũ trên sông và nguy cơ sạt lở vẫn còn, công tác y tế dự phòng cần đi trước một bước để không phát sinh ổ dịch sau thiên tai.

Mùa mưa bão mới chỉ bắt đầu. Bảo vệ sức khỏe sau thiên tai không phải việc chờ đến khi có ca bệnh mới xử lý, mà cần được thực hiện ngay từ từng gia đình: dùng nước sạch, ăn uống an toàn, dọn vệ sinh môi trường, diệt muỗi, xử trí vết thương đúng cách và hoàn thành tiêm chủng cần thiết.