Bước tiến nhà ở xã hội
Năm 2025 ghi nhận bước tiến đáng kể của nhà ở xã hội (NOXH) khi nhiều địa phương hoàn thành chỉ tiêu được giao. Năm 2026, thị trường NOXH được dự báo tiếp tục sôi động với nhiều dự án mở bán tại Hà Nội và các tỉnh, theo định hướng của Chính phủ và Bộ Xây dựng nhằm thúc đẩy phát triển phân khúc này.
Giải “cơn khát” NOXH
Ông Lê Anh Quân, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hải Phòng cho biết, bước sang giai đoạn 2026-2030, Hải Phòng tiếp tục chuẩn bị đầu tư 25 dự án NOXH với quy mô khoảng 28.199 căn. Trong đó, 14 dự án đã có nhà đầu tư, quy mô khoảng 15.639 căn và 11 dự án đang trong quá trình lựa chọn nhà đầu tư với khoảng 12.560 căn.
Tại Hà Nội các dự án NOXH quy mô lớn cũng đang được triển khai. Chẳng hạn vào ngày ngày 19/12, dự án Tiên Dương Park City chính thức được khởi công. Dự án này sẽ cung cấp khoảng 3.103 căn NOXH ở Hà Nội.
Năm 2025 tại Hà Nội có nhiều dự án NOXH nổi bật như Udic Hạ Đình, Rice Long Châu (Long Biên), CT3 Kim Chung (Đông Anh cũ ), Mê Linh (Kim Hoa, Thanh Lâm - Đại Thịnh) được triển khai mang đến cơ hội cho người có thu nhập thấp, tập trung ở các quận, huyện ( cũ) như Long Biên, Đông Anh, Thanh Trì, Hoàng Mai, Mê Linh.
Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh chỉ ra một thực tế là thị trường bất động sản phát triển nhanh trong nhiều năm đã dẫn đến tình trạng lệch pha cung - cầu, đặc biệt là sự thiếu hụt nghiêm trọng nguồn cung nhà ở dành cho người thu nhập thấp.
Vẫn không đáp ứng được nhu cầu
Theo khảo sát chuyên đề về NOXH của Ban kinh tế tư nhân, có đến 57% người lao động có nhu cầu thuê hoặc mua nhà, trong đó có gần một nửa số lượng có nhu cầu mua NOXH. Điều này cho thấy nhu cầu rất lớn nhưng hiện nguồn cung NOXH ít chưa thể đáp ứng được nhu cầu của người dân, đặc biệt là tại các thành phố lớn.
Trên các diễn đàn mạng xã hội thời gian gần đây xuất hiện nhiều thông tin liên quan đến đăng ký mua, thuê mua, thuê NOXH. Điều đáng chú ý, nhu cầu về nhà ở rất lớn, dù nguồn cung đã được tăng lên song cũng chưa thể đáp ứng được số lượng người đăng ký mua nhà.
Gần đây nhất là Dự án NOXH CT3 Kim Chung (Thăng Long Green City - Đông Anh) đang trong giai đoạn mở bán, tiếp nhận hồ sơ đăng ký từ ngày 17/11/2025 đến 3/1/2026. Dự án do Tổng công ty Đầu tư và Phát triển nhà Hà Nội và Tổng công ty Viglacera - CTCP làm chủ đầu tư, với tổng số 1.104 căn, trong đó số căn NOXH là 929. Cụ thể, số căn hộ NOXH để bán 589 căn; số căn hộ NOXH để cho thuê 212 căn; số căn hộ NOXH để cho thuê mua 128 căn (diện tích khoảng từ 58,9-59m2).
Ngay từ ngày đầu mở bán bằng hình thức bấm số và nộp hồ sơ trực tiếp, rất đông người xếp hàng đợi đến lượt bấm số hẹn ngày nộp hồ sơ. Chỉ trong vài ba ngày, đã có hàng nghìn phiếu được hẹn. Với quy trình và kiểm soát hồ sơ chặt chẽ, tránh sai sót, tránh nhầm đối tượng và nguồn cung hạn chế thì nhiều người có thu nhập thấp vẫn phải chờ đợi cơ hội sở hữu.
Theo chuyên gia của Hội Môi giới bất động sản Việt Nam, để cải thiện nguồn cung NOXH, cần cải cách mạnh mẽ thủ tục đầu ra theo hướng hậu kiểm, tăng vai trò hỗ trợ của chủ đầu tư. Đặc biệt, với việc bảng giá đất tại một số địa phương tăng 25-30%, Hội kiến nghị cần đánh giá kỹ tác động trước khi thực thi, phân tách rõ hành vi sử dụng đất để áp dụng mức phù hợp, tránh làm tăng giá nhà, giảm sức hấp dẫn đầu tư và gây áp lực lên hoạt động sản xuất kinh doanh.
Cuộc đua năm 2026
Ông Bùi Phong, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Lê Phong cho biết, là doanh nghiệp có dự án tại Bình Dương (trước đây), nay thuộc địa bàn TP HCM, ông bày tỏ mong muốn các cơ quan quản lý tiếp tục tháo gỡ khó khăn từ thực tiễn để doanh nghiệp phát triển NOXH.
Ông Phong cho rằng, mức lợi nhuận định mức tối đa 10% tổng chi phí đầu tư xây dựng theo quy định hiện hành đã không còn phù hợp. Khi chi phí vật tư, nhân công, quản lý liên tục biến động, thủ tục kéo dài làm phát sinh thêm chi phí, mức lợi nhuận thực tế của doanh nghiệp bị bào mòn đáng kể.
“Để đảm bảo mục tiêu phát triển một triệu căn NOXH theo đề án của Chính phủ, doanh nghiệp đề xuất nâng mức lợi nhuận lên 15% tổng chi phí đầu tư xây dựng”- ông Phong nói.
Về xét duyệt đối tượng được hưởng chính sách NOXH, ông Phong đánh giá việc mở rộng đối tượng và nới lỏng điều kiện về nhà ở, thu nhập đã giúp người dân dễ tiếp cận NOXH hơn. Tuy nhiên, thời gian thẩm định, xét duyệt hồ sơ vẫn còn kéo dài. Doanh nghiệp kiến nghị Sở Xây dựng hỗ trợ rút ngắn quy trình, đẩy nhanh tiến độ xét duyệt để dự án sớm đưa sản phẩm ra thị trường.
TS Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội bất động sản Việt Nam cho rằng, việc hoàn thiện khung thể chế với các cơ chế đột phá về quy trình phê duyệt dự án, thủ tục lựa chọn chủ đầu tư, cơ chế xác định giá bán – giá thuê, cũng như việc bố trí quỹ đất và ưu đãi tài chính…là giải pháp quan trọng để tháo “nút thắt” cho phân khúc NOXH thực sự cởi trói sau giai đoạn dài vướng mắc.
