Các bị cáo khai quá trình 'sang tay' đất vàng 39-39B bến Vân Đồn

Theo nội dung cáo trạng, khu đất 6.201,9 m² tại địa chỉ 39-39B Bến Vân Đồn (nay thuộc phường Xóm Chiếu, TPHCM) là tài sản thuộc sở hữu nhà nước, do VRG cùng 2 công ty con là Cao su Đồng Nai và Cao su Bà Rịa quản lý, sử dụng.

Cơ quan tố tụng xác định, trong quá trình “phù phép” khu đất công thành tài sản tư nhân tại TP Hồ Chí Minh, nhiều bị cáo đã chi hàng chục tỉ đồng và hàng trăm nghìn USD để “bôi trơn”, giúp việc chuyển nhượng trái quy định diễn ra trót lọt.

Trả lời xét hỏi của HĐXX, bị cáo Nguyễn Thị Như Loan, cựu Chủ tịch HĐQT Công ty Quốc Cường Gia Lai khai nhận, sau khi sở hữu dự án, đến năm 2014 Quốc Cường Gia Lai đã đàm phán chuyển nhượng lại cho công ty Novaland, với giá 846 tỷ đồng.

Bị cáo Loan khai, đã tiếp cận dự án qua môi giới, được giới thiệu là dự án có quy mô phù hợp, được giới thiệu làm việc với Lê Y Linh (Giám đốc Công ty Việt Tín), sau đó mới được giới thiệu gặp Đặng Phước Dừa để làm rõ thêm vấn đề pháp lý của dự án.

Cũng theo bị cáo Loan, lợi nhuận từ dự án cách đây khoảng 10 năm đã được chia cho 1.671 cổ đông và đến nay không thể thu hồi được. Trong khi đó, Quốc Cường Gia Lai đang có hơn 4.200 cổ đông, nên việc buộc khắc phục toàn bộ số tiền từ khoản lợi nhuận cũ sẽ gây thiệt hại cho các cổ đông mới.

Theo cáo trạng, Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (VRG) xin chủ trương chuyển mục đích sử dụng đất để xây dựng chung cư phục vụ cán bộ, công nhân viên. Tuy nhiên, thay vì thực hiện đúng quy định về đấu giá hoặc giao đất theo giá thị trường, một số cá nhân tại VRG đã bắt tay với doanh nghiệp tư nhân để chuyển nhượng khu đất với giá rẻ.

Tháng 12/2009, Chủ tịch VRG Lê Quang Thung thỏa thuận với Lê Y Linh và Đặng Phước Dừa lập Công ty Phú Việt Tín nhằm hợp thức hóa việc chuyển nhượng đất với giá 1.200 USD/m². Doanh nghiệp này được thành lập cuối năm 2009 với vốn điều lệ 6 tỉ đồng, danh nghĩa thuộc sở hữu của các công ty cao su nhưng thực tế do Linh và Dừa điều hành.

Đáng chú ý, tháng 1/2010, khu đất được UBND TP Hồ Chí Minh chấp thuận giao cho Công ty Phú Việt Tín, dù không đúng đối tượng và quy định quản lý tài sản nhà nước. Sau đó, lãnh đạo VRG chỉ đạo thoái gần như toàn bộ vốn cho nhóm tư nhân với giá rẻ, không qua định giá, giúp các cá nhân này nắm quyền chi phối dự án.

Qua nhiều vòng chuyển nhượng, giá trị khu đất bị thao túng giảm sâu, có thời điểm chỉ còn 800 USD/m². Đến cuối năm 2013, dự án được bán lại với giá 460,9 tỉ đồng, rồi tiếp tục sang tay với giá hơn 846 tỉ đồng. Tổng thiệt hại của Nhà nước được xác định hơn 542,7 tỉ đồng.

Để thực hiện trót lọt các sai phạm, Lê Y Linh và Đặng Phước Dừa bị cáo buộc đã chi khoản tiền lớn để “cảm ơn” nhiều cá nhân có chức vụ. Cụ thể, ông Lê Quang Thung nhận 300.000 USD tiền mặt, cùng 200.000 SGD trước đó. Cựu Tổng Giám đốc VRG Trần Ngọc Thuận nhận tổng cộng 45 tỉ đồng và chia lại cho một số thuộc cấp mỗi người 2,5 tỉ đồng.

Ngoài ra, một số cán bộ trong lĩnh vực quản lý đất đai cũng bị cáo buộc nhận hối lộ để định giá thấp khu đất, tạo điều kiện cho việc thâu tóm. Riêng một bị cáo bị xác định nhận 200 triệu đồng và 10.000 USD.

Trong quá trình điều tra, các bị cáo và gia đình đã nộp lại hơn 224,7 tỉ đồng và 64.000 USD để khắc phục hậu quả. Cơ quan chức năng cũng phong tỏa nhiều tài sản liên quan nhằm đảm bảo thi hành án.

Phiên tòa do thẩm phán Nguyễn Thị Hà làm chủ tọa, dự kiến kéo dài đến ngày 10/4.