Những ngày qua, một số người dân xã Đồng Văn, huyện Thanh Chương (tỉnh Nghệ An) đã tập trung bên bờ sông Lam, phản đối hoạt động khai thác cát sỏi của một doanh nghiệp. Người dân cho rằng đơn vị này đã khai thác vượt ranh giới mỏ, gây sạt lở nghiêm trọng, ảnh hưởng đến đất sản xuất và đời sống sinh hoạt của nhiều gia đình.
Khai thác ồ ạt
Khoảng hơn một tuần nay, khu vực dọc sông Lam thuộc xóm Tiên Quánh, xã Đồng Văn, huyện Thanh Chương xuất hiện hàng chục chiếc tàu hút cát khiến nhiều vị trí đất bị sạt lở. Trước sự việc trên, người dân xóm Tiên Quánh đã ra bờ sông Lam để phản đối đơn vị khai thác cát. Bà con cho rằng, hoạt động này gây sạt lở, ảnh hưởng đất sản xuất và đời sống của nhiều gia đình.
Ông Hoàng Văn Tới (trú xóm Tiên Quánh) bức xúc: Sự việc diễn ra khoảng một tuần nay, hàng ngày có từ 5 - 10 tàu thay nhau hút cát, nếu không có sự can ngăn của người dân, khu vực này còn sẽ bị xói lở nặng nề. “Chúng tôi đã kiến nghị với chính quyền xã, huyện trong 2 năm nay về việc giảm diện tích mỏ nhằm tránh sạt lở, nhưng vẫn chưa được giải quyết” - ông Tới nói.
Ông Trần Đình Niêm (62 tuổi, trú xóm Tiên Quánh) cho biết: Ở thời điểm này, đã xuất hiện những hố cát sâu như hố bom, nguy cơ sạt lở đến tận chân đê. Nếu chính quyền và cơ quan chức năng không có biện pháp xử lý thì sẽ ảnh hưởng rất lớn đến đời sống người dân.
“Việc khai thác không đúng ranh giới khiến bờ sông bị ăn sâu từng ngày. Đất sản xuất bị cuốn trôi, đời sống bà con bị đe dọa. Chúng tôi đã nhiều lần kiến nghị thu hồi giấy phép, nhưng vẫn chưa được trả lời thỏa đáng” - ông Niêm phản ánh.
Theo người dân nơi đây, có rất nhiều tàu, xà lan hút cát vào tận trong bờ, mỗi lượt 5 thuyền thay nhau hút cát sát với khu vực dân cư. Việc họ phản đối là vì không chỉ làm mất bãi bồi, mà đến mùa mưa lũ rất dễ dẫn đến nguy cơ vỡ đê. Hiện nhân dân xã Đồng Văn đang tiếp tục kiến nghị lên các cấp có thẩm quyền, đề nghị rà soát lại toàn bộ hoạt động khai thác, xử lý nghiêm nếu có vi phạm và có giải pháp bảo vệ bờ sông, đảm bảo an toàn cho hàng chục hộ dân vùng hạ lưu.
Đã có kiến nghị lên cấp trên
Trước sự việc trên, ông Nguyễn Quốc Chương - Chủ tịch UBND xã Đồng Văn xác nhận: Việc người dân tập trung phản đối khai thác cát trong nhiều ngày qua là đúng sự thật. "Xã đã tổ chức đối thoại với người dân 3 lần. Chúng tôi tích cực vận động, trao đổi để bà con hiểu rõ tình hình. Chiều 31/3, xã đã thuê đơn vị chuyên môn về đo đạc, nhằm xác định chính xác khu vực khai thác có nằm trong ranh giới mỏ được cấp phép hay không, để có cơ sở trả lời rõ ràng cho bà con" - ông Chương nói và cho biết, sau khi người dân tập trung phản đối, UBND xã đã liên hệ với Phòng Quản lý khoáng sản, Sở Nông nghiệp và Môi trường; Sở đã tiếp nhận thông tin và sẽ sớm về kiểm tra thực tế.
Ông Chương cho biết thêm: Vào tháng 8/2023 người dân cũng đã từng phản đối mỏ cát này. Sau đó, ngày 15/8/2023, xã đã có văn bản gửi các cơ quan chức năng, đề nghị rà soát hoạt động khai thác khoáng sản của Công ty cổ phần khai thác cát sạn và vận tải Thanh Chương. Sau một thời gian tạm dừng do vi phạm, công ty này đã hoạt động trở lại. Tuy nhiên, người dân xóm Tiên Quánh và Đình Sơn phản ánh việc khai thác vượt ranh giới mỏ, gây sạt lở bờ sông, ảnh hưởng đến hoa màu và đời sống. Ông Chương khẳng định: “Người dân lo ngại việc hút cát làm hạ thấp lòng sông, biến đổi dòng chảy, gây xói lở, đe dọa đê điều, cây trồng và môi trường sinh thái. Họ đề xuất thu hẹp phạm vi khai thác, đặc biệt tại các mốc ranh giới số 8 và 9”.
Trước kiến nghị của UBND xã Đồng Văn, ngày 17/8/2023, ông Lê Đình Thanh - Phó Chủ tịch UBND huyện Thanh Chương ký văn bản đề nghị Sở Tài nguyên và Môi trường (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường) kiểm tra lại mỏ cát Đồng Văn và đánh giá mức độ ảnh hưởng tới đê điều, đất sản xuất. Thông tin từ UBND huyện Thanh Chương cho biết: Mục tiêu của kiến nghị là đảm bảo an toàn dân sinh, giữ gìn an ninh trật tự và ổn định sản xuất cho bà con trong khu vực chịu ảnh hưởng.
Về vấn đề này, ông Trình Văn Nhã - Chủ tịch UBND huyện Thanh Chương cho biết: Hiện các văn bản kiến nghị từ xã và huyện đã được gửi lên Sở Nông nghiệp và Môi trường, song đến nay vẫn chưa nhận được phản hồi.
“Huyện đã yêu cầu tạm dừng toàn bộ hoạt động khai thác cát, đồng thời chỉ đạo Công an xã túc trực tại khu vực để ngăn chặn các tàu hút cát. Chiều 31/3, chúng tôi cũng đã phối hợp với Chi nhánh Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất tiến hành đo đạc, xác định cụ thể vị trí các mốc ranh giới mỏ” - ông Nhã thông tin.
Trao đổi với phóng viên, ông Lê Quang Huy - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Nghệ An cho biết, trước mắt, Sở đang cho đoàn công tác lên kiểm tra, rà soát mỏ cát này còn vấn đề hồ sơ, giấy tờ sẽ xem xét sau.