Bỏ điều kiện "có khó khăn về tài chính" mở rộng đối tượng được trợ giúp pháp lý

Theo Tờ trình của Chính phủ do Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày, việc sửa đổi, bổ sung Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017 là cần thiết nhằm tiếp tục thể chế hóa chủ trương của Đảng về xây dựng, phát triển hệ thống trợ giúp pháp lý (TGPL) chuyên nghiệp, hiện đại, dễ tiếp cận, mở rộng đối tượng được trợ giúp pháp lý, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin, chuyển đổi số; đồng thời khắc phục các vướng mắc, bất cập trong thực tiễn thi hành Luật Trợ giúp pháp lý và phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.

Đối với nội dung cơ bản, dự thảo Luật bỏ điều kiện "có khó khăn về tài chính" đối với các nhóm đối tượng như: cha đẻ, mẹ đẻ, vợ, chồng, con của liệt sĩ và người có công nuôi dưỡng khi liệt sĩ còn nhỏ; người nhiễm chất độc da cam; người khuyết tật để mở rộng diện người được trợ giúp pháp lý.

Về tổ chức thực hiện, sửa đổi điều kiện thành lập chi nhánh của Trung tâm trợ giúp pháp lý theo hướng không giới hạn, chỉ được thành lập tại địa bàn ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, giao thông không thuận lợi đến Trung tâm trợ giúp pháp lý.

Về vụ việc trợ giúp pháp lý tham gia tố tụng, bổ sung người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố, người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp có yêu cầu trợ giúp pháp lý thì cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng có trách nhiệm thông báo cho Trung tâm trợ giúp pháp lý.

Đối với các nội dung bổ sung, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự thảo Luật mở rộng diện người được trợ giúp, bổ sung một số đối tượng trợ giúp pháp lý như người dân tộc thiểu số thuộc dân tộc rất ít người, người có khó khăn đột xuất do thiên tai, hỏa hoạn và một số đối tượng khác.

Với nội dung về ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số, dự thảo Luật bổ sung trách nhiệm Bộ Tư pháp trong việc ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ số và triển khai chuyển đổi số trong hoạt động trợ giúp pháp lý. Xây dựng, quản lý, vận hành thường xuyên và nâng cấp hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu trợ giúp pháp lý. Thực hiện kết nối, tích hợp, chia sẻ dữ liệu trợ giúp pháp lý với Cổng pháp luật quốc gia.

Trình bày Báo cáo thẩm tra về dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban cơ bản tán thành với phạm vi sửa đổi, bổ sung của dự án Luật. Nội dung của dự án Luật cơ bản phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, bảo đảm tính hợp hiến, tính thống nhất của hệ thống pháp luật, tính tương thích với điều ước quốc tế có liên quan mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên. Hồ sơ dự án Luật đã được Chính phủ chuẩn bị nghiêm túc, công phu, bảo đảm đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Cơ bản tán thành với các nội dung của dự thảo Luật, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện thêm một số nội dung. Cụ thể, tiếp tục nghiên cứu xây dựng lộ trình đổi mới mạnh mẽ mô hình TGPL theo hướng Nhà nước giữ vai trò chủ đạo, thiết kế chính sách, đặt hàng và kiểm soát chất lượng TGPL, còn việc thực hiện TGPL chủ yếu do các tổ chức dịch vụ pháp lý đảm nhiệm.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị Chính phủ chỉ đạo tiếp tục rà soát quy định của dự thảo Luật để bảo đảm thể chế hóa đầy đủ, kịp thời Nghị quyết Đại hội XIV và các chủ trương, đường lối có liên quan của Đảng, quan điểm về đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật; tiếp tục rà soát về nguồn tài chính và nguồn nhân lực để bảo đảm quá trình tổ chức thực hiện khả thi, hiệu quả.