Cải thiện hay rối thêm?
Nghị quyết 19 của Chính phủ được ban hành hồi tháng 3 năm 2015 với mục tiêu đơn giản hóa các thủ tục hành chính, cải thiện môi trường kinh doanh để có thể tạo điều kiện tốt nhất cho cộng đồng DN hoạt động sản xuất kinh doanh. Thế nhưng, ngay tại thời điểm này, một Thông tư của nhà quản lý đang khiến DN gặp khó và thông tư này được đánh giá là “không hề quan tâm đến Nghị quyết 19”.
Thông tư số 37/ 2015/TT-BCT của Bộ Công thương về kiểm tra hàm lượng formaldehyt và amin thơm đối với sản phẩm dệt may có hiệu lực từ ngày 15-12. Tuy nhiên, ngay sau khi Thông tư này được ban hành, theo phản ánh từ Hiệp hội Dệt may Việt Nam, Hiệp hội đã nhận được hàng loạt các ý kiến phản ảnh của các DN hội viên trong ngành.
Thông tư 37 được Bộ Công thương xây dựng để thay thế Thông tư 32 của Bộ Công thương quy định về giới hạn cho phép đối với hàm lượng Formaldehyt và các Amin thơm có thể giải phóng từ thuốc nhuộm azo trong điều kiện khử mùi trên sản phẩm dệt may, bởi trong 6 năm triển khai, Thông tư 32 đã cho thấy những bất cập, vướng mắc trong quy trình kiểm tra. Mặc dù vậy, theo phản ảnh của các DN ngành dệt may, Thông tư 37 không những không làm cho mọi việc đơn giản hơn mà ngược lại, còn nảy sinh nhiều vấn đề gây phiền toái hơn cho các DN trong ngành.
Theo Hiệp hội Dệt may Việt Nam, các ý kiến của DN, các hội viên phản ánh lên cho biết, mặc dù Thông tư 37 đã đưa ra một số mức kiểm tra khác nhau: kiểm tra thông thường, kiểm tra giảm, kiểm tra hồ sơ, kiểm tra xác suất với xu hướng giảm nhẹ hơn thủ tục kiểm tra cho các trường hợp nhập khẩu với tần suất cao và tuân thủ pháp luật về chất lượng sản phẩm (cụ thể là hàm lượng formaldehyt và amin thơm)…, tuy nhiên còn rất nhiều vấn đề quy định của Thông tư 37 chưa rõ ràng và có xu hướng tăng thêm đối tượng, tăng thủ tục cho DN…
Đơn cử như, theo quy định mới của Thông tư 37, một số trường hợp trước kia không thuộc diện kiểm tra, chẳng hạn như vải nhập khẩu phục vụ gia công, sản xuất hàng hóa xuất khẩu nay lại được đưa vào danh sách kiểm tra.
Hoặc một số quy định thậm chí còn gây tốn kém thêm chi phí cho DN như quy định về phạm vi kiểm tra có thêm hình thức “kiểm tra xác suất”. Nhiều ý kiến cho rằng, với việc thêm chi phí “kiểm tra xác suất”, DN sẽ phải trả thêm vài trăm triệu đến vài tỷ đồng mỗi năm.
Tinh thần Nghị quyết 19 của Chính phủ là đơn giản mọi thủ tục hành chính, giảm bớt các quy định rườm rà nhằm giúp các DN nhẹ gánh… song, nếu như trước kia Thông tư 32 không bắt buộc mọi trường hợp xuất nhập khẩu phải kiểm tra trước khi thông quan thì nay Thông tư 37 lại quy định mọi trường hợp phải kiểm tra trước khi thông quan. Thậm chí còn yêu cầu phải kiểm tra ngay tại cửa khẩu, không cho đưa về kho doanh nghiệp…
Nhận định về những bất cập trong Thông tư 37 của Bộ Công thương có nguy cơ trở thành rào cản sự phát triển của DN khi triển khai, TS. Nguyễn Đình Cung - Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương cho rằng, Bộ Công thương nên xem xét lại, sửa đổi lại Thông tư 37 theo đúng yêu cầu của Nghị quyết 19 và Quyết định 2026 của Thủ tướng Chính phủ cũng như phải khắc phục được những vướng mắc của DN, tạo thuận lợi hơn cho họ trong hoạt động kinh doanh theo tinh thần cải cách thủ tục hành chính trong thời gian qua.
Trên thực tế, Nghị quyết 19 của Chính phủ về cải thiện môi trường kinh doanh đã được cộng đồng DN đặt nhiều kỳ vọng vào một sự thay đổi từ những quy định, thủ tục của nhà quản lý giúp các DN nhẹ gánh hơn, “dễ thở” hơn. Song những gì đang diễn ra lại đi ngược lại với những kỳ vọng đó của cộng đồng DN.
