Cẩn trọng với chiêu trò “hỗ trợ lấy lại tiền bị lừa”
Khi vừa bị lừa đảo, các nạn nhân đang hoang mang, tuyệt vọng, mất phương hướng. Trong khoảng trống đó, các fanpage mạo danh cơ quan chức năng, ngang nhiên quảng cáo “hỗ trợ lấy lại tiền bị lừa” để dẫn dụ nạn nhân và chiếm đoạt tài sản lần thứ 2. Chiêu trò này không phải là mới, tuy nhiên nhiều người vẫn bị “sập bẫy”.
Theo cảnh báo từ cơ quan Công an các địa phương, kịch bản lừa đảo "hỗ trợ lấy lại tiền bị lừa" thường diễn ra theo một quy trình khá chặt chẽ. Ban đầu, nạn nhân được khuyến khích liên hệ riêng qua tin nhắn để "bảo mật thông tin". Ở bước này, các đối tượng thường thể hiện sự am hiểu về các hình thức lừa đảo, dùng thuật ngữ chuyên môn, thậm chí dẫn lại các quy định pháp luật nhằm tạo cảm giác đang làm việc với người có nghiệp vụ.
Tiếp đó, nạn nhân được yêu cầu cung cấp thông tin liên quan đến vụ việc trước đây: Sao kê giao dịch, ảnh chụp chứng từ chuyển tiền, nội dung tin nhắn với kẻ lừa đảo cũ. Những thông tin này được giải thích là để “xác minh hồ sơ” hoặc "đánh giá khả năng thu hồi". Khi niềm tin đã được thiết lập, các đối tượng bắt đầu đưa ra yêu cầu chuyển tiền với nhiều lý do khác nhau như phí tiếp nhận hồ sơ, phí xác minh hệ thống, phí mở luồng giao dịch hoặc phí "kích hoạt quy trình thu hồi".
Số tiền ban đầu thường không quá lớn, đủ để nạn nhân chấp nhận trong tâm thế "còn nước còn tát". Sau khi nạn nhân chuyển tiền, các đối tượng có thể tiếp tục kéo dài câu chuyện, đưa ra thêm lý do để thu thêm phí. Chỉ đến khi nạn nhân nghi ngờ hoặc không còn khả năng chuyển tiền, liên lạc mới bị chặn hoàn toàn.
Cơ quan Công an đánh giá đây là dạng lừa đảo đặc biệt nguy hiểm, bởi nó đánh trực tiếp vào tâm lý tổn thương của các nạn nhân. Khi đã mất tiền, nhiều người không muốn chia sẻ với người thân, không muốn trình báo vì sợ phiền phức hoặc xấu hổ. Chính sự im lặng này khiến họ dễ rơi vào vòng xoáy lừa đảo mới mà không có điểm dừng. Không chỉ mất tiền, các bị hại còn có nguy cơ bị lộ thông tin cá nhân, dữ liệu ngân hàng, thậm chí bị chiếm quyền kiểm soát thiết bị nếu làm theo hướng dẫn cài đặt các ứng dụng "hỗ trợ xác minh" giả mạo. Hậu quả không chỉ dừng lại ở thiệt hại tài chính mà còn kéo theo nhiều rủi ro an ninh lâu dài.
Một trong những nguyên nhân chính là tâm lý mong muốn lấy lại tiền đã mất. Khi đứng trước lời hứa "có thể thu hồi", dù chỉ là một phần, nhiều người sẵn sàng thử thêm lần nữa, nhất là khi người đối diện tự xưng là cán bộ hoặc nhân viên cơ quan nhà nước.
Bên cạnh đó, hình thức thể hiện ngày càng tinh vi của các fanpage giả mạo khiến việc phân biệt thật - giả trở nên khó khăn hơn. Kẻ gian không còn dùng những lỗi chính tả lộ liễu hay nội dung sơ sài như trước, mà đầu tư vào hình ảnh, ngôn từ, thậm chí cách trả lời tin nhắn mang tính "nghiệp vụ”.
Các chuyên gia an ninh mạng cho rằng, điều quan trọng nhất là người dân cần tỉnh táo trước mọi lời hứa "lấy lại tiền bị lừa" trên không gian mạng. Không có con đường tắt nào để thu hồi tài sản ngoài quy trình pháp luật. Việc kiểm chứng thông tin từ nguồn chính thống, không cung cấp dữ liệu cá nhân, không chuyển tiền theo yêu cầu qua mạng xã hội là những nguyên tắc cơ bản nhưng vẫn cần được nhắc lại trong bối cảnh lừa đảo ngày càng tinh vi. Đồng thời, mỗi người cần chủ động chia sẻ các cảnh báo đến người thân, bạn bè, đặc biệt là những người ít tiếp cận thông tin hoặc đã từng là nạn nhân của lừa đảo, để tránh “vết xe đổ” tiếp tục lặp lại.
Một số dấu hiệu nhận biết thủ đoạn lừa đảo của các đối tượng, đó là, các đối tượng liên hệ qua điện thoại hoặc mạng xã hội bằng tài khoản ảo, thông tin không rõ ràng.
Đối tượng yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân hoặc chuyển tiền trước với nhiều lý do khác nhau để được “hỗ trợ lấy lại tiền”, trong khi cơ quan chức năng không thu các khoản phí qua hình thức cá nhân. Cùng với đó, đối tượng liên tục thúc giục, gây áp lực thời gian hoặc đe dọa làm mất cơ hội thu hồi tiền nếu nạn nhân không nhanh chóng thực hiện theo yêu cầu.
Để chủ động phòng ngừa trước các thủ đoạn lừa đảo trên, Công an tỉnh Hưng Yên khuyến cáo người dân cần nâng cao cảnh giác khi thực hiện các giao dịch trực tuyến, không cung cấp thông tin cá nhân, thông tin tài khoản ngân hàng, mã OTP cho bất kỳ cá nhân nào khi chưa xác minh rõ ràng.
Để lấy lại số tiền đã bị lừa đảo qua mạng rất phức tạp. Người dân bị mất tiền tuyệt đối không chuyển tiền cho bất cứ đối tượng nào để "lấy lại tiền lừa đảo". Tuyệt đối không tin tưởng, không làm theo hướng dẫn của các đối tượng tự xưng có khả năng thu hồi tiền qua mạng xã hội. Trường hợp bị lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng thì liên hệ trực tiếp tại trụ sở Cơ quan công an, gọi điện đến hotline ngân hàng hoặc đến chi nhánh/phòng giao dịch gần nhất để thông báo, phối hợp xử lý.