Báo Đại Đoàn Kết Tinh hoa Việt

Bi kịch đàn ông?

Báo Đại Đoàn Kết Tăng kích thước chữ

Bi kịch đàn ông?

Báo Đại Đoàn Kết trên Google News

Tôi sống ở một chung cư lớn trong thành phố. Chỉ trong vài tháng, có hai vụ nhảy từ tầng cao tự tử. Vụ nào cũng đầy những chi tiết rùng mình. Cả hai đều là đàn ông vừa qua tuổi 40, có vị trí trong xã hội và hiển nhiên họ cũng có thể được gọi là thành đạt.

Bi kịch đàn ông?

Những câu chuyện của bạn bè sau này cho biết, họ đã bị căng thẳng trong một thời gian dài, hiển nhiên do công việc. Có thể là họ đã âm thầm chịu đựng và khi không còn chịu nổi nữa thì kết cục đau lòng đã xảy ra.

Một trường hợp khác, là sếp của một cơ quan truyền thông. Công việc căng thẳng khiến anh luôn bị áp lực. Mỗi lần trực mệt mỏi xong là đã tảng sáng, không ngủ được, anh thường đi uống rượu cùng anh em và chỉ gục xuống khi đã quá mệt. Một thời gian dài như vậy trôi qua, cho đến một ngày người nhà tìm thấy anh ngủ gục trong xe ô tô trên một con đường khuất nẻo ven thành phố. Hóa ra rất nhiều lần anh vắng mặt nhưng người nhà tưởng anh đang đi làm và ngược lại cơ quan lại nghĩ là anh đang ở nhà. May cho anh có người nhà là bác sĩ, phát hiện anh đã mắc căn bệnh trầm cảm khá nặng nên kiên quyết ép anh rời công việc để đến viện điều trị. Sau một thời gian, anh tạm ổn. Song ông anh bác sĩ kiên quyết buộc cậu em rời khỏi vị trí công việc cũ mà với tình trạng sức khỏe tinh thần như anh sẽ không đảm đương nổi. Ông anh bác sĩ nói rằng những tích tụ căng thẳng mà không thể- hay không biết- chia sẻ với ai khiến cho tổn thương tâm thần ngày càng trở nên nặng nề.

Những câu chuyện trên giúp chúng ta hình dung phần nào về cuộc sống ngày hôm nay của những người đàn ông đã trót khoác lên mình nhiều nghĩa vụ và trách nhiệm. Hiển nhiên là cuộc sống hiện đại không riêng dành áp lực cho cánh đàn ông thế nhưng khi gặp vấn đề có vẻ như họ lúng túng hơn nhiều. Ngõ thoát công hiệu nhất chính là sự chia sẻ thì lại va đụng với quan niệm ngàn đời rằng đàn ông như thế là yếu ớt, là không đáng mặt nam nhi. Chính vì thế đa phần đàn ông tự ôm bọc rắc rối một mình và nhiều khả năng từ một ngòi nhỏ ban đầu nó phát triển thành một khối u to đùng và rồi di căn.

Đàn ông đồng nghĩa với sự mạnh mẽ, luôn phải tìm cách “đóng gói” cảm xúc

Hôm 19/11 vừa rồi, đúng ngày đàn ông thế giới, Báo Thể thao & Văn hóa tổ chức một cuộc tọa đàm với nhan đề Đàn ông là số 1 hay số 0 ? Tại cuộc đó, nghệ sĩ Chí Trung đã chia sẻ rằng, sợ nhất là người phụ nữ đặt cho người đàn ông của mình quá nhiều áp lực, khiến anh ta lúc nào cũng phải gồng mình lên vì sợ bị loại trong ánh mắt người thương. Anh tự giới thiệu mình là người may mắn, có người vợ tốt hơn là mình tốt với cô ấy. Sau rất nhiều năm gia đình nghệ sĩ vẫn sống ở trong căn hộ cũ và chưa bao giờ nghệ sĩ Ngọc Huyền đòi hỏi chồng phải chu cấp cho gia đình một cuộc sống giàu sang hơn.

Chả hiểu từ bao giờ đã tồn tại quan niệm đàn ông là phải thành đạt, phong độ, ga lăng, che chở cho gia đình, độ lượng, hào sảng, học rộng hiểu nhiều, chín chắn, điềm đạm…. Túm lại là vô số mỹ từ. Trước trăm ngàn mũi dao của định kiến, đàn ông phải gồng mình, che giấu sự yếu đuối để khớp khít với chuẩn mực của xã hội về hình ảnh một người đàn ông đích thực. Không làm được những điều ấy, đàn ông dễ nhận về những lời miệt thị khắc nghiệt, mà đau nhất chính là đàn ông gì mà như… đàn bà. Những kỳ vọng khắt khe khiến cho những người đàn ông không có đường thoát và chỉ còn cách tự “đóng gói” cảm xúc, riêng mình biết với mình mà thôi. Trong khi bản chất của con người là luôn cần sự chia sẻ, khả năng hiểu thấu lẫn nhau. Vì sao đàn ông lại bị đối xử bất công đến như thế? Trái với công thức sinh lý tự nhiên của con người như thế? Khi phụ nữ khóc, người ta nghĩ cô ấy thuộc type giàu tình cảm. Khi đàn ông khóc thường bị can ngăn tàn nhẫn: Đàn ông thì không được khóc. Trong khi, đối diện với nỗi buồn, ai mà chả trở nên yếu đuối, cần sự trút bỏ cho vơi bớt.

Đàn ông thời nay… yếu

Nghệ sĩ Chí Trung hài hước nói rằng những người đàn ông trên 50 như anh là đang bước vào thời kỳ… tự mềm, cơ địa đã đến độ mà cảm xúc tinh thần và thể xác đều chai cứng khó mà tìm lại độ sóng sánh thưở nào. Thế nhưng có lẽ không cần phải chờ đến tuổi tri thiên mệnh đó, nhiều người đàn ông đã yếu từ khi họ còn là những chàng trai. Thử diễn giải cái sự yếu này, để xem bạn đọc có đồng tình?

Yếu vì không trưởng thành: Nhiều người đàn ông đã vượt quá tuổi “người lớn” lâu rồi nhưng vẫn không trưởng thành nổi. Một phần vì họ quen được ở trong vòng tay ấp ủ của gia đình - chủ yếu của mẹ - quá lâu. Họ quen với cái mệnh đề “mẹ tính” trong nhiều tình huống cuộc sống. Lâu dần sinh ỷ lại và không thể tự quyết định được một việc gì.

Yếu vì không có các kĩ năng sống: Cụm từ kỹ năng sống ngày nay nghe rất quen thế nhưng kỹ năng sống không thể hình thành từ dăm học kỳ quân đội hay là vài khóa tu tập hoặc các lớp học ngắn ngày vốn đang thịnh hành ở các đô thị. Hơn nữa chất đàn ông là điều chỉ có thể được truyền đạt từ ngay trong mỗi gia đình, kiểu chiều chiều cha chọn một góc vườn dạy con trai phóng lao trừ hổ báo (Lời bài hát Tháng Ba Tây nguyên). Một khi người cha thiếu khí chất nam nhi thì khó có thể truyền đạt được chất đàn ông cho con trai họ.

Yếu trong những ứng xử với đàn bà trẻ con và những người xung quanh: Ngày nay không hiếm những ông có vị trí không hề tệ trong xã hội thế nhưng lại thất học trong những ứng xử với tình yêu, trong cuộc sống gia đình. Cái này cũng có nguồn gốc từ trong sự giáo dục của mỗi gia đình, khi mà bố mẹ chưa nhận thức được rằng để trở thành người yêu/ người chồng/ người cha tốt thì cũng cần phải được học. Cư xử tế nhị để không làm tổn thương người trong một nhà, đủ bình tĩnh kiên nhẫn để chấp nhận và giáo dục một con người… chỉ bấy nhiêu thôi mà làm được đâu có đơn giản.

Yếu cả về sinh lý, khi cuộc sống ngày càng ô nhiễm hơn: May quá, lại có các nhà khoa học tìm ra lý do ô nhiễm để đổ tại cho cái sự yếu này. Phải kể thêm những lý do như sinh hoạt không lành mạnh, lười tập thể dục, lao lực quá nhiều, thói quen nhậu nhẹt… Các trung tâm nam khoa đang mọc lên nhanh gần bằng nấm sau cơn mưa cũng bởi tại hiện trạng không chối cãi ấy đây. Lịch sử của việc cứu vãn khẩu súng bắt đầu từ thuở bình minh của loài người, chứng tỏ nỗi bận tâm này không phải đến bây giờ mới hành hạ cánh mày râu. Nào là đặt ống silicon, nào là bơm hơi, rồi thì thuốc tiêm thuốc uống, dụng cụ hỗ trợ gây cương, liệu pháp sóng xung kích… Đàn ông mà không sung mãn chuyện đó thì từ mặc cảm sâu kín đến trầm cảm, đường không xa.

Lê Thành Nam Phương