Biến các điểm tồn đọng rác thành khu vui chơi cho cộng đồng

Chiều 17/7, UBND và UBMTTQ Việt Nam TP Hồ Chí Minh tổ chức Lễ ký kết Chương trình phối hợp thực hiện phong trào thi đua “Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường, vì TP Hồ Chí Minh xanh - sạch - đẹp” giai đoạn 2026–2030.

Ý nghĩa thiết thực và cấp bách

Chia sẻ tại chương trình, ông Phạm Minh Tuấn – Phó Chủ tịch UBMTTQ Việt Nam TP Hồ Chí Minh cho biết, trong giai đoạn phát triển mới, khi thành phố hướng đến mục tiêu trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại, có chất lượng sống cao và thích ứng tốt với biến đổi khí hậu, việc huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị, toàn dân tham gia BVMT càng có ý nghĩa thiết thực và cấp bách.

Chương trình này là bước cụ thể hóa các nghị quyết của Trung ương và các chương trình của TP Hồ Chí Minh về phát động phong trào thi đua “Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường, vì một Việt Nam xanh - sạch - đẹp”.

Qua đó, xác lập cơ chế phối hợp đồng bộ giữa chính quyền, Mặt trận, các tổ chức thành viên, doanh nghiệp, cơ sở tôn giáo, các tầng lớp nhân dân; đưa chủ trương BVMT thành những nhiệm vụ, công trình và phần việc cụ thể tại từng địa bàn, từng khu dân cư, trong mỗi gia đình.

Thống kê đến nay, hệ thống MTTQ các cấp đã thực hiện hơn 3.400 công trình thành phố muôn sắc hoa; công nhận 2.244 khu dân cư Đoàn kết - Nghĩa tình - Tự quản - An toàn; xây dựng hơn 200 Vườn cây Đại đoàn kết, trồng khoảng 335 nghìn cây xanh, với tổng kinh phí trên 20,8 tỷ đồng, chủ yếu từ nguồn xã hội hóa.

Các Vườn cây Đại đoàn kết đã được số hóa trên bản đồ số, hình thành cơ sở dữ liệu tập trung phục vụ công tác quản lý, theo dõi, đánh giá hiệu quả các công trình. Hệ thống cập nhật các thông tin về vị trí, diện tích, số lượng cây, hình ảnh hiện trạng, đơn vị quản lý, tình hình chăm sóc, duy tu. Nhờ vậy, đã hỗ trợ theo dõi tiến độ thực hiện Chương trình Trồng 1 triệu cây xanh và kết quả của từng địa phương. Đây là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát, thúc đẩy chuyển đổi số trong hệ thống Mặt trận.

Chương trình xác định rõ 9 chỉ tiêu trọng tâm, gắn trách nhiệm quản lý nhà nước của chính quyền với vai trò tuyên truyền, vận động, giám sát của MTTQ Việt Nam các cấp. Đến năm 2030, 100% khu phố, ấp đưa nội dung BVMT vào quy ước cộng đồng dân cư. 100% khu dân cư duy trì ít nhất 1 mô hình tự quản về BVMT; mỗi xã, phường, đặc khu có ít nhất 1 mô hình điểm, kiểu mẫu. Mỗi xã, phường, đặc khu xây dựng, duy trì ít nhất 1 công trình Vườn cây Đại đoàn kết hoặc công trình xanh, gắn với Chương trình Trồng 1 triệu cây xanh.

Toàn thành phố phấn đấu xây dựng ít nhất 5 nghìn công trình thành phố muôn sắc hoa, phát triển các tuyến đường hoa, mảng xanh và tiểu cảnh phục vụ cộng đồng. 100% công trình Vườn cây Đại đoàn kết và thành phố muôn sắc hoa được số hóa trên bản đồ số của Mặt trận thành phố.

Chương trình đặc biệt chú trọng bảo đảm an ninh nguồn nước, sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả; vận động nhân dân không xả rác, chất thải xuống đường phố, sông, kênh, rạch, khu vực ven biển. 100% xã, phường, đặc khu thành lập, duy trì Tổ giám sát môi trường cộng đồng, phát huy vai trò giám sát của nhân dân. Các phong trào được triển khai đồng bộ trong gia đình, khu dân cư, cơ quan, trường học, doanh nghiệp, cơ sở tôn giáo…

Phát huy vai trò nòng cốt của Mặt trận

Bà Nguyễn Thị Bé Ngoan - Phó Bí thư, Chủ tịch UBND phường Tân Mỹ chia sẻ, thời gian qua phường đã quyết liệt triển khai công tác chỉnh trang đô thị, vệ sinh môi trường, phát triển mảng xanh. Nhiều đợt ra quân tổng vệ sinh đã được tổ chức thường xuyên trên các tuyến đường trọng điểm; các điểm tồn đọng rác đã được chuyển hóa mạnh mẽ thành những không gian xanh phục vụ cộng đồng, điểm luyện tập thể dục thể thao phục vụ người dân.

Bên cạnh đó, phường Tân Mỹ đã chủ động triển khai nhiều mô hình thiết thực, trong đó nổi bật là mô hình Trạm phân loại, thu hồi rác nhựa, rác tái chế (MRF). Đến nay, phường đã hoàn thành 100% các hoạt động truyền thông theo kế hoạch; tuyên truyền, tập huấn cho hàng nghìn lượt người dân, học sinh, đoàn viên, hội viên; đón hơn 200 lượt khách trong đó có các đoàn khách ngoài nước đến tham quan, trao đổi kinh nghiệm. Mục tiêu trong năm 2026 trạm thu gom ít nhất 7 tấn rác thải nhựa trong dân, là điểm đến cho người dân gắn với các hoạt động thiết thực về BVMT.

“Điều đáng quý nhất không phải chỉ là những con số, mà là nhận thức của người dân đã từng bước thay đổi, từ hưởng ứng phong trào sang chủ động tham gia gìn giữ môi trường sống của chính mình”, bà Ngoan nói.

Phát biểu tại chương trình, ông Bùi Minh Thạnh - Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh cho biết, thời gian qua, dưới sự lãnh đạo của Thành ủy, sự phối hợp chặt chẽ của MTTQ Việt Nam thành phố và các tổ chức chính trị - xã hội, nhiều phong trào, mô hình BVMT đã được triển khai hiệu quả.

Tuy nhiên, theo Phó Chủ tịch UBND thành phố, quá trình đô thị hóa nhanh, gia tăng dân số, áp lực chất thải, ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu đang đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với công tác quản lý môi trường.

Để Chương trình phối hợp giai đoạn 2026 – 2030 thực sự đi vào cuộc sống, Phó Chủ tịch UBND thành phố Bùi Minh Thạnh đề nghị một số nhiệm vụ trọng tâm như:

Các sở, ban, ngành và chính quyền địa phương cần khẩn trương cụ thể hóa Chương trình thành kế hoạch hành động hằng năm; xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ, trách nhiệm và kết quả cần đạt; gắn phong trào thi đua với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng đô thị văn minh, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh.

Tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt của Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp trong công tác tuyên truyền, vận động, giám sát và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân; nhân rộng các mô hình hiệu quả, khuyến khích sự tham gia chủ động của người dân, doanh nghiệp, các tổ chức tôn giáo, đoàn thể, cộng đồng trong BVMT.

Đẩy mạnh công khai thông tin, tiếp nhận phản ánh của người dân; đồng thời biểu dương, nhân rộng những mô hình, cách làm sáng tạo, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong toàn xã hội.

“UBND thành phố cam kết sẽ chỉ đạo quyết liệt các sở, ban, ngành và chính quyền địa phương triển khai hiệu quả Chương trình phối hợp; đồng hành cùng MTTQ Việt Nam thành phố và các tổ chức chính trị - xã hội để huy động mọi nguồn lực, phát huy cao nhất vai trò của nhân dân trong sự nghiệp BVMT”, ông Thạnh nhấn mạnh.

Cũng tại chương trình, đã diễn ra một số hoạt động ý nghĩa như: Ra mắt 30 mô hình xanh, sạch, đẹp; trao 20 suất học bổng Nguyễn Hữu Thọ cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn; thực hiện công trình Vườn cây Đại đoàn kết… Đồng thời, trao giải các hội thi, cuộc thi, gồm: Hội thi “Xây dựng công trình sạch, xanh và thân thiện môi trường dựa vào cộng đồng dân cư” lần thứ 4 - năm 2025; Hội thi “Góc phố ngày Tết - Xuân Bính Ngọ 2026”; Cuộc thi ảnh “Khoảnh khắc đẹp Ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031”…