Cái điện của bản
Lâu nay, cuộc sống của bà con đồng bào Mông di cư ở Ea Rớt còn nhiều khó khăn, một số người trong thôn cho rằng cũng một phần do không có cái điện về thôn nên cái gì cũng thấy thiếu. “Không có cái điện bà con mình không thể xem tivi để biết thông tin, đưa cái kiến thức khoa học kỹ thuật vào sản xuất; lũ trẻ không học bài được nên cái chữ của thầy cô dạy trên lớp cũng khó vào đầu lắm…”, Vàng Thị Mai nói.
Cuộc sống của đồng bào dân tộc Mông di cư vẫn còn nhiều khó khăn
Lý do cái điện chưa về với Ea Rớt là vì thôn chưa được đưa vào vùng quy hoạch. Hiểu được cái khó đó nên lúc đầu một số hộ trong thôn đã sáng tạo bằng cách ngăn suối chạy tua bin nước để lấy điện thắp sáng, nhưng điện cũng chập chờn lắm, tuabin lại rất hay hỏng, thêm vào đó có những tháng hạn hán, thiếu nước thì cái tuabin cũng đành nằm im chẳng giúp gì được cho bà con.
Thế rồi, sau một vài vụ được mùa, một số gia đình trong thôn đã cố gắng tiết kiệm rồi vay mượn thêm tiền để mua cái máy phát điện năng lượng mặt trời về sử dụng. Mỗi cái máy với công suất 80W có giá từ 5,5- 6 triệu đồng. Đây là một khoản tiền lớn đối với cuộc sống còn nghèo khó của bà con nơi đây. Thế nhưng, có điện nó sẽ sáng nhiều thứ, nhiều người bảo vậy. Thêm vào đó, điện sử dụng từ cái máy này rất ổn định và ít bị hư hỏng. Trời nắng, điện đủ để xem tivi, thắp sáng, chạy quạt, còn trời mưa cũng đủ để sáng cái bóng đèn cho cả nhà sinh hoạt.
Nhà nọ nhìn nhà kia, ai cũng thấy điện về không chỉ làm sáng thôn, bản mà làm sáng cả cái đầu của mình nữa chứ. Cái tivi mang lại bao nhiêu là thông tin về chủ trương, chính sách, đường lối của Đảng và Nhà nước. Đặc biệt, qua kênh VTV5 bà con đã học được nhiều kiến thức, kinh nghiệm sản xuất bổ ích, giúp xoá đói giảm nghèo; chuyện học hành, thi cử…
Trước đây chưa có điện, cứ tối ăn cơm xong là nhà nào nhà nấy tắt đèn đi ngủ, bọn trẻ cũng không thể ngồi học dưới ánh đèn dầu tù mù nên cuối năm kết quả học tập không cao. Thế nhưng từ khi có điện, đứa nào cũng chịu khó ngồi vào bàn học. Như nhà Vàng Thị Mai chẳng hạn. “Nhờ có điện sáng mà thời gian gần đây bọn trẻ nhà mình học khá hẳn lên, đứa nào cũng đạt danh hiệu học sinh tiên tiến. Mình cũng tiết kiệm tiền để mua được tivi, đài vừa xem vừa nghe nhạc đấy. Có điện thấy cả nhà vui hẳn lên”.
Từ trước đến nay một số nơi trong vùng đồng bào dân tộc vẫn còn tình trạng ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước và chính quyền. Nhiều người vẫn có quan niệm mình làm cũng chỉ đủ ăn, không làm cũng có gạo hỗ trợ của Nhà nước, có bảo hiểm y tế cho người nghèo… cũng vì quan niệm ấy mà cái nghèo cứ bám riết lấy họ từ năm này qua năm khác. Thế nhưng, bà con người Mông ở Ea Rớt lại quan niệm hoàn toàn khác. Trong lúc chưa có điện lưới quốc gia, họ đã tự mình lao động, tiết kiệm để có cái dòng điện của riêng mình. Hiện thôn Ea Rớt đã có trên 70% hộ mua được bộ năng lượng để thắp sáng và xem tivi. Nhà nghèo thì mua bộ công suất nhỏ, nhà khá hơn thì mua bộ công suất lớn, ai cũng muốn tự sắm cái ánh sáng để cho con cái học hành; xem ti vi để cập nhật tin tức, học cách làm ăn, giải trí... Điều này thật đáng quý biết bao.