Bệnh khó chữa
Hình ảnh gói quà rỗng ruột trao tặng cho học sinh giỏi tại Hà Nội, có lẽ là câu chuyện được quan tâm nhiều nhất trong dịp cuối năm học này. Nhiều chuyên gia giáo dục cho rằng, việc học sinh tiêu biểu xuất sắc đi nhận phần thưởng là một gói quà rỗng ruột, âu cũng do bệnh thành tích của người lớn. Từ đó gây ra ảnh hưởng xấu đến sự trung thực của trẻ em.
Bệnh thành tích trong giáo dục bao giờ mới hết? Câu hỏi này thật ra rất khó trả lời. Đơn cử như tại kỳ thi cuối học kỳ vừa rồi, nhiều phụ huynh có con học tiểu học tại Hà Nội chia sẻ câu chuyện, cô giáo bắt học sinh lớp 3 thuộc bài văn mẫu. Không những thế, cô còn nhắn tin vào nhóm phụ huynh, dặn các bố mẹ cho các con học thật thuộc bài văn mẫu để lúc đi thi chỉ việc chép cho đúng. Chưa nói đến chất lượng làm bài của các em, nhưng rõ ràng việc cho học sinh làm theo văn mẫu để đạt điểm cao, rõ ràng là để không ảnh hưởng đến thành tích của giáo viên chủ nhiệm.
Hay một chuyện khác tương tự là việc... trình diễn dự giờ. Lâu nay ai cũng hiểu những tiết học dự giờ dạy và học thì ít mà “diễn” lại quá nhiều. Bởi thế, không chỉ giáo viên biết “diễn” mà học sinh “diễn” cũng đã trở thành kĩ năng, kĩ xảo... Và trong tiết dự giờ, chuyện giáo viên đề nghị học sinh cá biệt nghỉ học là có thật. Vì cô mong muốn có được một tiết dạy dự giờ thật hoàn hảo.
Chuyện khen thưởng cuối năm cũng không ngoại lệ ấy. Một lớp học ở bậc THCS mà có quá nửa học sinh được khen đã là nhiều rồi. Nhưng gần như cả lớp được khen thưởng là học sinh giỏi, thì đó quả là điều bất thường.
Riêng ở bậc tiểu học, việc đánh giá học sinh bằng Thông tư 22, tức là khen các em ở những điểm mạnh, sự khác biệt trong sáng tạo của các em, cũng chưa hẳn giáo viên nào cũng hiểu đúng. Phụ huynh học sinh lớp 2 của một trường tiểu học tại Hà Nội đã kể rằng, con họ không được giấy khen vì không có thành tích nào nổi bật trong các môn học. Tuy nhiên cháu là học sinh luôn đi học đúng giờ và chưa hề nghỉ một buổi học nào trong năm. Thương con không có giấy khen, ngày tổng kết lớp ngậm ngùi đứng ở một góc lẻ loi so với các bạn, phụ huynh đã hỏi giáo viên chủ nhiệm, và được cô giải thích rằng: Việc đánh giá thường xuyên là đánh giá trong quá trình học tập, rèn luyện về kiến thức, kĩ năng, thái độ và một số biểu hiện năng lực, phẩm chất của học sinh, được thực hiện theo tiến trình nội dung của các môn học và các hoạt động giáo dục. Hơn thế, nhà trường cũng đã quy định tỉ lệ học sinh được khen cho các lớp…
Lẽ nào, tỉ lệ khen thưởng cũng đã được “khoán” cho giáo viên chủ nhiệm? Trong khi hiểu đúng theo Thông tư 22, việc đánh giá học sinh là đánh giá dựa trên sự hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất của mỗi học sinh…
