Cam kết với dân

Đại biểu quốc hội tại kỳ họp. Ảnh: Hoàng Anh.

Từ lâu, vấn nạn tham nhũng, tiêu cực, sai phạm của một bộ phận không nhỏ “công bộc” luôn đứng đầu trong những vấn đề thời sự gây bức xúc dư luận xã hội và các tầng lớp nhân dân.

Nhưng ở kỳ họp Quốc hội đang diễn ra, công tác phòng chống, xử lý hậu quả ô nhiễm môi trường trở thành vấn đề bức thiết khiến cử tri và người dân đặc biệt quan tâm.

Sự cố hết sức nghiêm trọng về môi trường biển tại 4 tỉnh miền Trung như tiếng chuông cảnh tỉnh, nhắc nhở sự cẩn trọng của mọi chủ thể có trách nhiệm liên quan đến tiến trình họach định, quản lý, giám sát, thực thi các dự án đầu tư, xây dựng của doanh nghiệp.

Tính chất hệ trọng của việc bảo vệ môi trường, bảo đảm an sinh xã hội, phát triển bền vững đất nước được thể hiện bằng những nội dung chất vấn hết sức thẳng thắn của các vị đại biểu Quốc hội.

Vi phạm của Công ty Hưng Nghiệp Formosa trở thành bài học đắt giá, càng cho thấy yêu cầu nghiêm ngặt về bảo vệ môi trường đối với mọi dự án khác ngay từ bắt đầu quá trình thai nghén.

Thậm chí, quy kết trách nhiệm chính trị của “tư lệnh” ngành trước nhân dân nếu để xảy ra tiêu cực ô nhiễm môi trường, chống hình thành lợi ích nhóm, xem xét các phản biện khoa học, cho đến những băn khoăn bức xúc của cử tri về Dự án Thép Cà Nà (tỉnh Ninh Thuận) đều đã được thẳng thắn nêu lên trước diễn đàn Quốc hội.

Bộ trưởng Bộ Công thương Trần Tuấn Anh cam kết không thể đánh đổi môi trường lấy các dự án công nghiệp bằng mọi giá. Và không có chuyện đưa các dự án thép ra để đánh đổi lấy môi trường. Người đứng đầu ngành Công thương cũng khẳng định việc hướng tới phát triển một cách hài hòa và bền vững các ngành kinh tế, khai thác một cách hợp lý và bền vững các nguồn tài nguyên quốc gia.

Rõ ràng, thép và năng lượng điện là những yếu tố thiết yếu hàng đầu cho quá trình phát triển công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Thế nhưng, không thể để các dự án đầu tư sản xuất thép tác động tiêu cực đến môi trường. Cũng không để tồn tại tình trạng bất cập trong quy họach phát triển và vận hành các dự án thủy điện gây tác hại đến đời sống dân sinh.

Đây là mục tiêu lớn lao mà cử tri và nhân dân đã và đang giám sát. Để đạt được mục tiêu ấy, bộ ngành chức năng phải nỗ lực không ngừng với việc thực thi hệ thống các giải pháp trong quá trình họach định chính sách, triển khai thực hiện chuẩn mực từng dự án cụ thể theo chức trách quản lý nhà nước.

Liên quan đến khắc phục hậu quả vi phạm của Formosa, nhận trách nhiệm của Bộ Tài nguyên - Môi trường trước Quốc hội, Bộ trưởng Trần Hồng Hà đã nêu 3 nhóm giải pháp.

Nhưng có lẽ bao trùm lên tất cả là nỗ lực dồn hết sức để giải quyết những vấn đề do sự cố gây ra cũng như quan tâm đến cuộc sống của người dân trước mắt và lâu dài. Bảo đảm sự mưu sinh an lành cho người dân chính là cam kết chính trị to lớn nhất.

Cam kết này tác động tích cực trực tiếp đến đời sống hàng triệu người dân 4 tỉnh miền Trung. Vấn đề bảo đảm môi trường không chỉ tại vùng biển miền Trung, xử lý các sự cố tiêu cực chất thải công nghiệp cũng đang đặt ra cấp bách ở nhiều nơi, nhiều vùng miền trên cả nước.

Trước hiện tượng xả thải của nhiều dự án, nhà máy, hàng lọat khu công nghiệp ở các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long gây phản ứng tiêu cực, Bộ trưởng Bộ Công thương khẳng định việc phải tiến hành ngay quy họach tổng thể để có thể khai thác, sử dụng, bảo vệ, phát triển nguồn nước sông Hậu Giang.

Đối với các dự án công nghiệp phải đưa ra các quy chuẩn bắt buộc, trong đó có những khu vực xả thải không được gây bất cứ tác hại nào đối với môi trường. Người đứng đầu ngành Tài nguyên - Môi trường cũng cam kết sẽ rà sóat lại toàn bộ các dự án đang triển khai hai bên bờ sông, trong đó có xem xét vấn đề công nghệ, quy trình xử lý môi trường, để bảo đảm giảm thiểu tối đa tác động xấu.

Thực tiễn chứng minh những yêu cầu tương tự như vậy dường như trở thành mệnh lệnh đối với mọi dự án đầu tư trước sự giám sát của người dân và trăn trở của cả xã hội. Các bộ ngành chức năng và các địa phương cần phải nói không với công nghệ lạc lậu, từ chối các dự án thiếu thân thiện môi trường trong quá trình quản trị đầu tư phát triển.

Sự thẳng thắn, minh bạch trong họat động chất vấn tại kỳ họp Quốc hội, giải quyết các vấn đề cấp thiết của đất nước ngày càng gia tăng ý nghĩa cam kết thực chất của các chủ thể chịu trách nhiệm trước nhân dân. Tính minh bạch được tiếp sức mạnh công nghệ thông tin của thời đại, bảo đảm sự giám sát thường trực của nhân dân đối với các cá nhân giữ trọng trách và các cơ quan nhà nước.

Tinh thần xây dựng Chính phủ liêm chính, kiến tạo, hành động, phục vụ - dĩ nhiên làm gia tăng tính trách nhiệm của từng thành viên Chính phủ, trong đó có trách nhiệm giải trình, tạo cơ sở thực tiễn cho quá trình tiếp tục giám sát “hậu chất vấn và trả lời chất vấn”, thực hiện những cam kết trước Quốc hội và nhân dân.