Bồi thường phải công bằng, minh bạch
Ngày 20/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước (sửa đổi).
Theo Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long, việc sửa đổi Luật lần này nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp luật về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, phù hợp với Hiến pháp năm 2013, đồng bộ, thống nhất với văn bản pháp luật hiện hành.
Đồng thời thiết lập cơ chế pháp lý minh bạch để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức bị thiệt hại do người thi hành công vụ gây ra.
Cho rằng đây là Luật vô cùng khó, khi trước đây chúng ta đã có Nghị định 47 liên quan đến một số bồi thường nói chung và Nghị quyết 388 về bồi thường oan sai trong tố tụng, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của QH Lê Thị Nga cho rằng, phải xác định từng bước tất cả các trường hợp, mở rộng dần dần để đảm bảo giữa quyền và lợi ích hợp pháp của người bị tác động bởi quyết định của Nhà nước. Quy định quá hẹp sẽ ảnh hưởng quyền công dân, mở quá rộng lại làm chùn tay các cơ quan tố tụng.
Theo bà Nga, trong giám sát oan sai vừa qua cho thấy mô hình bồi thường còn chưa khách quan còn chậm trễ, xung đột lợi ích dẫn đến chậm trễ. Số tiền bồi thường Nhà nước bỏ ra khá lớn, vậy trách nhiệm bồi hoàn của người làm sai như thế nào?
“Liên quan đến bồi thường về tư pháp đề nghị cơ quan soạn thảo có hướng giải quyết tổng quát các trường hợp bồi thường, trình tự thủ tục và được bồi thường các khoản gì? Nếu không giải quyết được những phần này thì Luật không đáp ứng được yêu cầu”- bà Nga chỉ rõ.
Còn theo Chủ nhiệm Uỷ ban về các vấn đề xã hội của QH Nguyễn Thúy Anh, Luật quy định bồi thường vật chất, tinh thần và khôi phục danh dự.
Tuy nhiên thực tế bồi thường nhiều khi không khôi phục được quyền lợi của người bị hại. “Có người không thể khôi phục được quyền lợi như buộc thôi việc cấp Tổng cục trưởng trở xuống, sau đó có quyết định bồi thường, khôi phục lại công việc nhưng họ đã bỏ lỡ cơ hội được cất nhắc, bổ nhiệm. Vậy Luật có giải quyết được tình trạng này không khi đọc không thấy giải quyết bằng quy định nào. Cơ hội bị bỏ lỡ không khôi phục được thì bồi thường bằng cách nào?”- bà Anh đặt vấn đề.
Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân nhấn mạnh, cần nghiên cứu thêm các nguyên tắc bồi thường, phải đảm bảo cho người bị thiệt hại trên cơ sở tôn trọng giữa Nhà nước và người được bồi thường. Việc bồi thường phải công bằng, minh bạch. Người nào làm sai gây ra bồi thường phải bồi hoàn cho Nhà nước do trách nhiệm của anh gây nên.
