Bí thư Tỉnh ủy Cao Bằng: Biến lợi thế địa lý thành lợi thế cạnh tranh

Phát biểu tổng kết bế mạc Hội thảo, ông Phan Thăng An, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Cao Bằng nhấn mạnh, qua ba phiên tham luận chuyên môn và phiên đối thoại chính sách, hội thảo đã trao đổi nhiều vấn đề thiết thực từ kinh tế cửa khẩu, liên kết vùng và chuỗi giá trị xuyên biên giới, logistics, thương mại điện tử, cửa khẩu số đến hợp tác đầu tư, thương mại, dịch vụ, du lịch gắn tăng trưởng kinh tế với bảo vệ môi trường, bảo tồn di sản và phát triển sinh kế cộng đồng.

Những nghiên cứu, kinh nghiệm quốc tế, những ý kiến phản biện và đề xuất của các nhà khoa học, cơ quan quản lý và các doanh nghiệp giúp cho Cao Bằng có thêm luận cứ để lựa chọn hướng phát triển phù hợp và hiệu quả.

Theo ông Phan Thăng An, từ hội thảo, có thể khẳng định biên giới không chỉ là ranh giới giữa các quốc gia mà còn là không gian hợp tác, giao thương và phát triển. Kinh tế biên giới cần được nhìn nhận trong tổng thể liên kết vùng, chuỗi cung ứng và thị trường quốc tế trên cơ sở bình đẳng, cùng có lợi. Với vị trí địa lý kinh tế đặc thù, tỉnh Cao Bằng có tiềm năng trở thành một cửa ngõ giao thương chiến lược quốc gia, điểm kết nối Việt Nam và ASEAN với thị trường Tây Nam - Trung Quốc.

Phát huy lợi thế ấy, không chỉ thúc đẩy Cao Bằng phát triển mà còn mở thêm hướng giao thương trong vùng Đông Bắc, đa dạng hóa chuỗi cung ứng của Việt Nam và tạo cơ hội cho các địa phương, doanh nghiệp Trung Quốc tiếp cận thị trường Việt Nam và ASEAN.

Tương lai, hai tuyến cao tốc và một sân bay quốc tế sau khi hình thành sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho kết nối vùng và giao thương. Nhưng hạ tầng chỉ phát huy hiệu quả khi gắn với nguồn hàng, doanh nghiệp, thị trường, lao động, môi trường đầu tư, dịch vụ… Vấn đề cốt lõi là biến lợi thế địa lý thành lợi thế cạnh tranh, biến các tuyến giao thông thành hành lang kinh tế, biến cơ hội hợp tác thành lợi ích thiết thực cho các bên.

Nêu ba định hướng chiến lược cần tập trung trong thời gian tới, Bí thư Tỉnh ủy Cao Bằng cho rằng trước hết, phát triển kinh tế cửa khẩu gắn với chuỗi giá trị và liên kết vùng. Tổ chức các hành lang kinh tế xuyên biên giới kết nối cửa khẩu với giao thông, vùng sản xuất, logistics, công nghiệp chế biến và thị trường.

Cần phát huy lợi thế bổ trợ giữa Cao Bằng, Lạng Sơn, Thái Nguyên và các địa phương trong vùng với Quảng Tây và các trung tâm kinh tế của Trung Quốc. Phân định chức năng từng cửa khẩu, tránh đầu tư dàn trải, trùng lặp. Việc thu hút doanh nghiệp có năng lực về logistics, bảo quản, chế biến, phân phối, thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân hai bên biên giới. Chúng ta không chỉ quan tâm lượng hàng hóa đi qua mà cần quan tâm giá trị gia tăng, việc làm, thu nhập và đóng góp cho năng lực cạnh tranh của vùng quốc gia.

Cùng với đó, cải thiện môi trường đầu tư, giảm chi phí logistics và đẩy mạnh đổi mới sáng tạo. Việc thúc đẩy chuyển đổi số, cửa khẩu thông minh, truy xuất nguồn gốc và chia sẻ dữ liệu, tăng cường phối hợp với các cơ quan chức năng phía Trung Quốc về thông quan, về kiểm dịch, tiêu chuẩn hàng hóa theo quy định và thỏa thuận giữa hai nước.

Hiệu quả phải được đo bằng thời gian, chi phí và giảm rủi ro cho doanh nghiệp, bằng khả năng kết nối thị trường và chất lượng phục vụ, đồng thời nghiên cứu, đề xuất với Trung ương cơ chế phù hợp để khuyến khích đầu tư vào lĩnh vực tạo giá trị gia tăng, việc làm và tác động lan tỏa.

Đặc biệt, cần mở rộng hợp tác thương mại, du lịch, dịch vụ xuyên biên giới theo hướng bền vững, cùng có lợi. Cần phát huy cảnh quan thác Bản Giốc – Đức Thiên, Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng và bản sắc văn hóa của các dân tộc, phát triển sản phẩm du lịch liên tuyến, tăng thời gian lưu trú, chi tiêu của du khách, gắn du lịch với ẩm thực làng nghề, sản phẩm OCOP và sinh kế cộng đồng. Kinh tế hợp tác xuyên biên giới phải hài hòa giữa của địa phương, vùng quốc gia và đối tác. Gắn tăng trưởng với bảo vệ môi trường, bảo tồn di sản, nâng cao đời sống nhân dân, củng cố môi trường hòa bình, ổn định và quan hệ láng giềng hữu nghị.

Sau hội thảo, ông Phan Thăng An đề nghị UBND tỉnh chỉ đạo các sở ngành, cơ quan, đơn vị liên quan không chỉ ghi nhận kiến nghị mà phải theo dõi, giải quyết kiến nghị. Cần tổng hợp, phân loại đề xuất, xác định rõ việc thuộc thẩm quyền của tỉnh, việc cần phối hợp với đối tác địa phương khác, doanh nghiệp và các kiến nghị với Trung ương giao đầu mối có thời hạn và thông tin kết quả xử lý.

Bí thư Tỉnh ủy Cao Bằng cũng nhấn mạnh yêu cầu, không chỉ giới thiệu tiềm năng mà phải chuyển thành dự án, sản phẩm và cơ hội hợp tác cụ thể. Lựa chọn những dự án khả thi phù hợp quy hoạch, nguồn lực, nhu cầu thị trường và mang lại lợi ích cho nhiều bên. Theo dõi, thúc đẩy thực hiện các thỏa thuận hợp tác, không chạy theo số lượng ký kết. Không chỉ đề ra giải pháp mà phải tổ chức thực hiện và đánh giá bằng kết quả thực chất. Cần xác định rõ cơ quan chủ trì, trách nhiệm, tiến độ sản phẩm, theo dõi thời gian thông quan, chi phí logistics, đầu tư và giá trị gia tăng, việc làm và mức độ hài lòng của doanh nghiệp.

* Trong khuôn khổ Hội thảo khoa học quốc tế “Phát triển kinh tế và thương mại xuyên biên giới” năm 2026 tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cao Bằng đã diễn ra lễ ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác giữa 14 cặp doanh nghiệp Việt Nam và Trung Quốc, mở ra cơ hội kết nối thị trường, thúc đẩy xuất nhập khẩu, phát triển logistics, sản xuất và du lịch xuyên biên giới.

Lễ ký kết là hoạt động thiết thực nhằm cụ thể hóa các nội dung trao đổi tại Hội thảo khoa học quốc tế “Phát triển kinh tế và thương mại xuyên biên giới”, tạo cơ hội để doanh nghiệp hai bên tăng cường hiểu biết, xây dựng quan hệ đối tác và tìm kiếm hướng hợp tác lâu dài. Qua đó, góp phần thúc đẩy kết nối thương mại, nâng cao hiệu quả hoạt động xuất nhập khẩu, phát triển dịch vụ logistics và mở rộng không gian hợp tác kinh tế giữa tỉnh Cao Bằng với Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Trung Quốc.