Cần cơ chế đặc thù cho một "đại dự án"
Hội thảo “Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành – Cần cơ chế đặc thù đối với công tác bồi thường, hỗ trợ, bố trí tái định cư, giải quyết việc làm và tổ chức lại cuộc sống của người dân”, do báo Lao Động tổ chức, ngày 30-10, tại Hà Nội.
Theo quy hoạch tổng thể Cảng hàng không quốc tế Long Thành, tỉnh Đồng Nai đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại quyết định số 703/QĐ-TTg ngày 20/7/2005 tổng diện tích đất quy hoạch dự án khoảng 5.000 ha, nằm trên trên địa phận 06 xã tại huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai bao gồm các xã: xã Bình Sơn (1.998,9ha), xã Suối Trầu (1.358,6ha), xã Cẩm Đường (507,8ha), xã Bàu Cạn (157,7ha), xã Long An (659,6ha) và xã Long Phước (317,4ha). Cảng hàng không quốc tế Long Thành, cách trung tâm thành phố Hồ Chí Minh 40 km theo hướng Đông Bắc, cách Vũng Tàu 70 km theo theo hướng Tây Bắc, cạnh Quốc lộ 51 gần thị trấn Long Thành và cạnh đường Cao tốc thành phố Hồ Chí Minh – Long Thành – Dầu Giây, cách Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất 43 km.
Sau khi dự án quy hoạch tổng thể Cảng hàng không quốc tế Long Thành được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, tỉnh Đồng Nai cũng đã phối hợp với Bộ GTVT công bố quy hoạch và tổ chức cắm mốc giới trên thực địa. Ngày 18/12/2006, UBND tỉnh Đồng Nai ban hành Quyết định số 2006/QĐ-UBND về ban hành quy định về quản lý đất đai, xây dựng và hoạt động sản xuất nông nghiệp trong phạm vi ranh giới quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Long Thành. UBND tỉnh Đồng Nai đã phê duyệt quy hoạch 02 khu tái định cư gồm khu Lộc An - Bình Sơn diện tích 282,35 ha và Khu tái định cư Bình Sơn diện tích 282,3 ha và khu nghĩa trang Bình An 50 ha để bố trí, ổn định cuộc sống của các hộ dân thuộc diện giải tỏa khi thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng dự án.
Ngay sau khi Quốc hội biểu quyết thông qua chủ trương đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành tại kỳ họp thứ 9, khóa 13 ngày 25/5/2015, tỉnh Đồng Nai đã khẩn trương xây dựng “ Đề án về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư người dân vùng dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành” và “Khung chính sách bồi thường, hỗ trợ tái định cư” trình Trung Ương phê duyệt làm cơ sở cho việc triển khai thực hiện. Tỉnh cũng đã tiến hành điều tra thực trạng dân cư, đất đai vùng dự án. Tỉnh cũng đã đã tổ chức tham vấn ý kiến đại diện của 4.730 hộ dân với gần 15.000 nhân khẩu và 26 tổ chức bị ảnh hưởng bởi dự án bằng phiếu khảo sát. Kết quả 100% hộ dân và tổ chức đồng ý với chủ trương thực hiện dự án. Tuy nhiên, người dân mong muốn khi thực hiện bồi thường phải thỏa đáng, đẩy nhanh tiến độ triển khai bởi trên thực tế người dân đã chờ đợi hàng chục năm qua.
Theo phương án mà tỉnh Đồng Nai xây dựng, công tác bồi thương giải phóng mặt bằng, tái định cư được chia thành 2 giai đoạn: Giai đoạn 1, tiến hành thu hồi trên 2.557,8 ha thuộc địa bàn 4 xã Bình Sơn, Long An, Suối Trầu và xã Cẩm Đường với 1.808 hộ dân bị ảnh hưởng, trong đó có 1.067 hộ giải toả trắng (dự kiến hoàn thành trong 03 năm); Giai đoạn 2 của dự án sẽ thu hồi trên 2.442ha diện tích đất còn lại với 2.922 hộ dân bị ảnh hưởng, trong đó có trên 2.507 hộ bị giải toả trắng.
Đây là công việc hết sức khó khăn phức tạp, chính vì vậy, Hội thảo “Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành – Cần cơ chế đặc thù đối với công tác bồi thường, hỗ trợ, bố trí tái định cư, giải quyết việc làm và tổ chức lại cuộc sống của người dân”, là diễn đàn quan trọng, để các nhà hoạch định đưa ra những giải pháp tối ưu nhất, trong đó cơ chế đặc thù cho một “đại dự án” là điều tối cần thiết, đối với lợi ích chính đáng của người dân.