Bộ Khoa học và Công nghệ tiếp nhận 31 hồ sơ công nghệ chiến lược

Tại họp báo thường kỳ tháng 7, Bộ KHCN cho biết việc triển khai Chương trình công nghệ chiến lược đang được đẩy nhanh, với hành lang pháp lý cơ bản đã hoàn thiện. Đến nay, Bộ đã tiếp nhận 31 hồ sơ công nghệ chiến lược, tổng kinh phí đề xuất gần 9.700 tỷ đồng.

Ông Hoàng Anh Tú, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học kỹ thuật và Công nghệ (Bộ KHCN), cho biết ngày 1/7/2026 là mốc quan trọng khi hệ thống pháp luật về công nghệ cao và công nghệ chiến lược chính thức có hiệu lực. Trên cơ sở đó, Bộ KHCN đã tham mưu Chính phủ ban hành hệ thống văn bản hướng dẫn triển khai, đến nay cơ bản đã hoàn thiện.

Theo ông Hoàng Anh Tú, điểm mới của cơ chế triển khai công nghệ chiến lược là phân cấp mạnh cho các bộ, ngành và địa phương xây dựng, phê duyệt và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ công nghệ chiến lược. Khác với trước đây, khi các nhiệm vụ đều phải trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, Bộ KHCN sẽ thực hiện vai trò hướng dẫn và thẩm định.

Bên cạnh đó, hệ thống pháp lý mới cũng quy định nhiều cơ chế đặc thù dành cho các nhiệm vụ công nghệ chiến lược như ưu đãi về thuế, tài chính và cơ chế tiền lương, thù lao cho đội ngũ thực hiện nhiệm vụ ở mức cạnh tranh với các nước trong khu vực ASEAN nhằm thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao.

Một điểm mới khác là ban hành hệ thống tiêu chí để xác định nhiệm vụ công nghệ chiến lược cũng như công nhận các sản phẩm công nghệ chiến lược do doanh nghiệp, viện nghiên cứu và các tổ chức phát triển.

Theo Quyết định số 808 của Thủ tướng Chính phủ giao nhiệm vụ cho 10 bộ, ngành và 27 tập đoàn lớn, đến nay Bộ KHCN đã tiếp nhận 31 đề xuất nhiệm vụ công nghệ chiến lược từ các bộ, ngành và cơ quan trung ương. Trong số này, Bộ đã hoàn thành thẩm định 21 nhiệm vụ, các nhiệm vụ còn lại đang được tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, dự kiến hoàn tất thẩm định trong nửa đầu tháng 8 để trình Chính phủ và triển khai thực hiện.

Thứ trưởng Bộ KHCN Bùi Hoàng Phương cho biết các nhiệm vụ công nghệ chiến lược là những bài toán lớn, có độ phức tạp cao nên quá trình xây dựng và thẩm định cần được thực hiện kỹ lưỡng. Do nhiều đề xuất được các bộ, ngành gửi về vào cuối tháng 7, Bộ đã tập trung nguồn lực để rà soát, thẩm định và đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu trình Chính phủ toàn bộ các nhiệm vụ còn lại trong nửa đầu tháng 8.

Liên quan đến cơ chế tài chính, ông Lê Đình Hanh, Phó Giám đốc Quỹ Phát triển KHCN Quốc gia, Bộ KHCN (NAFOSTED) cho biết dự thảo thông tư quy định cơ chế tài chính đối với các nhiệm vụ khoa học và công nghệ chiến lược đã cụ thể hóa quy định về kinh phí dự phòng theo Nghị định 267/2025/NĐ-CP. Theo đó, dự thảo cơ chế mới cho phép bố trí một khoản kinh phí dự phòng ngay trong tổng dự toán của các nhiệm vụ thuộc Chương trình công nghệ chiến lược nhằm chủ động xử lý các rủi ro phát sinh trong quá trình triển khai.

Khoản kinh phí này được xác định ngay từ giai đoạn xây dựng dự toán ban đầu, không phải bổ sung sau khi nhiệm vụ được phê duyệt. Việc giải ngân sẽ gắn với từng mốc đánh giá và sản phẩm đầu ra cụ thể, đồng thời được kiểm soát thông qua cơ chế giải trình và hậu kiểm. Trường hợp không sử dụng hết, phần kinh phí dự phòng sẽ được hoàn trả ngân sách nhà nước.

Theo ông Lê Đình Hanh, đối với các công nghệ chiến lược có mức độ rủi ro cao, nhiều phương án nghiên cứu sẽ được triển khai song song với các tiêu chí đánh giá riêng. Sau từng giai đoạn, phương án chứng minh được tính khả thi sẽ tiếp tục được bố trí kinh phí, trong khi các phương án không đáp ứng yêu cầu sẽ dừng triển khai và không tiếp tục được cấp vốn.

Cũng tại họp báo, ông Tạ Việt Dũng, Phó Giám đốc Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia, cho biết Quỹ đang phối hợp với Bộ KHCN đã xây dựng các cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp phát triển kinh tế xanh theo hướng bền vững.

Hiện Quỹ tập trung triển khai hai nhóm chính sách gồm hỗ trợ vốn, cho vay đối với doanh nghiệp phát triển bền vững, đặc biệt là doanh nghiệp có sản phẩm, dịch vụ mới có khả năng cạnh tranh; đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thị trường, nhất là thị trường quốc tế thông qua các chương trình xúc tiến và kết nối. Hai nhóm chính sách này đang tiếp tục được hoàn thiện và lồng ghép vào các cơ chế quản lý nhằm tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp phát triển bền vững.